این ضربالمثل برای توصیف کاری به کار میرود که زمان بسیار زیادی طول میکشد یا از صبح خیلی زود تا پاسی از شب ادامه دارد.
“کلهی سحر” به زمان پیش از طلوع آفتاب و ساعات اولیهی صبح اشاره دارد، زمانی که هوا هنوز کاملاً روشن نشده است. در مقابل، “بوق سگ” اشاره به اواخر شب و ساعات تاریک و دیروقت دارد. در گذشته که زندگی شهری مانند امروز نبود، در ساعات پایانی شب، تنها صدایی که در محلهها به گوش میرسید، پارس سگها بود. به همین دلیل، “بوق سگ” استعارهای از همان سکوت و خلوت نیمهشب شد.
پس وقتی میگوییم کاری “از کلهی سحر تا بوق سگ” طول کشیده، منظور این است که آن فعالیت از اولین ساعات روز تا دیرترین ساعات شب، بدون وقفه و به صورت خستهکنندهای ادامه داشته است. این عبارت به خوبی نشاندهندهی یک روز کاری بسیار طولانی یا یک تلاش مداوم و طاقتفرسا است.

در این بخش، به بررسی معنی، مفهوم و پیشینهی این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل از کله سحر تا بوق سگ یعنی چه؟
۱. این کنایه نشاندهنده کار و تلاش زیاد تا پاسی از شب است.
۲. وقتی کسی میخواهد به طور اغراقآمیزی ساعات طولانی کار کردنش را بیان کند، از این ضربالمثل استفاده میکند. مثلاً ممکن است بگوید: “دیروز از صبح خیلی زود تا شب خیلی دیر تو کارگاه بودم، آنقدر خسته شده بودم که دیگر رمقی برایم نمانده بود!”
ریشه ضرب المثل
این عبارت یک اصطلاح عامیانه و رایج است که امروزه به صورت یک ضربالمثل درآمده است. داستان پیدایش این ضربالمثل این گونه است:
در زمانهای قدیم، برای نگهبانی از بازارهای بزرگ، افرادی را به عنوان محافظ استخدام میکردند. وظیفه این نگهبانان این بود که از صبح تا پاسی از شب از بازار مراقبت کنند. آنها معمولاً سگهای نگهبان هم به همراه داشتند که با رسیدن شب، آنها را آزاد میکردند تا در محیط بازار بگردند و از آن محافظت کنند.
اما پیش از رها کردن سگها، با یک بوق بزرگ صدا میکردند تا به مردم هشدار دهند که مراقب باشند؛ چون این سگها به هر فرد یا جنبندهای به جز صاحب خودشان ممکن بود حمله کنند.
به همین دلیل، اصطلاح «بوق سگ» بین مردم رواج پیدا کرد و به معنای وقت بسیار دیر و پایانی شب بود. همچنین عبارت «از کله سحر تا بوق سگ» به معنای کل روز و شب، یعنی بیست و چهار ساعت کامل، استفاده میشود.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معنی ضرب المثل ” مار خوش خط و خال “ سر بزنید.
مقاله معنی ضرب المثل” برد کشتی آنجا که خواهد خدای “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اختصاصی-یافتو
بیشتر بخوانید: ضرب المثل فارسی