دوخت گل رز با روش عنکبوتی، یک روش زیبا برای تزیین لباس و مانتو است. با یادگیری این روش گلدوزی میتوانید این گل زیبا را روی لباسهای خود بدوزید و از پوشیدن آنها لذت ببرید.
گلدوزی با دست، یکی از صنایع دستی اصیل و محبوب در میان بانوان علاقهمند به هنر است. به همین دلیل، یادگیری گلدوزی برای بسیاری از این عزیزان اهمیت زیادی دارد. البته این هنر، روشهای دوخت متنوعی دارد و نمیتوان انتظار داشت که همهی ریزهکاریهای آن در یک جلسه آموزش داده شود. در نوشتهها و آموزشهای قبلی که دربارهی انواع کوکهای گلدوزی بود، نمونههای پایه و ساده را معرفی کردیم. حالا میخواهیم آموزش را کمی پیش ببریم و در این بخش، روش دوخت یک گل زیبا را با هم تمرین کنیم.
در این آموزش، روش دوخت گل رز عنکبوتی را یاد میگیریم. رز عنکبوتی یکی از انواع طرحهای گل در گلدوزی است که با وجود سادگی در دوخت، بسیار ظریف و زیبا به نظر میرسد و در تزئین وسایل مختلف کاربرد دارد.
ابزارهای لازم برای اموزش گلدوزی گل رز عنکبوتی
وسایل مورد نیاز برای گلدوزی:
* یک قاب گلدوزی پلاستیکی در اندازه ۶
* یک قاب چوبی در اندازه ۶
* یک خودکار حرارتی یا ماژیک مخصوص برای کشیدن طرح روی پارچه
* سوزن گلدوزی
* قیچی مناسب برای برش نخ
* اتو
* نخ گلدوزی در رنگهای مورد نظر شما (راهنمای انتخاب رنگ را در ادامه بخوانید)
* پارچه مخصوص شمارهدوزی به ابعاد ۲۱ در ۲۱ سانتیمتر
* الگوی گلدوزی که میتوانید فایل اصلی آن را از لینک زیر دریافت کنید.
دریافت فایل الگو
انتخاب نخ های گلدوزی برای رز عنکبوتی
این روشی است که من شخصاً استفاده میکنم، اما شما کاملاً آزادید که به روش خودتان کار کنید. پیشنهاد من برای انتخاب رنگهای نخ گلدوزی به این صورت است:
برای گلهای درشت، سه رنگ انتخاب کنید.
برای برگهای بزرگ، دو رنگ در نظر بگیرید.
برای رگبرگها نیز دو رنگ دیگر مناسب است.
برای مرکز گلها از نخهای زرد و نارنجی استفاده کنید.
و در نهایت، یک رنگ هم برای دوخت گلهای ریز با گره فرانسوی کنار بگذارید.
انتقال الگو و قاب بندی کار بر روی کارگاه
یک تکه پارچه را با قیچی دالبری ببرید، طوری که اندازه آن کمی از کارگاه گلدوزی بزرگتر باشد. سپس آن را اتو بزنید تا هیچ چروکی روی پارچه باقی نماند. بعد از اتو، اجازه دهید پارچه کاملاً خنک شود.
الگو را مطابق روشی که در درس ۴ توضیح داده شد، با کمک کارگاه یا با سنجاق زدن روی پارچه منتقل کنید. وقتی نقشه را روی پارچه کشیدید، پارچه را طوری داخل کارگاه قرار دهید که طرح دقیقاً در مرکز و روی سطح کارگاه باشد، نه در پشت آن.
اگر با ابزار گلدوزی آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم مطلب بخش “وسایل مورد نیاز گلدوزی” را مطالعه کنید.
دوخت زنجیره در گلدوزی رز عنکبوتی
برای شروع کار، لبهها را با کوک زنجیرهای میدوزیم. از آنجا که این روش دوخت شبیه به نمونهای است که در طرح کوه به کار بردیم، اینجا هم میتوانیم به سادگی از آن استفاده کنیم بدون اینکه به کارمان عمق بدهیم.
