خار فنری (Spring Wire) نوعی سیم فولادی است که به شکل صاف یا با پوششهای مختلف برای ساخت فنر به کار میرود. خار در واقع یک قطعه اتصالدهنده است. این قطعه که معمولاً از جنس آهن است، کاربردهای گستردهای دارد و از ساخت کابینت تا تولید ماهوارههای فضایی مورد استفاده قرار میگیرد. خارها گونههای مختلفی دارند. از رایجترین انواع آنها میتوان به خارهای فنری داخل محور، بیرون محور، خارهای ناخنی، رینگی و مانند اینها اشاره کرد. در این مقاله از مجله رونیکس قصد داریم درباره خارهای فنری صحبت کنیم. این خارها برای محکم کردن شفت یا قفل کردن دو قطعه درون آن استفاده میشوند. این نوع خارها در انگلیسی با نام Circlip شناخته میشوند. خارهای فنری معمولاً در سه گروه اصلی جای میگیرند:
خار فنری ساده
خار فنری مفتولی
برای مطالعه بیشتر، به بهترین مارکهای فرش شوی خانگی: برترین برندها سری سر بزنید.
خار فنری پولکی
برای محکم کردن یا باز کردن خارهای فنری، معمولاً دو سوراخ در دو سر آن تعبیه شده است. برای آسانی کار در باز و بست این خارها، از ابزار مخصوصی به نام خاربازکن یا خارجمعکن استفاده میشود.

خار فنری ساده، مفتولی، فنری
ساختار خار فنری چیست؟
به طور معمول، خارهای فنری در انتهای خود دو سوراخ کوچک دارند که برای نگهداری و همچنین برای نصب کردن خار استفاده میشوند. این سوراخها در دو نوع داخلی و بیرونی ساخته میشوند. برای قرار دادن این خارها در محل خود، از وسیلهای به نام خارگذار استفاده میکنند. خارگذار کمک میکند تا خار به راحتی داخل محور یا لوله جای بگیرد. ابزارهای باز و بست خار، نوعی انبر هستند که کاربرد زیادی دارند. این ابزارها یک دسته به عنوان اهرم و یک قسمت نوکتیز دارند که در سوراخهای خار قرار میگیرد تا عملیات نصب یا برداشتن انجام شود.
| مقاله تفاوت خار جمع کن و خار باز کن را اینجا بخوانید! |
این ابزارها دقیقاً همان کاری را انجام میدهند که نامشان نشان میدهد. به این صورت که ابزار خار بازکن، با استفاده از یک اهرم، خار فنری را باز میکند تا روی محور سوار شود. ابزار خار جمعکن هم برای فشرده کردن خار و کوچک کردن قطر آن به کار میرود تا به راحتی وارد محور شود.
| برای اطلاع از انواع انبردست همه کاره رونیکس اینجا را کلیک کنید! |
انبر مخصوص جمعآوری و جدا کردن خار، در کنار گونههای مختلف خار موجود است.
آلیاژ و استاندارد خار فنری
آلیاژی که معمولاً برای خارهای فنری به کار میرود، MN65 نام دارد. این آلیاژ خاصیت فنری خوبی دارد و نسبتاً نرم است. البته گاهی اوقات آلیاژهای خاص و سفارشی هم برای این کار استفاده میشوند، مانند خارهای فنری که تماماً از استیل ساخته میشوند، اما این نوع آلیاژها کاربرد رایج و گستردهای ندارند.
مشخصات و استانداردهای مربوط به خار فنری
ویژگیها و معیارهای مربوط به رینگهای فنری معمولاً برای اطمینان از کیفیت و کاربرد درست آنها در زمینههای گوناگون صنعتی تعریف میشوند. در ادامه به چند مورد از این ویژگیها و استانداردهای کلیدی اشاره میکنیم:
1. قطر و ضخامت
خار فنری در اندازههای گوناگونی از نظر قطر و کلفتی ساخته میشود. انتخاب این اندازهها معمولاً مطابق با درخواست خریدار و بر پایه استانداردهای تعیینشده انجام میگیرد.
2. جنس و ترکیب فولاد
خار فنری از فولاد ساخته میشود. نوع و ترکیب فولاد به کار رفته، اغلب بر پایه قوانین و استانداردهای داخلی یا جهانی انتخاب میگردد. در بیشتر موارد، از فولادهای کربنی با مقادیر مختلف کربن و همچنین افزودنیهایی مانند سیلیسیم و منگنز برای ساخت این نوع خار استفاده میکنند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله کاربرد سری های ماساژور تفنگی: انتخاب سری مناسب هر عضو ادامه دهید.
3. خواص مکانیکی
ویژگیهای کلیدی که برای یک خار فنری سنجیده میشود، شامل مقاومت در نقطه تسلیم، مقاومت در برابر کشش و میزان تغییر شکل آن است. این ویژگیها را میتوان بر پایه استانداردهای گوناگونی مانند استاندارد ASTM آمریکا یا استاندارد DIN آلمان اندازهگیری و تعیین کرد.
4. روش تولید
خار فنری به طور کلی از دو راه اصلی ساخته میشود: روش کشیدن مفتول یا روش ریختهگری. هر دوی این شیوهها قابل قبول هستند و میتوانند به عنوان روش استاندارد برای تولید این نوع خار به کار روند.
در این مقاله خانواده بزرگ ابزار ایران اطلاعات مفیدی آمده است.
5. استانداردها
استانداردهای شناختهشدهای برای سیم فنر وجود دارند. از جمله این استانداردها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: ASTM A227 که برای فنرهای ساختهشده از سیمهای کشیدهشده یا آبکاریشده با نیکل است. استاندارد ASTM A228 برای فنرهای سخت و مرسوم به کار میرود. همچنین استانداردهای DIN EN 10270-1 و DIN EN 10270-2 برای فنرهای کششی استفاده میشوند. استاندارد BS EN 10270-1 نیز برای فنرهای کششی و فنرهای تعلیق کاربرد دارد.

جعبه ابزار رونیکس، همراه با مجموعهای از میخهای فنری در اندازههای گوناگون است.
ابزارآلات رونیکس؛ مطمئن در انتخاب
توجه کنید که معیارها و استانداردهای فنی ممکن است با توجه به کاربرد و حوزه صنعتی شما تغییر کنند. به همین دلیل، هنگام خرید و به کارگیری خار فنری، حتماً به استانداردها و ویژگیهای فنی که مخصوص صنعت شما تعریف شده است دقت نمایید و این قطعه را تنها از سازندگان و فروشندگان معتبر تهیه کنید.
اگر در زمینه تأسیسات یا صنایع مشغول هستید و از قطعاتی مانند انواع خار، به ویژه خار فنری، استفاده میکنید، توصیه میشود از ابزارهای تخصصی مانند خاربازکن و خارجمعکن رونیکس بهره ببرید. رونیکس با استفاده از پیشرفتهترین فناوریهای روز جهان، ابزارهایی را طراحی و تولید میکند که همسو با نیازهای مصرفکنندگان و بازار است.