برودری دوزی که به آن گلدوزی انگلیسی هم میگویند، یک روش تزئین پارچه با سوزن و نخ است. این هنر زیبا برای اولین بار در زمان ملکه ویکتوریا در کشور انگلستان پدید آمد.
در این روش، با ایجاد سوراخها و برشهای کوچک و منظم روی پارچه، یک الگوی تکراری و زیبا شکل میگیرد. سپس لبههای این سوراخها با دوخت و گلدوزی، تزئین و محکم میشود.
از این نوع پارچههای تزئینشده برای دوخت انواع لباسها مانند بلوز و مانتو و همچنین وسایل دیگر استفاده میشود.
برودری دوزی چیست؟
برودری انگلیس، که نام فرانسوی آن به معنای “گلدوزی انگلیسی” است، یک هنر تزئینی زیبا است. در این روش، با ترکیب هنر برش و دوخت، طرحهای ظریف و زیبایی روی پارچه ایجاد میشود. نتیجه، پارچهای است که برای دوخت لباسهای شیک و ظریف زنانه بسیار ایدهآل محسوب میشود.
به زبان سادهتر، برودری دوزی روشی از گلدوزی است که در آن، نقشهای کوچک و دقیقی روی پارچههای نازک پدید میآورند. این کار به این صورت انجام میشود که نخست، طرحهای کوچکی روی پارچه برش میخورند و سپس با کمک کوکهای گلدوزی، لبههای این برشها تزئین و کامل میشوند.
این نوع گلدوزی معمولاً روی پارچههای ساده و نازک از جنس پنبه یا کتان و به رنگهای روشن انجام میگیرد. دلیل این انتخاب هم این است که تضاد و جلوه بیشتری بین طرحهای گلدوزی شده و رنگ زمینه پارچه به وجود بیاید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن به شما کمک خواهد کرد.
تاریخچه هنر Broderie anglaise
در مورد نقطه شروع اصلی هنر برودری دوزی، نظرات متفاوتی وجود دارد. بعضی از کارشناسان معتقدند این هنر برای اولین بار در بریتانیا پدید آمده، در حالی که برخی دیگر، اسپانیا و ایتالیا را خاستگاه اصلی آن میدانند. اما با توجه به بیشتر منابع معتبر، میتوان گفت این هنر باستانی در سده شانزدهم میلادی از انگلستان آغاز شده و گسترش آن هم به دوره ملکه ویکتوریا در همان کشور برمیگردد.
تعدادی از تاریخنگاران بر این باورند که Broderie anglaise از طرحهای برشخورده دوره رنسانس ایتالیا الهام گرفته که در آن بخشهایی از پارچه را میبریدند تا حالتی شبیه توری ایجاد شود. اما در مقابل، عده دیگری فکر میکنند این هنر تحت تأثیر روشهای گلدوزی خاورمیانه و آسیا قرار گرفته که در طول جنگهای صلیبی به اروپا راه یافته است.
صرف نظر از آغاز شکلگیری آن، برودری دوزی به سرعت در سده نوزدهم در انگلستان همهگیر شد؛ بهویژه در میان بانوانی که به دنبال راهی برای نشان دادن خلاقیت و شخصیت خود از طریق کارهای دستی بودند. بسیاری از زنان، نقشهای ظریف و پیچیدهای روی لباسهای خود میدوختند و از این روش برای تزیین وسایل خانه مثل رومیزی، پرده و روتختی نیز استفاده میکردند.
در میانههای سده نوزدهم، Broderie anglaise به نمادی از زیبایی و ظرافت تبدیل شد؛ آنقدر که این هنر چشمگیر، معمولاً در لباسها و کالاهای گرانقیمت به کار میرفت. بهطور خاص، چارلز فردریک ورث، طراح مشهور مد، با استفاده از این روش در بسیاری از لباسهای مجلسی و شبهای طراحیشدهاش، نقش مهمی در معروف شدن آن داشت.
برودری دوزی در طول سده بیستم نیز همچنان پرطرفدار ماند و اغلب برای خلق استایلهای ظریف و زنانه در لباسها استفاده میشد. امروزه هم این روش، نزد دوستداران سوزندوزی از جایگاه ویژهای برخوردار است و برای دوخت انواع پوشاک و وسایل تزیینی خانه به کار میرود.
