در این نوشته از تاپ ناپ، داستان «درخت علم» از کتاب فارسی پایه ششم را به طور کامل بررسی کردهایم. معنی شعر و واژههای مهم، واژههای همخانواده و متضادها، خلاصهی داستان و در پایان پیام و نکتهی اصلی آن را توضیح دادهایم تا شما دانشآموزان گرامی یک مجموعهی کامل و منظم از این درس را در اختیار داشته باشید.
دانلود داستان درخت دانش
توضیح شعر داستان درخت دانش (کتاب فارسی پایه ششم)
شیخ خندید و بگفتش ای سلیم / این درخت علم باشد ای علیم
توضیح: پیرمرد خندید و گفت: ای سادهدل، این همان درخت دانش است.
توصیه میشود به مطالعه مقاله معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه ادامه دهید.
تو به صورت رفتهای ای بیخبر / زان ز شاخ معنیای بی بار و بر
توضیح: ای ناآگاه! تو فقط به قیافه و شکل چیزها نگاه کردهای و از اصل و نتیجهٔ آن غافل ماندهای.
گه درختش نام شد، گاه آفتاب / گاه بحرش نام شد، گاهی سحاب
توضیح: گاهی به دانش درخت میگویند، گاهی خورشید، گاهی دریا و گاهی هم ابر.
آن یکی کش صد هزار آثار خاست / کمترین آثار او عمر بقاست
توضیح: دانش سودهای بیشماری دارد که کوچکترین فایدهٔ آن، زندگی جاویدان است.
پرسش و پاسخ صفحه ۷۷ فارسی ششم
❓ در این شعر، دانش به چه چیزهایی تشبیه شده است؟
پاسخ: در این شعر، دانش به درخت، خورشید، دریا و ابر تشبیه شده است.
معنی واژههای داستان درخت دانش فارسی ششم
همخانوادههای حکایت درخت علم فارسی ششم با جمله
| واژه | کلمات همخانواده | نمونه جمله |
|---|---|---|
| تمسخر | مسخره، سُخره | دیگران را مسخره کردن کار ناپسندی است. |
| تعجّب | عجیب، عجایب، عجب، متعجّب | از دیدن آن پدیدهی عجیب همه دچار تعجّب شدند. |
| بقا | باقی، بقایا، بقیّه | فقط خاطرات خوب از او در دلها باقی ماند. |
| معنی | معنا | معلم از ما خواست معنی شعر را توضیح دهیم. |
| عجیب | عجایب، عجب | این پدیدهی طبیعی بسیار عجیب است. |
| حاکم | حاکمیت | در گذشته، هر شهر یک حاکم داشت. |
مخالف و متضادهای حکایت درخت علم فارسی ششم با جمله
| واژه | مخالف | نمونه جمله |
|---|---|---|
| خندید | گریه کرد | او با صدای بلند خندید اما برادرش از غم گریه کرد. |
| پیر | جوان | آن پیر مهربان تجربهی زیادی داشت، در حالی که پسرش هنوز جوان بود. |
| علیم | نادان | استاد علیم بود ولی شاگرد تازهکار کمی نادان به نظر میرسید. |
| سلیم | ناسالم | او مردی سلیم و سالم بود اما دوستش به خاطر بیماری ناسالم شده بود. |
| کمترین | بیشترین | در مسابقه او کمترین خطا را داشت و دوستش بیشترین خطا را. |
خلاصه حکایت درخت علم صفحه ۷۷ فارسی ششم
در این داستان، پادشاهی میشنود که در سرزمین هند درختی عجیب وجود دارد که خوردن میوهی آن، انسان را از پیری نجات میدهد و جوانی را برای همیشه حفظ میکند. به همین دلیل، یکی از همراهانش را مأمور میکند تا به جستوجوی این درخت برود.
