دوخت عروسک به روش بسیار ساده
این عروسکها بسیار نرم و ملایم هستند. شما میتوانید با این روش و طرحی که خودتان انتخاب میکنید، عروسکهای عمو فیروز و خاله سرما را بسازید و روی سفره هفتسین قرار دهید یا به فرزندان فامیل پیشکش کنید. در ساخت این عروسکها تلاش شده تا از مواد مصنوعی و شیمیایی استفاده نشود، به همین خاطر حتی برای نوزادان نیز کاملاً بیخطر و ایمن هستند.
وسایل مورد نیاز برای ساخت :
برای ساختن این عروسک به چیزهای زیر نیاز دارید:
**پارچهها:**
* یک تکه پارچه نخی نرم برای سر، دستها و بدن عروسک.
* یک تکه پارچه یا لباس لولهای شکل (مانند جوراب یا جورابشلواری ابریشمی). همچنین میتوانید از پارچههای صافی که برای درست کردن پنیر به کار میروند استفاده کنید.
**مواد پرکننده:**
* چیزی برای پر کردن داخل عروسک. ما از پشم استفاده کردیم، اما اگر میخواهید عروسک کاملاً از مواد گیاهی درست شده باشد یا وگان هستید، میتوانید از پنبه، الیاف بامبو، الیاف کاپوک یا الیاف کنف استفاده کنید.
**وسایل دوخت:**
* سوزنهای بلند مخصوص کوکزدن. اگر سوزن مخصوص عروسکسازی دارید، استفاده از آن بهتر است.
* نخهای محکم یا کاموایی که همرنگ پوست عروسک باشد.
**وسایل تزئینی:**
* یک دوک نخریسی.
* نخ ابریشمی و یک قلاب بافی.
* نخ نخی.
* کاموایی برای درست کردن موهای عروسک.
* میل بافتنی یا قلاب بافی.
* کاموا یا پارچهای برای دوخت لباس عروسک.
روش کار
پوست عروسک یکی از بخشهای بسیار مهم آن است، زیرا شکل اصلی بدن عروسک را میسازد و بچهها دائماً با آن در تماس هستند. برای ساخت پوست عروسک میتوانید از پارچههای نخی، لباسهای قدیمی، روبالشیهای ابریشمی یا نخی، ملحفه و چیزهای مشابه استفاده کنید. برای این که رنگ مناسبی به پارچه پوست عروسک بدهید، بهتر است از رنگهای طبیعی کمک بگیرید. ما در این روش، برای این که پوست عروسک کمی رنگ ملایم داشته باشد، از کیسه چای استفاده کردهایم و آن را با آب توتفرنگی و مقدار کمی نمک مخلوط نمودهایم تا بتوانیم بدن عروسک را درست کنیم.
برای موجودات خیالی مانند پریها و امثال آن، میتوانید از رنگهای فانتزی مثل سبز، آبی و رنگهای غیرطبیعی پوست انسان هم استفاده کنید. مثلاً برای ننه سرما میتوانید کمی رنگ آبی به پوستش اضافه کنید. اگر میخواهید پوست عروسک تیرهتر شود، کافی است پارچه را زمان بیشتری داخل رنگ نگه دارید.
برای درست کردن عروسک، میتوانید از مواد دورریختنی و در دسترس هم برای رنگ کردن پوست استفاده کنید؛ اما توصیه میشود برای ایمنی بیشتر، از رنگهای طبیعی بهره ببرید تا خطری برای کودکان نداشته باشد.
بعد از رنگی شدن پارچه، آن را از رنگ درآورده و با آب نیمه گرم و یک پاککننده ملایم میشوییم. عروسکی که ما در اینجا درست میکنیم تقریباً ۲۰ سانتیمتر ارتفاع دارد و برای ساخت آن به مقدار کمی پارچه نیاز است. اگر بخواهید عروسکهای بزرگتری بسازید، طبیعتاً به پارچه بیشتر و به همان نسبت، نخ و جوراب و سایر مواد بیشتری احتیاج خواهید داشت. بنابراین بهتر است از ابتدا مواد اولیه را به مقدار کافی تهیه کنید تا در میانه کار با کمبود مواجه نشوید.
