روش دوخت طرح روی لباسهای مختلف، کاملاً به جنس و نوع پارچه بستگی دارد. پارچهها ممکن است کشی، ساده، نازک یا کلفت باشند. هرکدام از این جنسها، روی روش کار و نوع دوخت تأثیر میگذارند. اما قبل از شروع، باید ابزار لازم را آماده کرده و با نکات کلیدی این کار آشنا شوید. پس در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.

وسایل مورد نیاز برای گلدوزی روی لباس
برای شروع این آموزش، وسایلی که لازم دارید به شرح زیر است:
**لباس:** یک لباس مناسب برای گلدوزی انتخاب کنید. دقت کنید که اگر لباس کشی است، از قبل این موضوع را در نظر بگیرید.
**نخ گلدوزی دمسه (DMC):** استفاده از نخ باکیفیت بسیار مهم است. یک نخ خوب باید دو ویژگی اصلی داشته باشد:
– پس از گلدوزی، رنگ آن روی لباس پس ندهد.
– در زمان شستشو، جمع نشود یا تغییر شکل ندهد.
**سوزن گلدوزی:** بهتر است از یک سوزن بلند و نازک استفاده کنید تا هنگام دوخت، سوراخهای بزرگی روی لباس ایجاد نشود. سوزن مخصوص گلدوزی به شما کمک میکند تا بخیههایی محکم و دوطرفه بزنید.
**لوازم انتقال طرح:** برای این کار میتوانید از میز نور یا پد مخصوص انتقال طرح کمک بگیرید.
**سایر لوازم مورد نیاز:**
– خودکار حرارتی
– کارگاه گلدوزی (قاب گلدوزی)
– قیچی مناسب گلدوزی
– طرحی که میخواهید روی لباس اجرا کنید
شما میتوانید تمامی این وسایل را به صورت آنلاین و با قیمت مناسب، از فروشگاه هنری، از هر نقطهای از ایران خریداری کنید.
نکات مهم قبل از شروع آموزش گلدوزی لباس با دست
چند نکته ضروری قبل از شروع گلدوزی روی لباس:
اگر لباس شما کشی است، بهتر است از حلقه گلدوزی یا هر وسیله ثابتکننده دیگری استفاده نکنید. چون وقتی لباس را از حلقه خارج کنید، طرح گلدوزی شده به دلیل انعطاف پارچه، جمع شده و شکل خود را از دست میدهد.
در دوخت روی پارچههای کشی، برای جلوگیری از ایجاد برآمدگی یا حباب، باید با ملایمت بدوزید و پارچه را تحت کشش زیاد قرار ندهید.
حتماً انتهای نخها را با گرههای محکم ببندید تا بعد از شستشو، دوختها از جای خود خارج نشوند.
هرگز لباسهای گلدوزی شده را داخل خشککن نیندازید.
سعی کنید شستشو را در دمای کمتر از ۴۰ درجه انجام دهید تا رنگ نخها ثابت بماند و کار شما خراب نشود.
اگر تازه کار را شروع کردهاید، بهترین انتخاب برای گلدوزی، یک پیراهن ساده بدون کش است. چون میتوانید از حلقه گلدوزی استفاده کنید و کار برایتان راحتتر و دقیقتر پیش میرود.
حتماً قبل از گلدوزی، لباس را یک بار بشویید تا اگر رنگ دارد، قبل از دوخت، رنگ اضافه آن خارج شود.
روی لباس سفید میتوانید از نخهای تیره هم استفاده کنید، به شرطی که نخها باکیفیت باشند و رنگ ندهند. یک راه ساده برای اطمینان از ثبات رنگ نخها این است که قبل از استفاده، آنها را بجوشانید. با این کار اگر نخها قرار باشد رنگ بدهند یا چروک شوند، در همان مرحله مشخص میشود و دیگر در لباسشویی مشکلی پیش نمیآید.
روش های انتقال طرح گلدوزی روی لباس ساده
برای انتقال نقشه و طرح روی پارچه، چند روش مختلف وجود دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید:
استفاده از پد انتقال طرح
برای دوخت طرح روی لباسهای کشی، پیشنهاد میشود از پد مخصوص استفاده کنید.