دوخت عنکبوتی
حالا میخوام روش دوختن گلهای قشنگ رو بهتون یاد بدم. شاید در نگاه اول سخت و پیچیده به نظر بیان، ولی اصلاً اینطور نیست. برای اینکه بتونید بهتر ببینید و یاد بگیرید، من کار رو با کمی پیچ و تاب و موج انجام میدم.
این گلها با دوختهای مخصوصی روی پارچه درست میشن و بعد نخها رو به شکل موجدار و تابدار داخلشون رد میکنیم.
شما میتونید این گلها رو در هر اندازهای که دوست دارید و با هر تعدادی گلبرگ بدوزید. برای گلهای کوچکتر، بهتره از چرخ سهپره استفاده کنید. برای گلهای بزرگتر هم میتونید چرخهای ۵ پره، ۷ پره یا حتی پرههای بیشتر به کار ببرید. بعد از مدتی که مهارت پیدا کردید، حتی میتونید از تعداد پرههای زوج هم برای زیباتر شدن کارتون استفاده کنید.
اول از همه، یک گل بزرگ رو در قسمت وسط پارچه رسم میکنیم.
دو سوزن برمیدارم و به هر کدام یک رنگ نخ متفاوت میدهم. یکی برای رنگ اصلی گل و دیگری برای قسمت میانی آن. من این روش را فقط برای این انتخاب کردهام که بتوانم کمی سریعتر کارم را انجام دهم.
با یک سوزن که نخ کردهاید، روی پارچه شروع به دوختن کنید و اول گل وسط کار را کامل نمایید. بعد، سوزن را از جایی بیرون بیاورید که میخواهید اولین پره چرخ شروع شود و آن را بدوزید. این پره، اولین پره از چرخ گلدوزی شما خواهد بود.
به همین شکل، به دور هر چرخ حرکت کنید و همه پرهها را یکی پس از دیگری بدوزید. بعد از اتمام هر پره، نخ را از مرکز گل به پشت کار برگردانید.
هر بار که برای دوخت پره جدید به وسط گل برمیگردید، ممکن است در پشت کار، چندین رشته نخ اضافی جمع شود. این رشتهها نه تنها ظاهر زیبایی ندارند، بلکه ممکن است جلوه گل شما را هم کم کنند.
وقتی این کار را انجام میدهید، سطح رویی و پشت پارچه باید به این شکل دیده شود.
حالا نوبت به نخ زرد رنگ میرسد که در وسط چرخ قرار دارد. این نخ را به تمام جهتها بکشید. در انتها، نخ از همه طرف به سمت چرخ برمیگردد و از زیر هر میله به شکل برعکس و وارونه عبور میکند.
حالا نوبت تاب دادن نخهاست. شما میتوانید از هر قسمتی که راحتتر هستید شروع کنید. سوزن را به دور میلهها، در جهت حرکت عقربههای ساعت، حرکت دهید و نخ را در همین جهت بکشید.
اگر متوجه شدید که نخ زرد در وسط کار در حال پیچیدن است، باید قسمت آزاد نخ را نگه دارید تا با بخشی که قبلاً دور میلهها پیچیده شده، قاطی نشود. همچنین، دقت کنید که میلهای که به آن کار میکنید، ممکن است کمی لق باشد و در جای خود کاملاً ثابت نباشد.
من خودم معمولاً فقط یک میله را در یک زمان تاب میدهم و نخ را میکشم، سپس به سراغ میله بعدی میروم. این روش باعث میشود نخ بیش از حد کشیده یا حساس نشود.
وقتی دارید به نخ تاب میدهید، حتماً آن را محکم بکشید. باید حلقههای تار عنکبوت شکل را در مرکز کار فشرده کنید تا کاملاً نخ رنگی چرخ را بپوشانند و هیچ قسمت صورتیرنگی دیده نشود.
در آخرین عکس بالا میبینید که هنوز مقداری از نخ صورتی مشخص است. این مشکل معمولاً وقتی پیش میآید که چرخ شما هفت میله یا بیشتر داشته باشد. اگر با چنین موردی روبرو شدید، در ادامه راه حل پوشاندن آن را توضیح میدهم.