در گام بعدی نوبت به ساختن سر عروسک میرسد:
در ابتدا باید اندازهای که برای سر در نظر دارید را مشخص کنید. برای بچههای کوچک و نوزادان، خوب است که اندازه سر تقریباً به بزرگی یک توپ گلف باشد. توجه داشته باشید که داخل سر را خیلی پر و سفت نکنید. برای عروسکهای بزرگتر میتوانید از یک توپ کاموایی به عنوان پایه استفاده کنید و سپس اطراف آن را با الیاف نرم بپوشانید. بعضی از افراد این الیاف را محکم گلوله میکنند تا به سفتی و اندازه دلخواه برسند. در این مرحله میتوانید از خلاقیت خودتان هم کمک بگیرید.
مرحله بعد از آن:
مقدار مناسبی از الیاف را بردارید و آنقدر با دستانتان گرد کنید تا یک توپ به اندازه مورد نظرتان درست شود. این توپ پنبهای را داخل یک جوراب نازک یا پارچه لولهای شکل و کشدار قرار دهید و سپس سر جوراب را با سوزن و نخ بدوزید تا بسته شود. حالا جوراب را به رو برگردانید؛ به شکلی که درزها به داخل بروند. سپس قسمت پشتی سر عروسک را با دقت و به صورت صاف بدوزید. اگر در این مرحله سر عروسک کمی نامرتب به نظر رسید، نگران نباشید چون در مرحله بعد یک پوشش دیگر روی آن قرار میگیرد.
برای مشخص کردن قسمتهای مختلف صورت، یک نخ به صورت دور سر عروسک ببندید تا جای چشمها مشخص شود. سپس نخ دومی را به صورت عمود بر نخ اول، از بالا به پایین سر ببندید تا محدوده صورت مشخص گردد. حالا یک تکه پارچه کتانی که از قبل رنگآمیزی کردهاید را برداشته و کل سر عروسک را با آن بپوشانید. اگر دوست داشتید، با چند بخیه کوچک و ظریف یک بینی کوچک برای عروسک بدوزید. در غیر این صورت، میتوانید صورت را ساده و بدون بینی رها کنید. این بخش کاملاً سلیقهای است.
به مرحله ی بعد می رویم:
حالا چند عدد سنجاق تهگرد بردارید و جای چشمهای عروسک را مشخص کنید. سپس با یک مداد، این نقاط را علامتگذاری کنید. در مرحله بعد، یک سوزن بلند و نخ گلدوزی آماده کنید. نخ را چندلا کنید و شروع به دوختن چشمها روی صورت عروسک نمایید. سوزن را داخل سر عروسک فرو ببرید و از پشت سر یا بالای آن خارج کنید، سپس دوباره به نقطه اول برگردید. این حرکت را چند بار تکرار کنید تا چشمها به شکل دلخواه و مناسب دربیایند. بعد از اتمام کار، سوزن را از پشت سر بیرون بکشید و نخ را گره بزنید. این گرهها بعداً با موها یا کلاه عروسک پوشیده میشوند، بنابراین جای نگرانی وجود ندارد.
از همین روش برای دوختن دهان عروسک نیز استفاده کنید. دهان را طوری بدوزید که حالت صورت عروسک طبیعی به نظر برسد. یک خط صاف معمولاً بهترین گزینه برای ایجاد دهان است.
ساخت بدن عروسک:
تجربه نشان داده که طراحی یک الگوی کاغذی، بهترین راه برای برش و دوخت بدن عروسک است. بهتر است با توجه به اندازه و طرح عروسک، این الگو را خودمان رسم کنیم.
سر عروسک را روی کاغذ میگذاریم تا بتوانیم اندازه و فرم بدن را تصور کنیم و آن را روی کاغذ ترسیم کنیم. سپس از هر قطعه، دو بار روی پارچه برش میزنیم و آنها را از سمت رویه به هم میدوزیم. موقع دوخت، حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر از آن را نمیدوزیم تا بتوانیم پارچه را از همان قسمت برگردانده و با پنبه یا الیاف پر کنیم.