آن مرد پس از ماهها جستوجو و پرسش از مردم مختلف، به هیچ نتیجهای نمیرسد. بیشتر افراد با ناباوری و گاهی حتی با خنده و تمسخر به او پاسخ میدادند. در نهایت، ناامید و خسته، قصد بازگشت به وطن را میکند. اما پیش از حرکت، با فرد دانایی ملاقات میکند. این دانشمند به او توضیح میدهد که آن درخت افسانهای در واقع، “درخت دانش” است؛ چرا که علم و دانایی، ریشهی زندگی ابدی و جاودانگی است.
در ادامه شاعر بیان میکند که علم و دانش را به چیزهای گوناگونی مانند درخت، خورشید، دریا و ابر تشبیه میکنند و کمترین بهرهای که از آن میبری، زندگی پایدار و عمر جاویدان است.
پیام و نتیجهگیری حکایت «درخت علم»
این حکایت به ما یادآوری میکند که جاودانگی و ارزش واقعی انسان در علم و دانش نهفته است، نه در جسم و ظاهر. آنچه انسان را ماندگار میسازد، دانایی، خرد و آثار علمی اوست. درخت علم ریشهای عمیق دارد، میوههایش دانش و آگاهی است و سایهاش تا ابد بر زندگی بشر باقی میماند. بنابراین، اگر کسی در پی «عمر بقا» و جاودانگی است، باید به سراغ یادگیری و کسب معرفت برود، زیرا علم بزرگترین سرمایه و پایدارترین میراث انسان است.
امیدواریم مجموعهی کامل مربوط به حکایت «درخت علم» فارسی ششم برای شما دانشآموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید با مطالعهی آن، درک بهتری از مفهوم علم و ارزش دانایی به دست آورید. مرور معنیها، کلمات مهم، همخانوادهها، متضادها و پیام پایانی این حکایت میتواند به شما در آزمونها و همچنین فهم عمیقتر متن کمک کند.
قبلی :
درک مطلب درس دهم فارسی ششم صفحه 76
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی شعر نیایش فارسی ششم صفحه 114 ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را مطالعه کنید.
معنی کلمات درس دهم فارسی ششم ( عطار و جلال الدین محمد) 
همخانواده و مخالف کلمات
درس بعدی:
معنی واژههای درس یازدهم فارسی ششم با عنوان “شهدا خورشیدند”
خانوادهی کلمات متضاد و چکیده
درک متن درس یازدهم کتاب فارسی پایهی ششم صفحه ۷۹
پاسخ صفحه ۸۲ درک مطلب
معنی واژههای «بوعلی» و «بهمنیار» از صفحه ۸۰ کتاب فارسی ششم
هم خانوادههای مخالف و خلاصه
مقاله معنی کلمات درس آوای گنجشکان فارسی ششم ✅ هم خانواده و متضاد و خلاصه منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
گاهی کلماتی در زبان فارسی وجود دارند که از یک ریشه اصلی ساخته شدهاند، اما معنای آنها کاملاً برعکس هم است. به این کلمات، “همخانوادههای مخالف” میگوییم. یعنی در عین حال که از یک خانواده هستند، معنای متضاد دارند.
برای مثال، کلمه “شور” را در نظر بگیرید. این کلمه به معنای هیجان و اشتیاق است. اما اگر پیشوند “بـ” را به آن اضافه کنیم، میشود “بِشور”. این کلمه به معنای چیزی است که هیجان و ارزش خود را از دست داده و بیارزش شده است.
یا کلمه “روش” را در نظر بگیرید که به معنای راه و رسم است. وقتی پسوند “ـنه” به آن اضافه میشود، کلمه “روشنه” ایجاد میشود که به معنای بیراه و رسم و بیقانون است.
این حالت فقط برای این دو کلمه نیست و برای کلمات دیگری نیز صدق میکند. دانستن این موضوع به ما کمک میکند تا بهتر با زیباییها و پیچیدگیهای زبان فارسی آشنا شویم.