کار نخ زدن در جهت حرکت عقربههای ساعت را متوقف کنید. به جای آن، از یک سمت مرکز گل شروع کرده و به سمت مقابل آن بروید و نخ را روی بخش میانی گل قرار دهید. به طور طبیعی، با استفاده از کوکهای دوتایی، تمام قسمتهای صورتیرنگ را میتوانید بپوشانید. هنگامی که از ظاهر بخش مرکزی گل راضی شدید، سوزن را به پشت پارچه ببرید و نخ زرد رنگ را گره بزنید.
برای این قسمت از کار، لازم است روی هر دو سمتِ قطعه، در ناحیهٔ میانی، عملیات انجام شود.
حالا سوزن را که نخ داخلش کردهاید، روی پارچه و نزدیک به مرکز کار قرار دهید. مطمئن شوید که وقتی سوزن را میکشید، به هیچ قسمت از نخهایی که پشت پارچه هست گیر نکنید.
فقط در قسمت وسط این کار را انجام میدهیم. شروع کنید به پیچاندن نخ به صورت موجی، هم روی میلهها و هم زیر آنها، و در جهت حرکت عقربههای ساعت پیش بروید. اگر سوزن را دور میله میچرخانید، به جای زیر آن، سوزن را بردارید و دوباره امتحان کنید. باید زیر میلهها را هم مرتب و تمیز کار کنید.
اگر کار گلدوزی را با نخ شروع کردهاید، سوزن را به پشت کار فشار دهید و نخ را گره بزنید. سپس یک تکه نخ جدید به سوزن بیندازید و نوک سوزن را روی پارچه و درست کنار جای گره قرار دهید، همانطور که در تصویر بالا مشاهده میکنید.
هنگام بافتن، بافت موجدار نخ را تا انتهای میلها حفظ کنید. فقط بخش کوچکی از میلها زیر گل قرار میگیرد. حالا میتوانید با دوختهای کوچک و ظریف، آن قسمت را بپوشانید.
سوزن را نزدیک لبه بیرونی گل، روی پارچه قرار دهید و یک کوک بزرگ ایجاد کنید. نوک سوزن باید به صورت مورب و زیر لبه گل باشد. سپس نخ را به آرامی بکشید و همزمان با انگشت، قسمت پایین آن را روی پارچه نگه دارید.
به همین روش، کوکهای بزرگ را در تمام لبههای بیرونی گل ادامه دهید و دقت کنید که هر کوک، کمی روی کوک قبلی را بپوشاند. این کار را تا پایان دوخت تمام قسمتهای طرح انجام دهید. در انتها، نخ را به پشت کار برده و محکم گره بزنید.
گل نهایی باید دقیقاً به این شکل در بیاید. توجه کنید که ساقهها چگونه کاملاً پوشانده شدهاند و در قسمت پشت گل و لبههای بیرونی آن، بخیههای کوچک و ظریفی دیده میشود.
ابتدا باید کار گلها را به پایان برسانید و سپس سراغ بقیه مراحل بروید. فقط حواستان باشد وقتی نخ را تاب میدهید، مراقب باشید به گلهای دیگر برخورد نکنید. خودِ گلها به اندازهی کافی محیط کار را به هم میریزند.
دوخت گندمی بسته
حالا روش دوخت برگ با کوک گندمی بسته را یاد گرفتیم. به نظر من، این روش بهترین راه برای درست کردن برگهاست چون بافت زیبا و برجستهای به آنها میدهد. از طرفی، کار با این روش بسیار راحت است. من در ادامه، این مراحل را با تصویر هم نشان میدهم.
ابتدا سوزن را با رنگی که برای برگ دوختن انتخاب کردید، نخ کنید و سر نخ را گره بزنید. سپس سوزن را از پشت پارچه، دقیقاً در نوک برگ بیرون بیاورید و یک کوک کوچک در وسط برگ، به اندازه تقریبی ۱۰ سانت، بدوزید. بعد، سوزن را به سمت راست طرح ببرید و در مرکز خط کناری برگ، کوک بعدی را بزنید.
