سلام به همه هنردوستان عزیز!
به دوره آموزشی ساخت جواهرات با سیم خوش آمدید.
بیایید اول کمی با این هنر و گذشتهی آن آشنا شویم.
ساخت زیورآلات با سیم که به آن پیچاندن سیم هم میگویند، یکی از قدیمیترین روشها برای درست کردن جواهرات دستساز است.
در این روش، با کمک انواع سیم و فقط با استفاده از دست و ابزارهای ساده مخصوص، و بدون نیاز به لحیمکاری یا گرم کردن، میتوان قطعات و شکلهای گوناگونی خلق کرد.
سابقه این روش به هزاران سال پیش بازمیگردد.
اشیای سیمی ساختهشده در گورستان اور کشف شدهاند که مربوط به سومریان باستان، یعنی نزدیک به دو هزار سال قبل از میلاد است!
این آثار امروزه در موزه بریتانیا نگهداری میشوند.
علاوه بر این، نمونههایی دو هزار ساله از دوران روم باستان نیز پیدا شده است.
در روشی که پیش از این هم اشاره کردیم، از وسایل مخصوصی برای درست کردن زیورآلات با سیم استفاده میکنیم. در ادامه با این ابزارها بیشتر آشنا خواهیم شد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن را بخوانید.
ابزارهای موردنیاز برای ساخت زیورالات مفتولی:
وسایل مورد نیاز برای ساختن زیورآلات دستساز:
سیم نازک فلزی
مهره یا سنگ تزئینی
قیچی مخصوص برش سیم
انبر دسته باریک
انبر دسته گرد
چکش کوچک
تخته مخصوص کار
وسیلهی صاف کردن سطوح (سوهان یا کاغذ سنباده)
سندان کوچک
حلقهی فلزی مخصوص اتصال قطعات
مفتول:
مفتولها در واقع سیمهای فلزی باریکی هستند که در کارهای هنری و صنعتی مختلفی به کار میروند.
این سیمها بر پایه جنس فلز، ضخامت، شکل سطح مقطع، میزان انعطاف و نوع پوشششان دستهبندی میشوند.
در ادامه، به بررسی ویژگیها و کاربردهای هر نوع از مفتولها خواهیم پرداخت.
مفتول از نظر جنس:
مفتولها را از فلزات گوناگون و ترکیبهای مختلف آنها میسازند. از جمله این مواد میتوان به نقره، طلا، برنج، فولاد ضدزنگ و موارد مشابه اشاره کرد.
مفتول از نظر اندازه قطر:
قطر یا ضخامت یک مفتول، نشاندهنده میزان کلفتی یا نازکی آن است. در ایران این اندازه معمولاً با واحد میلیمتر بیان میشود، اما در کشورهای دیگر از واحدی به نام «گیج» (gauge) استفاده میکنند.
نکته مهم این است که هرچه عدد گیج یک مفتول بیشتر باشد، آن مفتول نازکتر خواهد بود.
در ادامه، جدولی ارائه میشود که ضخامتهای مختلف مفتول را در واحدهای میلیمتر و گیج نشان میدهد.
مفتول از نظر شکل مقطع:
سیمها از نظر شکل سطح مقطع به سه دسته تقسیم میشوند:
گرد، تخت و مربع.
مفتول از نظر نرمی:
سیمهای مفتولی از نظر میزان انعطاف به سه گروه تقسیم میشوند: نرم، نیمهسفت و سفت. در ساخت زیورآلات، معمولاً از دو نوعِ اول استفاده میکنیم: نوع نرم برای کارهای ظریف و دقیق، و نوع نیمهسفت برای طرحها و قطعههایی که باید محکم باشند و به راحتی تغییر شکل ندهند.
مفتول از نظر نوع روکش:
سیمها از نظر پوشش بیرونی به دو دسته تقسیم میشوند: سیمهای بدون پوشش و سیمهای دارای پوشش.
نوع دارای پوشش، لایهای از مواد مختلف مانند مس، طلا، نقره و غیره روی خود دارد.
همچنین سیمهای رنگی هم در بازار موجود هستند که برای کارهای هنری و تزیینی بسیار زیبا و کاربردی میباشند.
هنگام استفاده از سیمهای پوششدار باید دقت کنید که این پوشش به راحتی با ابزار آسیب میبیند.
مهره و سنگ:
برای زیباتر کردن زیورآلات ساخته شده با سیمهای فلزی، میتوانید از انواع سنگهای تزئینی، مهرههای رنگی و کریستالهای درخشان در لابهلای آنها استفاده کنید.
سیم چین، دم باریک، دم گرد:
برای ساختن زیورآلات با مفتول، ابزارهای مختلفی به کار میروند.
سه وسیلهای که بیش از همه استفاده میشوند عبارتاند از: سیمچین، انبردست دمباریک و انبردست دمگرد.
سیمچین برای بریدن سیم و مفتول کاربرد دارد.
دمباریک کمک میکند تا مفتول را محکم نگه دارید یا آن را با زاویههای تیز خم کنید.
اما اصلیترین کار، یعنی پیچاندن و شکلدهی به مفتول، با استفاده از دمگرد انجام میشود.
چکش و تخته کار:
برای شکلدهی و صاف کردن سیم از چکش استفاده میکنیم.
برای این کار باید قطعه را روی یک صفحه کار فلزی یا یک صفحه پلاستیکی محکم قرار دهیم و سپس با چکش به آن ضربه بزنیم.
سوهان یا سمباده:
از این ابزار برای صاف کردن یا گرد کردن سر تیز سیمهای فلزی استفاده میشود.
درفش:
از این وسیله برای ایجاد فاصله بین سیمهای به هم تابیده استفاده میشود.
حلقه ساز:
برای رسم دایرههایی کاملاً گرد در اندازههای مختلف میتوانید از این وسیله کمک بگیرید.
سیم پیچ:
یکی از طرحهای پرکاربرد برای درست کردن زیورآلات با سیم، روش پیچاندن سیم به دور خودش است.
این کار را میتوان هم با دست و هم با دستگاه انجام داد. البته انجام آن با دست، وقت بیشتری میبرد و سختتر است.
در ادامه، هر دو روش پیچاندن سیم را به شما آموزش میدهیم.
ساخت سیم پیچ با دریل:
امیدوارم از این قسمت از آموزش درست کردن زیورآلات با سیم، خوشتان آمده باشد.
حالا لوازم مورد نیازتان را آماده کنید تا با هم کار درست کردن زیورآلات را شروع کنیم.
دوست دارم نظرها و پرسشهایتان را برایم بنویسید.