وسایل برودری دوزی
ابزارهای برودری دوزی در واقع همان لوازم معمولی گلدوزی و خیاطی هستند که همه هنرمندان با آنها آشنا هستند. برخی از مهمترین وسایلی که برای انجام پروژههای برودری دوزی لازم دارید عبارتند از:
نخ گلدوزی: برای دوختهای گلدوزی روی قسمتهای برشخورده پارچه به نخ گلدوزی نیاز دارید.
سوزن: سوزن گلدوزی وسیله ضروری دیگر برای انجام دوختهاست.
پارچه مخصوص: پارچه همان سطحی است که کار برودری دوزی را روی آن انجام میدهید.
قلاب گلدوزی: برای اینکه پارچه در طول کار ثابت و محکم بماند، به یک قلاب گلدوزی نیاز خواهید داشت.
سوزن سوراخکن: در پروژههای برودری دوزی از این سوزن برای ایجاد حفرههای ریز روی پارچه استفاده میشود.
قیچی مخصوص: برای بریدن نخها در طول پروژه به یک قیچی ظریف گلدوزی احتیاج دارید.
چرخ خیاطی: اگر بخواهید برودری دوزی را با چرخ خیاطی (به روش ماشینی) انجام دهید، به یک چرخ خیاطی مجهز به لوازم مخصوص نیاز دارید.
پارچه برودری دوزی
پارچه برودری دوزی، پارچهای است که با روش تزئینی خاصی به نام Broderie anglaise تولید میشود. در نهایت، از این پارچه برای دوخت لباسهای مختلف و همچنین وسایل تزئینی خانه استفاده میشود.
این پارچه معمولاً نازک و سبک است و جنس آن بیشتر از پنبه یا کتان میباشد. در بازار ایران، گاهی به اشتباه به آن پارچه خامهدوزی گفته میشود. در حالی که خامهدوزی یک روش گلدوزی کاملاً ایرانی و قدیمی است و با هنر برودری دوزی فرق دارد.
روی این پارچه، سوراخهای کوچک و منظمی در قالب طرحهای تکراری ایجاد میشود که ظاهری شبیه به تور به آن میدهد. این طرحها معمولاً شامل شکل گل، برگ یا نقشهای هندسی هستند.
بعد از ایجاد این سوراخها، لبههای آنها با دوختهای گلدوزی تزئین میشوند. این کار باعث میشود پارچه برجستگی زیبایی پیدا کند و ظاهری جذاب و چشمگیر داشته باشد.
رنگهای رایج این پارچه معمولاً روشن هستند؛ مثل سفید، کرم، صورتی، آبی و سبز. همچنین این پارچه در اندازههای مختلف عرض و وزن تولید میشود تا برای کارهای گوناگون قابل استفاده باشد.
انواع پارچه برودری دوزی
پارچههای برودری دوزی در دو نوع موجود هستند: نوع اول که قبلاً گلدوزی شده و آماده است، و نوع دوم که ساده و بدون گلدوزی میباشد.
پارچههای بدون گلدوزی، سوراخها و طرحهایی دارند که هنوز پر نشدهاند. اگر این نوع پارچه را بخرید، میتوانید به دلخواه خود و با دست یا با چرخ خیاطی، آن را گلدوزی کنید.
اما اگر پارچهای بخرید که از قبل گلدوزی شده باشد، میتوانید بلافاصله از آن برای دوخت لباس یا وسایل دیگر استفاده کنید.
طبیعتاً قیمت پارچههای گلدوزی شده و آماده، بیشتر از پارچههای ساده و بدون گلدوزی است.
برودری دوزی با دست
در گلدوزی با دست، همانطور که از اسمش مشخص است، طرحها با استفاده از سوزن و نخ، مستقیماً و توسط دست روی پارچه دوخته میشوند.
مزیت این روش این است که فرد کنترل و دقت بالاتری روی کار دارد و میتواند طرحهای ظریف و پرجزئیاتتری را ایجاد کند. اما در مقابل، این کار ممکن است زمان زیادی ببرد و برای کارهای بسیار بزرگ، گزینهی مناسبی نباشد.