برای دوختن کوک بعدی، سوزن را از پشت کار و در راستای خط برگ، نزدیک به کوک وسط، بیرون بیاورید. این کوک را زیاد سفت نکنید. در عوض، سوزن را دوباره از پشت کار، در انتهای همان کوک وسطی، به روی پارچه برگردانید.
حالا نخ را با قدرت بکشید. وقتی این کار را انجام دهید، کوکی که از انتهای پارچه بیرون زده، حلقه نخ را در جای خود ثابت نگه میدارد. در پایان، یک کوک کوچک و محکم در همان نقطه انتهایی بزنید، درست مثل شکلی که در آخرین تصویر میبینید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن.
این مراحل را آنقدر انجام دهید تا کوکهای تازه ایجاد شوند. ابتدا قسمت راست، سپس قسمت چپ و در نهایت بخش میانی را محکم کنید تا با یک کوک ظریف و استوار، کار به پایان برسد.
میتوانید کوکهای سمت راست و پایین را یکباره و با هم بزنید، اگر دوست دارید. فقط مطمئن شوید که حلقهای که با سوزن ایجاد میکنید، با یک کوک محکم شود.
وقتی کارتان با نخ تمام شد، کافی است در انتهای یکی از حلقهها کوک بزنید. برای محکمکاری، چند کوک ریز بزنید تا کارتان سفت شود. سپس نخ را پشت کار گره بزنید و دوباره به حالت عادی، از سمت راست، کوکزدن را ادامه دهید.
وقتی به انتهای برگ میرسید، دوست دارید که انتهای آن را پرتر نشان دهید. به همین دلیل، نقطهای که برگ به ساقه متصل میشود، در مقایسه با گل، بیشتر به چشم میآید.
برای حفظ زیبایی دوخت گندمی در کنار گلها، از روش مستقیم و سادهای برای دوختن کوکهای برگ استفاده میشود.
در این قسمت، به نظر میرسد کار تزئینیای که روی گلها انجام دادهاید را میبینیم. همانطور که مشاهده میکنید، من فقط از دو رنگ استفاده کردم تا کمی حس برجستگی و حجم به اثر اضافه کنم.
در این قسمت، پشت کار را مشاهده میکنید.
به برگ سبز سمت راست دقت کنید. ممکن است در بعضی قسمتها، کوکها به اندازه کافی محکم نباشند و باعث شده باشند برگ کمی کج شود. برای اینکه مطمئن شوم کار محکم است، معمولاً انتهای نخ را با کمی چسب مایع ثابت میکنم.
توصیه میکنم فقط قسمتهایی که لازم است را بچسبانید و از چسباندن بخشهایی که از قبل محکم هستند، خودداری کنید تا چسب اضافه روی کار نماند.
ادامه مطلب: آموزش دوخت گل ساده با دست روی پارچه
گندمی باز برای رگبرگ های رز عنکبوتی
حالا میخواهیم از دوخت گندمیِ باز استفاده کنیم تا چند رگبرگ را به سرعت درست کنیم. این دوخت خیلی شبیه به دوخت گندمیِ بسته است، با این تفاوت که ابتدا و انتهای کوکها دقیقاً در یک راستا و مقابل هم قرار نمیگیرند. حالا عکسها را به شما نشان میدهم:
ابتدا باید یک تکه نخ به طول تقریبی ۲۶ تا ۳۸ سانتیمتر بردارید و آن را از سوراخ سوزن عبور دهید.
ابتدا، کوکی را در انتهای خط اصلی بزنید تا نخستین دسته از شاخهها شکل بگیرد. سپس سوزن را از قسمت بالا و سمت راست این شاخهها خارج کنید و بعد آن را به سمت چپ کار، در بخش بالایی، هدایت نمایید.
حالا سوزن را پشت کار و به انتهای اولین دُخت ببرید. مطمئن شوید که سوزن داخل حلقهای که بین دو شاخه ایجاد شده، قرار گرفته است. بعد، نخ را در این جهت بکشید و با زدن دُخت مستقیم بعدی، کار دوختتان را تمام کنید.
در ادامه، هر بخش از کار به طور کامل و مرحلهبهمرحله توضیح داده شده است.
سوزن را روی پارچه و درست بالای نقطهای که شاخه به راست میرود، قرار بده. سپس آن را به سمت پایین و بالای نقطهای که شاخه به چپ میرود، حرکت بده.
حالا سوزن را به پشت کار، درست زیر اولین کوکی که زدید، برگردانید. مطمئن شوید سوزن از داخل حلقهای که ایجاد شده عبور کند تا شاخهها شکل بگیرند. نخ را آرام بکشید و با زدن یک کوک ساده و مستقیم بعدی، حلقه را محکم کنید. در این مرحله میتوانید ببینید که هر بخش از طرح به تدریج در حال کامل شدن است.
وقتی به انتهای رگبرگها رسیدید، دقت کنید که آخرین کوک را به شکلی بزنید که با بقیه قسمتهای دوخت هماهنگ و متصل باشد.
بین هر خط برگ را گره بزنید و این کار را به صورت پیوسته در تمام قسمتهایی که مشغول گلدوزی هستید ادامه دهید. در نهایت، این شکلی است که کار گلدوزی شما پس از پایان باید داشته باشد.
ساقه دوزی گل رز عنکبوتی
حالا میخواهیم یک سری رگبرگ جدید را با کمک دوخت ساقهدوزی شروع کنیم. ابتدا رگبرگها را با همین روش میدوزیم و بعد، در مرحلهی بعدی، خود برگها را به کار اضافه میکنیم.
سوزن را با نخی که طول آن حدود ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر باشد، عبور دهید.
از همان لبهای که گلدوزی اصلی شروع شده، کار را آغاز کنید و یک کوک به اندازه ۱۰ سانت بزنید. سپس سوزن را روی پارچه، در جایی که میخواهید کوک بعدی را بزنید، قرار دهید. برای مرحله اول، آن را به سمت چپ یا راست هدایت کنید و بعد، در قسمت میانی با تمایل به سمت راست، کوک بعدی را ایجاد کنید. همین روند را ادامه دهید و هر بار، کوک جدید را در امتداد مسیر کوک قبلی بزنید.
در این تصویر، نمای جلویی و پشتی اثر را مشاهده میکنید. حالا قصد داریم چند برگ به این شاخهها اضافه کنیم.
دوخت زنجیره ناپیوسته یا گلبرگ در گلدوزی گل رز عنکبوتی
با اینکه اسم این روش دوخت، «دوخت گلبرگی» است، ولی من خیلی کم از آن برای دوختن گلها استفاده میکنم. معمولاً از این روش برای دوختن برگها، مخصوصاً روی رگبرگها، استفاده میکنم.
حالا بیایید با هم نگاه کنیم و این روش دوخت را به ترتیب و با کمک عکسها یاد بگیریم. من برای این کار از همان رنگ نخ گلدوزی که برای دوخت ساقه استفاده کرده بودم، بهره بردم؛ اما شما میتوانید هر رنگ دیگری را برای برگها انتخاب کنید و کاملاً در انتخاب آن آزاد هستید.
انتهای نخ را به صورت یک حلقه دور نوک سوزن بیاورید و آن را به آرامی بکشید. خواهید دید که کمکماه گره خودش تشکیل میشود.
سوزن را از پشت پارچه و از سمت راست کار، درست در نقطه پایان دوخت قبلی بیرون بیاورید. سپس سوزن را به صورت دو لا از بالای برگ عبور دهید، جایی که نوک سوزن باید دقیقاً در انتهای بخش تیز برگ قرار گیرد.
به آرامی نخ را بکشید تا یک حلقه کوچک و مرتب ایجاد شود. در این مرحله، مانند دوختهای گندمی، کار را محکم میکنیم. در ادامه، یک کوک کوچک روی حلقه ایجاد شده و در سمت مقابل آن بزنید.