پد به عنوان یک نگهدارنده موقت عمل میکند و هنگام دوخت، پارچه را ثابت نگه میدارد.
بعد از پایان دوخت و شستشوی لباس، پد در آب حل میشود و هیچ اثری از خود به جا نمیگذارد.
نتیجه کار، دوختی تمیز و زیبا خواهد بود.
روش کار به این صورت است:
ابتدا طرح مورد نظر خود را روی پد منتقل میکنید.
سپس پد را روی قسمتی از لباس که میخواهید بدوزید، قرار میدهید (با حلقه یا بدون حلقه).
بعد از اتمام دوخت، لباس را در ظرف آب با دمای حدود ۳۰ درجه قرار دهید و شاهد نتیجه زیبای کار باشید.
در ویدیوی زیر میتوانید مراحل انتقال طرح با پد را مشاهده کنید:
اگر سوالاتی دارید، مقاله ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن به شما کمک خواهد کرد.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “VideoObject”,
“name”: “آموزش استفاده از پد مخصوص انتقال طرح در گلدوزی روی لباس”,
“description”: “آموزش گلدوزی روی لباس با استفاده از پد انتقال طرح و نحوه کار با پد لای آبشور”,
“thumbnailUrl”: “https://f.honari.com/blogfiles/wp-content/uploads/2018/04/Floral-Embroidery-on-Collar.jpg”,
“uploadDate”: “2021-10-20”,
“duration”: “PT0M30S”,
“embedUrl”: “https://www.aparat.com/v/kfGPW”
}
استفاده از خودکار حرارتی
وقتی لباس شما رنگ روشنی دارد، این روش خیلی ساده و کاربردی است. به این شکل عمل کنید: قالب یا طرح مورد نظر را زیر لباس قرار دهید و سپس با استفاده از یک خودکار حرارتی، خطوط طرح را دنبال کنید. سعی کنید با آرامش و دقت، طرح را روی پارچه منتقل کنید. فقط یک نکته مهم وجود دارد: برای اینکه اثر خودکار تا پایان کار باقی بماند، باید مراقب باشید پارچه خیس نشود. بعد از تمام شدن دوخت، با شستن لباس، این خطوط به راحتی در آب پاک میشوند.
استفاده از میز نور
مقصود ما از میز نور، فقط خرید دستگاههای آماده موجود در بازار نیست. اصلاً اینطور نیست! در حقیقت، شما میتوانید از هر چیزی که نور مناسبی دارد استفاده کنید؛ از پنجره اتاقتان گرفته تا صفحه تبلت یا موبایل. تنها چیزی که نیاز دارید یک منبع نور و یک سطح شفاف است که طرح از پشت آن مشخص باشد.
در این روش هم باید از لباسهای رنگروشن استفاده کنید تا طرح به خوبی دیده شود.
ابتدا طرح را روی پنجره، تبلت یا میز نور قرار میدهید. سپس لباس را روی طرح میگذارید و با خودکار حرارتی، خطوطی که میبینید را روی لباس رسم میکنید. اگر در طراحی مهارت دارید، حتی میتوانید خودکار حرارتی را بردارید و بدون الگو، مستقیماً روی لباس طرح بکشید. این کار هم دستتان را آزاد میگذارد، هم کاری سرگرمکننده و لذتبخش است.
مراحل گلدوزی ساده روی لباس
حالا که همه وسایل لازم را آماده کردهاید و نکات مهم قبل از شروع کار را هم یاد گرفتهاید، برویم سراغ یادگیری گلدوزی با دست روی لباس. این آموزش به صورت گامبهگام و همراه با عکسهای راهنما ارائه شده است.
گلدوزی روی لباس: مرحله اول
یکی از روشهایی که قبلاً توضیح دادیم را انتخاب کنید و طرح مورد نظرتان را روی لباس منتقل نمایید.
گلدوزی روی لباس: مرحله دوم
اگر به میز اتو دسترسی دارید، میتوانید لباس را روی آن ثابت و صاف کنید. (البته بدون میز اتو هم این کار امکانپذیر است).

