فلوت ریکوردر سازی است که با بقیه سازهای معمولی فرق دارد و دوستداران مخصوص به خود را پیدا کرده است. آشنایی با این ساز به کسانی که به آن علاقهمندند کمک میکند تا راه درست را برای انتخاب و نواختن آن دنبال کنند.
چرا به این نوع فلوت ریکوردر میگویند؟
واژهی recorder ریشهاش به زبان لاتین بازمیگردد و از کلمهی لاتین recordari گرفته شده است. این کلمه از دو بخش تشکیل شده: re که به معنای دوباره انجام دادن است و cor که به معنای قلب میباشد. وقتی برای اولین بار در سدهی سیزدهم در انگلیسی استفاده شد، recorder به مفهوم «در ذهن ماندن و حفظ کردن» بود و به شکلی نمادین، ذهن را جایگزین قلب میکرد. رفتهرفته معنای این واژه گسترش یافت و به «تکرار و تمرین یک آهنگ یا نوا تا زمانی که از بر شود» تغییر پیدا کرد.
پیشینه
نواختن این ساز، از دیرباز فعالیتی گروهی و همراه با جمع محسوب میشده است. گمان میرود ریشههای آن به سده چهاردهم میلادی در ایتالیا بازگردد. فلوت ریکوردر عمدتاً در دوران رنسانس (بین سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۶۰۰ میلادی) به عنوان سازی برای اجرای گروهی رواج داشته است. هنری هشتم پادشاه انگلستان بیش از ۷۰ عدد از این ساز را در اختیار داشته که به احتمال زیاد برای نواختن در گروههای موسیقی ساخته شده بودند. این فلوت هم به عنوان یک ساز مستقل و کامل به کار میرفته و هم در کنار آواز برای همراهی استفاده میشده است. در طراحی دوره رنسانس، بخش میانی ساز پهن و مسطح بود، سوراخهای انگشتگذاری بزرگتر بودند و قسمت انتهایی آن به شکل مخروطی ساخته میشد.
مواد و سازنده های فلوت ریکوردر
اگرچه امروزه فلوت ریکوردرهایی از جنس پلاستیک نیز ساخته میشوند و معمولاً نوآموزان به ویژه کودکان با همین نوع پلاستیکی آموزش میبینند، اما به طور کلی در طول تاریخ، این ساز بیشتر از چوب ساخته میشده است. ریکوردرهای چوبی معمولاً صدایی غنیتر و باکیفیتتر تولید میکنند و از لحاظ احساس صوتی، گرمتر به گوش میرسند.
در گذشته، چوب شمشاد اروپایی رایجترین ماده برای ساخت بسیاری از این سازها بود. این نوع چوب به خاطر صدای گرم و دلنشینی که ایجاد میکند، هنوز هم مورد علاقه بسیاری از سازندگان و نوازندگان است. اما در حال حاضر، ریکوردرها از گونههای مختلف چوب در نقاط گوناگون جهان و با تراکمهای متنوعی تولید میشوند.
انواع اصلی ریکوردر
ریکوردرها در ابعاد گوناگونی تولید میشوند. انواع اصلی آنها از کوچک به بزرگ به این ترتیب هستند:
سوپرانینو،
دسکنت (سوپرانو)،
تربل (آلتو)،
تنور
باس.
معمولاً هر ریکوردر از سه بخش تشکیل میشود، به جز نوع سوپرانینو که تنها دو بخش دارد.
بخش سر ریکوردر قسمتی است که در دهان قرار میگیرد و معمولاً شبیه نوک پرنده ساخته میشود. اندازههای بزرگتر مثل گریت-باس و کُنترا-باس بسیار کمیاب هستند و معمولاً فقط در ارکسترهای بزرگ دیده میشوند و برای نواختن تکنوازی مناسب نیستند.
برای نواختن راحت ریکوردرهایی که از تنور بزرگتر هستند، به خاطر اندازه بزرگشان، معمولاً از یک بند دور گردن استفاده میشود.
کودکان اغلب یادگیری را با ریکوردر دسکانت شروع میکنند، اما از نظر قطعات موجود برای نواختن، منعطفترین نوع، ریکوردر تربل سبک باروک است.
هر آنچه لازم است درباره ساز فلوت ریکوردر بدانید
فلوت ریکوردر یک ساز بادی چوبی قدیمی و محبوب است که نواختن آن نسبتاً آسان است. این ساز معمولاً از چوب یا پلاستیک ساخته میشود و در اندازههای مختلفی وجود دارد که هر کدام صدای مخصوص به خود را تولید میکنند.
برای نواختن ریکوردر، هوا را به آرامی در دهانهٔ آن میدمند و با انگشتگذاری روی سوراخهای ساز، نتهای مختلف را ایجاد میکنند. این ساز اغلب برای آموزش موسیقی به کودکان و نوآموزان استفاده میشود، زیرا یادگیری اصول اولیهٔ آن ساده است.
ریکوردر در موسیقی کلاسیک، فولکلور و حتی برخی قطعات مدرن کاربرد دارد. نگهداری از آن نیز آسان است و پس از هر بار استفاده، باید با دقت تمیز شود تا از سلامت ساز اطمینان حاصل شود.
توجه
برخلاف سازهای زهی که ممکن است با گذشت زمان مرغوبتر شوند، فلوت ریکوردرها با کهنه شدن کیفیت خود را از دست میدهند و معمولاً بهتر نمیشوند. بنابراین پیشنهاد میشود در ابتدای یادگیری، از یک ساز ساده و معمولی استفاده کنید و پس از پیشرفت، به سراغ مدلهای باکیفیتتر بروید.
شما میتوانید آموزش فلوت ریکوردر را در آموزشگاه موسیقی یافتو، که به عنوان بهترین آموزشگاه موسیقی در نارمک شناخته میشود، زیر نظر برترین اساتید آغاز کنید.