اگر زمان بیشتری بگذاریم، میتوانیم در محل اتصال دستها و پاها به بدن، قسمتی را ندوخته باقی بگذاریم و بعد از پر کردن بدن، دست و پاها را داخل همان سوراخها قرار داده و سپس بدوزیم. در غیر این صورت، میتوانیم دست و پاها را مستقیماً به بدن کوک بزنیم. چون بعداً لباس روی عروسک پوشانده میشود، نحوه اتصال دست و پا خیلی به چشم نمیآید.
برای وصل کردن سر به بدن، بهتر است یک یقه یا گردن در نظر بگیریم و بعد با چند کوک کوچک و ظریف، سر را در جای خود محکم کنیم.
مرحله بعد برای دوخت :
برای ساخت عروسک، داخل آن را با پشم پر کردیم. پشم هم نرم است و هم گرمی بدن را به خود جذب میکند و باعث میشود عروسک حس دلپذیرتری داشته باشد. همچنین پشم خاصیت ضدباکتری دارد. اگر شما گیاهخوار هستید و میخواهید از مواد گیاهی استفاده کنید، میتوانید به جای پنبه یا الیاف کنف، از الیاف بامبو یا کابوک استفاده کنید. چون پنبه و کنف بعد از مدتی فشرده و جمع میشوند و شکل عروسک را خراب میکنند.
اگر دوست دارید عروسک بوی خوبی داشته باشد، میتوانید قبل از پر کردن، پشم یا مواد مورد استفاده را با عطرهای ملایم خوشبو کنید.
یکی از مزیتهای این روش، سادگی دوخت آن است که کار را برای همه آسان میکند.
ساخت موهای عروسک:
آن ریسمانی که پشت سر عروسک گذاشتید را به خاطر دارید؟ حالا موقع آن است که از آن استفاده کنید. میتوانید سر عروسک را با کلاه بپوشانید، اما موهای مصنوعی ظاهر بهتری دارند و برای عروسکهای بزرگتر، این موها جلوهی بیشتری دارند.
نخ کاموایی که برای موهای عروسک انتخاب کردهاید را بردارید و با کمک قلاب، یک کلاه گرد به اندازهی سر عروسک ببافید. اگر تا به حال قلاببافی نکردهاید، نگران نباشید؛ این کار آسان است. ابتدا سه یا چهار زنجیره میبافید، سپس اولین و آخرین زنجیره را به هم متصل کرده و یک حلقه درست میکنید. بعد، دور این حلقه شروع به بافتن میکنید و از نیمبافت استفاده میکنید. از هر سوراخ دو یا سه بافت برمیدارید تا حلقه بزرگتر شود. اگر انجام این کار برایتان سخت است، میتوانید از تکههای کلاهگیس برای موهای عروسک استفاده کنید.
در مرحله بعد:
وقتی کلاه گرد به پایان رسید، رشتههای بلند کاموا را از سوراخهای آن رد میکنیم تا تمام سطح کلاه پوشیده شود. اکنون موهای عروسک آماده است. فقط کافیست این کلاه گیس را روی سر عروسک، دقیقاً در محلی که خطوط نخ مشخص کردهاند، بدوزیم.
پس از این مراحل، ساخت عروسک تقریباً به پایان میرسد. حالا باید دوخت قسمتهای مختلف عروسک و لباس آن را به طور کامل انجام دهید. برای پوشاندن عروسک میتوانید از پارچه استفاده کرده و برایش لباس بدوزید، یا با کاموا یک لباس بافتنی درست کنید.
و در پایان:
اگر قصد دارید این عروسک را به عنوان کادو به کودکان بدهید، بهتر است به سن آنها هم توجه کنید.
برای کودکان یک ساله، چون معمولاً هر چیزی را به دهان میبرند، بهتر است تمام قسمتهای عروسک، حتی لباسها، از مواد طبیعی و بدون مواد شیمیایی ساخته شود. همچنین برای این گروه سنی، استفاده از مواد نرمتر مناسبتر است.
اما برای بچههای بزرگتر، چون ممکن است عروسک را به این سو و آن سو پرتاب کنند، بهتر است از مواد محکم و بادوام برای ساخت آن استفاده کنید.
امیدواریم از این راهنمایی استفاده کنید و عروسکهای قشنگی درست کنید.
منبع: سایت inhabitat
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن.