این ضربالمثل موقعی به کار میرود که کسی با خوششانسی و تصادف، از یک اتفاق بد یا یک خطر بزرگ در امان بماند، بدون اینکه خودش نقش خاصی در این نجات داشته باشد.
معنای اصلی آن این است: “ای کاش چشمت نتواند چیزهای بد را ببیند و دندانت روی چیزهای سفت و سخت نرم باشد.”
این مثل معمولاً با حالتی از تعجب، شوخی یا حتی کمی حسادت گفته میشود. انگار که میگویند: “چه آدم خوششانسی هستی! انگار یک نیروی نامرئی از تو محافظت میکند و بدون اینکه تلاش کنی، از مشکل فرار میکنی.”
مثلاً وقتی کسی از یک تصادف جدی جان سالم به در میبرد، یا در یک آزمون سخت، بدون مطالعه کافی قبول میشود، این ضربالمثل را برایش به کار میبرند. در واقع این جمله هم نشانه حیرت از شانس خوب فرد است و هم آرزویی است برای ادامه داشتن این بخت بلند.
در این نوشته، به بررسی معنای این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. با ما همراه باشید تا مفهوم آن را به سادگی درک کنید.
معنی ضرب المثل چشمت کور دندت نرم
تا کور شود هر آنکه نتوان دید 👀
۱- یعنی باید پیامدهای کارهایی که انجام میدهی را بپذیری.
۲- این مثل اشاره به فرد سرسختی دارد که با نادیده گرفتن نصیحت دیگران، کار خودش را کرده و در نهایت آسیب دیده است.
۳- این ضربالمثل از نظر معنا شبیه به این مثل است: هر کی خربزه بخوره، پای لرزش هم میشینه؛ یعنی وقتی اشتباهی مرتکب شدی، باید نتیجه آن را قبول کرده و سعی در جبران آن داشته باشی.
۴- معمولاً این ضربالمثل با رگهای از طعنه، ناراحتی و گاه خشم و به عنوان یک هشدار به فردی که ضرر کرده بیان میشود. در حقیقت منظور این است که تو خودت مسئول این اتفاق هستی. مثلاً: چشمت کور، دندت نرم، کاش به حرف خانوادهات گوش میکردی و با این دوست ناباب شریک نمیشدی!
۵- دند یعنی چه؟ دند به معنای استخوان پهلو (دنده) است.