گلدوزی روی لباس: مرحله سوم
برای اینکه متوجه شوید از کدام سمت باید دوختن را آغاز کنید، فرض کنید دارید همان خط را با خودکار یا مداد رسم میکنید. در این صورت میتوانید جهت دوخت را راحتتر مشخص کنید. در واقع همان جهتی که برای کشیدن خط انتخاب میکنید، بسیار ساده و طبیعی است.

گلدوزی روی لباس: مرحله چهارم
یادتون باشه که گرهها پشت کار مخفی میشوند. برای این کار، سوزن را از پشت و از وسط گل عبور دهید و آن را تا انتهای گلبرگها ادامه دهید. این روش را آنقدر تکرار کنید تا سطح گلبرگها مانند تصویر زیر کاملاً پر شود. قسمتهایی که با نخ پر میشوند، برجستهتر و پرحجمتر به نظر میرسند. در مقابل، جاهایی که شاخهها هستند و خطوط نازکتری دارند، ظرافت و زیبایی کار را بیشتر نشان میدهند. بنابراین، سعی کنید در طراحی خود از ترکیب خطوط نازک و ضخیم استفاده کنید تا نتیجه بهتری بگیرید.

گلدوزی روی لباس: مرحله پنجم
قسمت ساقهها در واقع همان کوک ساده است که به شکل خط کشیده میشود. برای برگها هم دقیقاً مانند خود گل عمل کنید و دقت داشته باشید که کار را ظریفتر و نازکتر از بقیه بخشها انجام دهید.

گلدوزی روی لباس: مرحله ششم
بعد از اینکه طرح اصلی گلدوزی شما کامل شد، نوبت به اضافه کردن جزئیات میرسد. میتوانید از تکنیک خالخالی یا همان گره فرانسوی استفاده کنید. برای این کار، ابتدا نخ را از زیر پارچه بیرون بیاورید. سپس سوزن را نزدیک همان نقطهای که نخ خارج شده، قرار دهید و نخ را یک یا چند بار دور سوزن بپیچید. هر چقدر تعداد این پیچشها بیشتر باشد، گره شما بزرگتر خواهد شد. بعد، نخ را محکم نگه دارید تا از سوزن جدا نشود و دوباره سوزن را درست کنار همان نقطه اول، به داخل پارچه برگردانید و از زیر گره بزنید. این کار را در قسمتهای مختلف طرح تکرار کنید.
یکی از مشکلاتی که ممکن است پیش بیاید، زمانی است که میخواهید نخ را قطع کنید و با رنگ دیگری ادامه دهید. همانطور که قبلاً هم گفته شد، سعی کنید گرههای محکم بزنید تا نخها در جای خود ثابت بمانند.
مشکل دیگر، تنظیم میزان شل یا سفت بودن نخ در بخشهای مختلف کار است. با کمی تمرین و آشنایی با جنس پارچه و نحوه کشیدن نخ، به مرور دستتان راه میافتد و میتوانید فشار دست خود را به خوبی کنترل کنید.
به همین راحتی شما یک گلدوزی ساده و زیبا دارید. البته تکنیکهای زیادی وجود دارد که با یادگیری آنها میتوانید کارهای جذابتری خلق کنید، اما بهتر است ابتدا با دوختهای ساده روی پارچههای مختلف شروع کنید تا مهارت لازم برای کار با نخ و پارچههای گوناگون را به دست آورید. همچنین نکات ریز دیگری هم هست که در طول کار و با کسب تجربه بیشتر، یاد خواهید گرفت.

