تیمپانی یک ساز کوبهای است که به آن طبل نیمکرهای هم میگویند. این ساز از یک کاسه بزرگ از جنس مس و یک سطح از جنس پوست حیوان یا پلاستیک ساخته شده است. تیمپانی برای نخستین بار در سده هفدهم میلادی، همراه با ترومپت، به عنوان اولین طبل وارد ارکستر سمفونیک شد و از میانههای سده نوزدهم به بعد، به طور کامل در ارکسترهای سمفونیک جایگاه خود را پیدا کرد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم همه نکات مهم درباره این ساز کوبهای را با شما به اشتراک بگذاریم.
ساختار ساز تیمپانی
تیمپانی از یک کاسه اصلی تشکیل شده که معمولاً از جنس مس ساخته میشود. البته در انواع کمهزینهتر آن ممکن است کاسه از آلومینیوم یا فایبرگلاس نیز ساخته شود. روی این کاسه یک پوسته یا پوست کشیده میشود که میتواند از جنس پلاستیک یا پوست حیواناتی مانند گوساله و بز باشد. هر یک از این پوستهها ویژگیهای خاص خود را دارند: پوسته پلاستیکی مقرونبهصرفه، بادوام و مقاوم در برابر تغییرات آبوهوایی است، در حالی که پوسته حیوانی صدای گرمتر و غنیتری ایجاد میکند. معمولاً اندازه پوستی که برای هر تیمپانی استفاده میشود، حدود پنج سانتیمتر از قطر کاسه آن بزرگتر است؛ مثلاً برای تیمپانی با قطر ۵۸ سانتیمتر، پوستی به اندازه تقریبی ۶۴ سانتیمتر لازم است.
یکی از ویژگیهای مهم تیمپانی، قابلیت کوک شدن آن است. این کار با تغییر کشش پوست ساز انجام میشود. نوازنده با سفت یا شل کردن ۶ تا ۸ میله که در اطراف ساز قرار دارند، میتواند کوک تیمپانی را تنظیم کند. البته کوک کردن دستی تیمپانی با این میلهها کاری زمانبر است؛ به همین دلیل در قرن نوزدهم، سیستمهای مکانیکی برای تغییر سریعتر کشش پوست ابداع شد. به تیمپانیهایی که از این سیستم استفاده میکنند، تیمپانی ماشینی گفته میشود. نوع دیگری از تیمپانی نیز وجود دارد که به تیمپانی پدالی معروف است و امروزه رواج بیشتری دارد. در این نوع، نوازنده با فشردن پدال میتواند کوک ساز را تغییر دهد. تیمپانی در اندازههای مختلفی ساخته میشود و قطر کاسه آن معمولاً بین ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتر متغیر است.
ساختار چوب تیمپانی
تیمپانی با دو چوب مخصوص نواخته میشود. این چوبها معمولاً از چوبهای محکم یا نیِ بامبو درست میشوند، اما گاهی هم از جنس آلومینیوم یا فیبر کربن هستند. روی سرِ چوبها را با نمد، چوبپنبه یا چرم میپوشانند. نکته جالب این است که نوازندگان تیمپانی معمولاً چندین جفت چوب با اندازه، شکل و جنسهای مختلف در اختیار دارند و بسته به حال و هوای هر قطعه موسیقی، چوب مناسب را انتخاب میکنند.
مجموعه استاندارد تیمپانی
یک مجموعه معمولی تیمپانی از چهار طبل با اندازههای مختلف تشکیل شده است:
قطر این طبلها به ترتیب عبارت است از:
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب ایوت گریگوریان مدرس پیانو را بخوانید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بیوگرافی رامین جوادی، آهنگساز سریال بازی تاج و تخت به شما کمک خواهد کرد.
۸۱ سانتیمتر
۷۴ سانتیمتر
۶۶ سانتیمتر
۵۸ سانتیمتر
این مجموعه محدوده صوتی وسیعی از نت «ر» تا نت «لا» را پوشش میدهد. نحوه قرارگیری طبلها نیز به شکل یک نیمدایره در اطراف نوازنده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه لباسی از جنس صدا برای ناشنوایان.