با هم معنی و کاربرد ضربالمثل “طاقچه بالا گذاشتن” را بررسی میکنیم.
این اصطلاح برای زمانی به کار میرود که کسی میخواهد خودش را بالاتر و بهتر از دیگران نشان دهد یا ادای افراد مهم را درآورد. به بیان ساده، وقتی کسی برای خودش مقام و موقعیتی تصور میکند که در واقعیت ندارد، از این عبارت استفاده میشود.
در گذشته، در خانههای قدیمی، طاقچههایی در دیوار و در ارتفاع بالا میساختند. روی این طاقچهها معمولاً چیزهای ارزشمند و زیبا مثل گلدانهای تزئینی، کتابهای نفیس یا اشیاء قیمتی میگذاشتند تا در معرض دید همه باشد، اما دسترسی به آن سخت بود و فقط برای نمایش بود.
بنابراین، وقتی به کسی میگویند “طاقچه بالا گذاشتی”، در واقع به او میفهمانند که: “داری برای خودت شخصیت و جایگاهی ساختگی و بالاتر از حد واقعیات قائل میشوی، درست مثل چیزی که روی طاقچه میگذارند تا مهم به نظر برسد.”
این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که متواضع باشیم و خودمان را بالاتر از دیگران نبینیم.

در این نوشته، میخواهیم ببینیم این ضربالمثل کهن ایرانی چه معنایی دارد و از کجا آمده است. در ادامه، با مفهوم اصلی آن بیشتر آشنا میشویم.
ریشه ضرب المثل
در گذشته، بعضی از خانهها را طوری میساختند که دو نوع طاقچه در آن وجود داشت. یکی از این طاقچهها پایینتر بود و همه میتوانستند به راحتی به آن دست بزنند. معمولاً چیزهای معمولی و وسایلی که همیشه نیاز بود، روی این طاقچه قرار میگرفت. اما طاقچه دیگر، بالاتر ساخته میشد و کسی به آن نمیرسید. روی این طاقچه، معمولاً چیزهای گرانقیمت و تزئینی را میگذاشتند.
امروزه وقتی کسی زیادی به خودش مغرور میشود و فکر میکند خیلی بالاتر از دیگران است، در گفتگوهای روزانه میگویند: «طاقچه بالا میگذارد.» این جمله یعنی فرد خودش را آنقدر خاص و باارزش میداند که نمیخواهد کسی به او نزدیک شود یا با او مانند دیگران رفتار کند.
طاقچه بالا گذاشتن کنایه از چیست؟
کنایه از این است که فردی آنقدر به خودش مغرور باشد که با رفتارش دیگران را از اطراف خود دور کند.
یعنی کسی که تکبر دارد.
گاهی این عبارت به کسانی گفته میشود که خیلی با ناز و ادا راه میروند و خودشان را خاص نشان میدهند.
یعنی خود را بهتر از دیگران دیدن و با داراییهای خود به آنها فخر فروختن.
پیشنهادی: ضرب المثل درباره آدم مغرور
اختصاصی-یافتو