برودری دوزی با چرخ خیاطی
گلدوزی انگلیسی با کمک چرخهای خیاطی مخصوص نیز انجام میشود. در این روش، ایجاد سوراخ و برش روی پارچه و همچنین دوخت طرحهای گلدوزی روی قسمتهای برشخورده، همگی با استفاده از همین چرخهای ویژه انجام میگیرد.
مزیت اصلی گلدوزی با چرخ خیاطی، سرعت بالای آن در مقایسه با روش سنتی و دستی است. همین سرعت زیاد، باعث میشود این روش برای کارهای بزرگ و پروژههای گسترده مناسب و کاربردی باشد. اما در مقابل، ممکن است دقت و ظرافت کار به پای گلدوزی دستی نرسد و طرح نهایی، حال و هوای ماشینی و یکنواختتری داشته باشد.
در نهایت، این که کدام روش را انتخاب کنیم—دستی یا ماشینی—کاملاً بستگی به نوع کار و پروژهای دارد که در نظر داریم.
برودری دوزی روی لباس
پارچههای برودری دوزی شده، برای دوختن انواع لباس، وسایل تزئینی و چیزهای زیبای دکور خانه به کار میروند. همچنین با این روش خلاقانه سوزندوزی میتوان قسمتهای خاصی از لباس مثل یقه، سرآستین و لبههای لباس را تزئین کرد.
این پارچه به خاطر ظاهر ظریف و هنریاش، انتخاب بسیار خوبی برای دوخت لباسهای شیک و زنانه است. علاوه بر این، به دلیل سبکی و نازکی و حال و هوای توریمانند آن، برای دوخت لباسهای تابستانی هم گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
کاربرد برودری دوزی
محصولات زیادی هستند که با هنر برودری دوزی تزیین و زیبا میشوند. از معروفترین این محصولات میتوان به این موارد اشاره کرد:
* پیراهن و بلوز زنانه
* مانتو
* دامن
* شلوار و شلوارک
* کیف
* کلاه
* کفش
* رومیزی
* روتختی
* روبالشی
* دستمال
* دستمال سفره
* پرده
* ملحفه
برودری دوزی روی مانتو
یکی از شناختهشدهترین و پرطرفدارترین محصولاتی که در ایران با پارچههای برودری دوزی تهیه میشود، مانتو است.
پارچه برودری به دلیل ظاهر زیبا، ظریف و زنانهای که دارد، انتخابی بسیار مناسب برای دوخت مانتو محسوب میشود.
برای تولید مانتو میتوان از پارچه کاملاً برودریدوزی شده بهره برد، یا فقط بخشهایی از آن را با این تزیینات آراست. این قسمتها معمولاً شامل لبههای پایین و کناری مانتو، یقه، سرآستین و جیبها میشود.
علاوه بر این، برای هماهنگی بیشتر بین مانتو و شلوار، میتوان از برودری دوزی در تزیین شلوار نیز استفاده کرد.
سوالات متداول
1- مهمترین وسایل برودری دوزی چه چیزهایی هستند؟
نخ گلدوزی، سوزن، پارچه، کارگاه گلدوزی، سوزن پانچ، قیچی گلدوزی و چره خیاطی (برای پروژه های ماشینی)
2- با استفاده از برودری دوزی چه محصولاتی می توان تولید کرد؟
انواع لباس ها، نظیر لباس های ظریف زنانه، لباس های تابستانی و وسایل دکوراتیو منزل.
3- خاستگاه هنر برودری دوزی کجاست؟
پیدایش این هنر به قرن 16 میلادی در انگلستان و رواج آن نیز به قرن 19 میلادی در همین کشور مربوط است.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [{
“@type”: “Question”,
“name”: “مهمترین وسایل برودری دوزی چه چیزهایی هستند؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “نخ گلدوزی، سوزن، پارچه، کارگاه گلدوزی، سوزن پانچ، قیچی گلدوزی و چره خیاطی (برای پروژه های ماشینی)”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “با استفاده از برودری دوزی چه محصولاتی می توان تولید کرد؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “انواع لباس ها، نظیر لباس های ظریف زنانه، لباس های تابستانی و وسایل دکوراتیو منزل.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “خاستگاه هنر برودری دوزی کجاست؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “پیدایش این هنر به قرن 16 میلادی در انگلستان و رواج آن نیز به قرن 19 میلادی در همین کشور مربوط است.”
}
}]
}