وقتی کار دوختن گلبرگها تمام شد، باید نتیجهاش شبیه به این باشد. سپس به سراغ بخش بعدی بروید و برگها را هم به همین روش بدوزید.
وقتی که دارید بین دستههای برگ روی رگبرگها حرکت میکنید، برای عبور نخ و انجام دوختِ تمیزتر، از روش موجدار استفاده کنید. در این قسمت، روش دوخت ساقه و دوخت گلبرگ در کنار هم نمایش داده شده است.
حالا تقریباً به پایان کار نزدیک شدهایم. آخرین نکتۀ مهمی که باید یاد بگیرید، گره فرانسوی است.
آموزش مرتبط: گلدوزی ساده روی لباس
آموزش گل رز با گره فرانسوی
طرح گل شما تقریباً آماده است. حالا میخواهیم قسمتهای اطراف گلها را با گرههای فرانسوی تزئین کنیم. این کار باعث میشود اثر نهایی زیباتر و جذابتر به نظر برسد.
یک نکته اساسی هنگام استفاده از این گره، محکم بودن پارچه روی کارگاه است. اگر پارچه شل باشد، گرهها کش میآیند و هم گره و هم پارچه حالت تابخورده پیدا میکنند و ادامه کار سخت میشود.
میتوانید نخ را یک، دو یا حتی چند بار دور سوزن بپیچید. تعداد دقیقی وجود ندارد و شما آزاد هستید که هر چقدر دوست دارید بپیچید. هر چه نخ بیشتری بپیچید، گره بزرگتر میشود. من خودم گرههای کوچک و ظریف میپسندم، بنابراین نخ را خیلی دور سوزن نمیپیچم.
سوزن را روی پارچه و در سمت راست طرح گلها قرار بده و نخ را به آرومی بکش. بعد، نخ را دور سوزن حلقه کن. برای اینکه این حلقه محکم روی سوزن بماند، قسمت آزاد نخ را با دستت نگه دار.
حالا سوزن را به پشت پارچه و کمی مایل به سمت راست هدایت کن و بیرون بکش. هنگام کشیدن سوزن، قسمت آزاد نخ را محکم نگه دار و سوزن را با دست دیگرت بیرون بکش. اگر احساس کردی سوزن به راحتی حرکت نمیکند، ممکن است نخ در پشت کار گره خورده یا چیزی مانع آن شده باشد. در این حالت، پشت کار را نگاه کن و اگر مشکلی بود، آن را رفع کرده و دوباره امتحان کن.
وقتی سوزن را از پارچه بیرون میآورید، معمولاً میتوانید انتهای نخ را با دست نگه دارید. (بیشتر افراد دوست دارند این قسمت از نخ را همیشه در دستشان داشته باشند.)
سپس نخ را به آرامی بکشید تا محکم شود و در پایان، کار را با یک کوک کوچک تمام کنید.
به همین شیوه، دور تا دور گلها را ادامه دهید و قسمتهای خالی میان گلها و پسزمینه را کامل پر کنید.
وقتی این کار را انجام میدهید، ممکن است قسمت پشت کارتان کمی نامرتب به نظر برسد، اما این موضوع کاملاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد. لازم نیست زیاد در مورد رد نخ در این بخش نگران باشید، چون بعداً با قرار گرفتن برگها و گلها، کاملاً پوشیده میشود.
نمونه کامل شده رز عنکبوتی
در تصویر زیر، نتیجهی پایانی و کامل شدهی دوخت یک گل رز عنکبوتی را مشاهده میکنید.
تمام نکات ریز و روشهای کاربردی که در این آموزش وجود دارد، در دورهی گلدوزی دستی (از سطح مبتدی و پایه) به طور کامل آموزش داده شده است.
علاوه بر این، برای تهیهی تمامی لوازم و وسایل مورد نیاز برای گلدوزی و شمارهدوزی، میتوانید به وبسایت یافتو مراجعه کنید و آنها را با تخفیف ویژه خریداری نمایید.