همه چیز درباره معنی و مفهوم ضربالمثل «حرف حکام، ظلمت شب یلداست» 👑
این ضربالمثل زیبا و پرمعنی، در واقع اشاره به قدرت و تأثیر سخنان حاکمان و زورمندان دارد. وقتی میگوییم «حرف حکام، ظلمت شب یلداست»، منظور این است که دستورها و سخنان صاحبان قدرت، مانند تاریکی بلندترین شب سال، همهجا را فرا میگیرد و کسی نمیتواند در برابر آن مقاومت کند.
شب یلدا، بلندترین و تاریکترین شب سال است. وقتی حاکمی فرمانی صادر میکند، گویی این تاریکی گسترده میشود و هیچ نوری برای دیدن راه باقی نمیگذارد. در چنین شرایطی، مردم عادی چارهای جز اطاعت و سکوت ندارند. این مثل نشان میدهد که در برابر قدرت مطلق، مخالفت و حتی صحبت کردن هم بسیار سخت و خطرناک است.
این بیان، تنها به حاکمان سیاسی محدود نمیشود. بلکه میتواند در مورد هر فرد یا گروهی که قدرت مطلق و نفوذ کلام داشته باشد نیز صادق باشد؛ مانند رئیس یک شرکت بزرگ یا رهبر یک قوم. وقتی فرمانی از سوی چنین افرادی صادر شود، مانند تاریکی شب یلدا، همهجا را میپوشاند و راه گریزی باقی نمیگذارد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله معنی ضرب المثل ” جیبش تار عنکبوت بسته است “ ادامه دهید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در معنی ضرب المثل ” گشتم نبود نگرد نیست “ پیدا کنید.
در اصل، این ضربالمثل هشداری است درباره تمرکز قدرت و اینکه وقتی اختیار و تصمیمگیری فقط در دست یک نفر یا گروه خاصی باشد، فضایی از ترس و سکوت ایجاد میکند که همانند تاریکی مطلق، هیچ امیدی به روشنایی در آن نیست.

در این نوشته، به بررسی مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایران میپردازیم. در ادامه، با ما همراه باشید.
صحبت حکام ظلمت شب یلداست یعنی چه؟
همنشینی با زمامدارانی که از فضایل اخلاقی بهرهای ندارند، مانند تاریکیِ شبهای طولانی است و باید از آن دوری کرد.
این بیت از حافظ شیرازی است:
صحبت حکام ظلمت شب يلداست
نور ز خورشيد جوی بو که برآيد
یعنی باید از معاشرت با فرمانروایان ستمگر پرهیز کرد. روشنایی و عدالت را باید از کسی جست که سرچشمهی نیکیهاست. امید که این آرزو برآورده گردد.
اگر در جستجوی کمال و معنویت هستی، این نور را در کنار حاکمان ناباب نخواهی یافت؛ زیرا همراهی با آنان همچون تاریکیِ بلندترین شب سال است. در مقابل، با کسانی دمخور شو که نشانهای از نور خدا در چهره و گفتارشان پیداست و با دیدنشان، دل به یاد حق میسپارد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” پته روی آب افتادن “.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” پایش لب گور است “ مراجعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معنی ضرب المثل ” عالم ناپرهیزکار، کوریست مشعله دار “ را مطالعه کنید.
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید:
اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ
ترجمه: خداوند سرور کسانى است که ایمان آوردهاند.
آنان را از تاریکی ها به سوى روشنایى به در مىبرد
وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآؤُهُمُ الطَّاغُوتُ
ترجمه: و [لى] کسانى که کفر ورزیدهاند، سرورانشان [همان عصیانگران=] طاغوتند
یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ
ترجمه: که آنان را از روشنایى به سوى تاریکی ها به در مى برند.
أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ
ترجمه: آنان اهل آتشند که خود، در آن جاودانند.
(آیه 257 بقره)
♦ یعنی افراد هدایتیافته، همواره تحت حمایت و نور الهی قرار دارند؛ اما آنان که راه طغیان پیش گرفتهاند، در تاریکیِ گمراهی فرو رفتهاند. پس کسی که خود در تاریکی است، نمیتواند راهنمای دیگران باشد. به همین دلیل، باید از چنین افرادی فاصله گرفت، مگر برای پند و اندرز دادن.
مقاله معنی ضرب المثل ” آدم گدا اینهمه ادا “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگر میخواهید با ضربالمثلهای فارسی آشنا شوید، میتوانید با روزی ۱۵ دقیقه مطالعه، ده عبارت معروف را یاد بگیرید.
ضربالمثلهای معروف ایرانی
نظر شما در مورد این ضربالمثل چیست؟