در ادامه، چند نمونه از انواع گلدوزی روی بخشهای گوناگون لباس را به شما نشان میدهیم.
طرح گلدوزی روی لباس
گلدوزی روی بخشهای گوناگون لباس، میتواند زیبایی زیادی به کار شما ببخشد. حتی اگر قسمتی از لباستان پاره شده یا سوراخ کوچکی در آن ایجاد شده باشد، با گلدوزی روی آن قسمت، هم لباس خود را تعمیر میکنید و هم ظاهر تازهای به آن میدهید. در ادامه، چند نمونه از طرحهای گلدوزی روی لباس را با هم مشاهده میکنیم.







گلدوزی روی شلوار جین
این روزها احتمالاً دیدهاید که شلوارهای جین با نقشهای گلدوزی شده، جلوی فروشگاهها به چشم میخورند و قیمت آنها هم معمولاً زیاد است. اما اگر این هنر زیبا را یاد بگیرید، میتوانید خودتان روی لباسهای جینتان طرحهای زیبا بدوزید و از پوشیدن آن حس خوبی داشته باشید. اگر علاقه دارید، میتوانید مقالهٔ آموزش گلدوزی روی شلوار جین را هم مطالعه کنید.
گلدوزی روی کلاه
گاهی اوقات ممکن است از ظاهر سادهٔ کلاههایتان خسته شوید و دیگر تمایلی به استفاده از آنها نداشته باشید. پیشنهاد میکنم کمی صبر کنید! یکی از بهترین راهها برای زیباتر کردن و تغییر ظاهر کلاهها، استفاده از هنر گلدوزی است.


میتوانید با دوختن نقشهای زیبا روی شالها و روسریهایتان، ظاهر تازه و جذابی به آنها ببخشید. این کار باعث میشود همیشه مد روز بمانند و اصالت و زیبایی هنر دستی را نشان دهند.


گلدوزی، هنر تزئین پارچه با نخ و سوزن است. این کار زیبا، روشی قدیمی برای شخصیسازی لباس، روتختی، رومیزی و بسیاری از وسایل پارچهای دیگر به شمار میرود. برای شروع گلدوزی، به وسایل سادهای مانند یک پارچه، سوزن مخصوص، نخ رنگی و یک قاب گلدوزی (که پارچه را سفت نگه میدارد) نیاز دارید.
طرح مورد نظر خود را ابتدا روی پارچه منتقل میکنید. سپس با استفاده از بخیههای مختلف و رنگهای گوناگون نخ، شروع به دوختن طرح میکنید. از مشهورترین بخیهها میتوان به بخیه ساده، بخیه زنجیرهای و بخیه پرچمی اشاره کرد. هر کدام از این بخیهها بافت و ظاهر خاص خود را ایجاد میکنند.
این هنر نهتنها یک سرگرمی لذتبخش است، بلکه راهی عالی برای آرامش ذهن و ایجاد یک اثر هنری منحصر به فرد توسط خود شماست. با یادگیری چند بخیه ساده، میتوانید روی لباسهای ساده خود طرحهای زیبا بدوزید و به آنها جلوهای تازه ببخشید.
در ادامه بخوانید: گلدوزی روی پارچه
بیشتر بیاموزید
گلدوزی یک هنر زیباست که از گذشتههای دور در میان خانوادهها رواج داشته. حتماً دیدهاید که مادرها و مادربزرگها با دستان هنرمندشان چه طرحهای زیبایی روی لباسها میدوختند و به آنها جلوهای خاص میبخشیدند. امروزه هم این هنر اصیل و پرقدمت، با طرحها و شکلهای متنوع روی لباسها خودنمایی میکند و هر بینندهای را مجذوب خود میسازد.
گلدوزی امروزه به دو روش دستی و ماشینی انجام میشود، اما نوع دستدوز آن همچنان ارزش بیشتری دارد و هنوز هم علاقهمندان خاص خود را حفظ کرده است. شما هم میتوانید با یادگیری گلدوزی دستی، لباسهای سادهتان را به سلیقه خودتان تزئین کنید و به آنها زیبایی بیشتری ببخشید.
اگر به این هنر زیبا علاقه دارید، میتوانید در دوره آموزش گلدوزی دستی آکادمی هنری شرکت کنید. ما در این دوره، همه مباحث را از پایه به شما آموزش خواهیم داد.