فارسی پنجم – درس ۱۴ «شجاعت»
در این قسمت از آموزش، معنی کلمات کلیدی، واژههای هممعنی و همخانواده، متضادها و «کلماتی که نوشتنشان سخت است» از درس شجاعت را به طور کامل و در یک جا مشاهده میکنید. همه این موارد با توضیحهای کوتاه و قابل درک برای دانشآموزان ارائه شده تا بتوانند به سرعت درس را دوره کنند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی کلمات درس آوای گنجشکان فارسی ششم ✅ هم خانواده و متضاد و خلاصه را بخوانید.
معنی واژهها و ترکیبهای مهم
| واژه / ترکیب | معنیِ روان |
|---|---|
| ایستادگی | پایمردی، مقاومت در برابر سختی |
| میپرهیزد | خودداری میکند، دوری میجوید |
| دستوپا گم کردن | دستپاچه و سردرگم شدن (کنایه) |
| متانت | وقار و سنجیدگی در رفتار و گفتار |
| کمال | تمامیّت، به حدّ برتر رسیدن |
| صحنهٔ نبرد | میدان جنگ، جای رویارویی |
| شریف | بزرگوار، باارزش و بلندمرتبه |
| رویارویی | مقابله و روبهرو شدن با کسی/چیزی |
| نکوهیده | ناپسند، سزاوار سرزنش |
| مهارت | زبردستی و تَوانایی عملی در کاری |
| جهل | ندانستن، ناآگاهی |
| تضمین | بر عهده گرفتن، ضمانت کردنِ نتیجه/کار |
| افزون | بیشتر، زیادتر از حدّ معمول |
| سردار | فرماندهٔ سپاه، سالارِ جنگ |
| نهراسد | نترسد، بیم به دل راه ندهد |
| خودداری | پرهیز و پرهیزکاری در انجام کاری |
| مکان ناامن | جای خطرناک و بیحفاظ |
| عاقبت | سرانجام، نتیجهٔ کار در پایان |
| شریفی | بزرگواری، شریفبودن |
| همنوع | کسی از همان نوع/جنس انسانی؛ همنوعِ ما |
| تدبیر | اندیشیدن برای یافتنِ راهحلِ درست |
| تضمین میکند | مسئولیتِ انجام/نتیجه را به عهده میگیرد |
| چارهجویی | جستوجوی راه نجات، چارهاندیشی |
| رخ دهد | اتفاق بیفتد، روی دهد |
هممعنیهای پرکاربرد
| واژه | هممعنی |
|---|---|
| ناپسند | نکوهیده، بد |
| پسندیده | نیکو، شایسته |
| قدرت | توان، توانایی |
| موفقیت | پیروزی، توفیق |
همخانوادهها
| ریشه | نمونههای همخانواده |
|---|---|
| شریف | شرافت، مشرف، شرف |
| قدرت | قادر، مقتدر، اقتدار |
| موفق | موفقیت، توفیق |
| جهل | جاهل، جهالت، جهّال |
| تضمین | ضامن، ضمانت |
| دفاع | مدافع، دفع |
متضادها (مخالفها)
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| رنج | خوشی |
| ناپسند | پسندیده |
| ناامن | امن |
| ترسو | شجاع |
| نکوهیده | پسندیده |
| موفقیت | شکست |
| اصلی | فرعی |
| جهل | دانایی |
| تاریکی | روشنایی |
| درد | درمان |
| تلخی | شیرینی |
| سلامت | بیماری |
| دروغین | راستین |
کلماتِ سخت املایی
| واژه | شکل/نکتهٔ درست |
|---|---|
| نهراسد | هَراسی به دل راه ندهد (هـ بدون همزه) |
| میپرهیزد | نیمفاصلهٔ «می + پرهیزد» رعایت شود |
| وظیفه | «ظ» درست است (نه «وظیفه/وزیفه») |
| مهارت | با «ه» غیرملفوظ در وسط (مِه-ا-رت) |
| صحنه | «ص» و «ح» هر دو صحیح در این واژه است |
| میرهاند | رهاندن = نجات دادن (نیمفاصلهٔ «می») |
| تفکّر | تشدیدِ «ک» (تفکّر)؛ نوشتن با نیمفاصله لازم نیست |
| تصمیمگیری | ترجیحاً با نیمفاصله: «تصمیمگیری» |
| موفّقیت | تشدیدِ «ف»: موفّقیت (نه موفقیتِ بیتشدید) |
| زلزله | املای رایج و درست |
| تصادف | املای رایج و درست |
| چراغ | «غ» پایانی (نه «چراگ») |
| جرّاحی | تشدید «ر»: جرّاحی |
| همنوع | یککلمه، بدون فاصله/همزهٔ زائد |
| رانندگی | پسوند «-گی» صحیح |
خلاصه: اگر معنی کلمات و واژههای مرتبط را بدانید، درک درس «شجاعت» برایتان آسانتر خواهد شد. برای یادگیری بهتر، یک بار درس را بلند بخوانید و کلمات تازه را در جملههای ساده و روزمره استفاده کنید.
خلاصه درس شجاعت فارسی پایه پنجم
این درس توضیح میدهد که شجاعت به معنای بیباکی و بیاحتیاطی نیست. یک فرد شجاع خطر را میبیند و درک میکند، اما خونسردی خود را حفظ میکند و با فکر و برنامهریزی، بهترین راه را انتخاب مینماید. گاهی اوقات، یک ترس منطقی و حسابشده بسیار مفید است؛ مانند وقتی که از یک مکان خطرناک دوری میکنیم، از کار نادرست پرهیز مینماییم یا برای حفظ سلامتیمان مقررات را رعایت میکنیم.
انسانهای بااقتدار در شرایط سخت، کنترل خود را از دست نمیدهند. آنها به دنبال راهحل میگردند و با مسئولیتپذیری تصمیم میگیرند. این شجاعت میتواند در یک سرباز معمولی که به وظیفهاش عمل میکند دیده شود، یا در فرماندهای که برای حفظ جان افرادش، یک عقبنشینی هوشمندانه دستور میدهد.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را از دست ندهید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره معنی شعر نیایش فارسی ششم صفحه 114 ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه بیابید.
بسیاری از ترسهای بیدلیل، ریشه در نادانی و کماطلاعی دارند. با کسب آگاهی و یادگیری، این گونه ترسها کاهش مییابند. همچنین، یک نوع دیگر از شجاعت وجود دارد به نام شجاعت اخلاقی؛ که شامل حرف راست زدن، دفاع از عدل و پذیرفتن این جمله که «من نمیدانم» در مواقعی است که دانش کافی نداریم.
پیامها و نتیجهٔ اخلاقی درس
شجاعت یعنی هوشمندانه عمل کردن: شجاع بودن به این معناست که خطر را ببینی و راه درست را انتخاب کنی، نه اینکه بیگدار به آب بزنی.
ترس منطقی میتواند سودمند باشد: گاهی اوقات، “نه” گفتن و دوری از یک موقعیت خطرناک، خودش بالاترین نشانه شجاعت است.
آرامش بهتر از عجله است: وقتی کسی در شرایط سخت خونسردی خود را حفظ کند و به دنبال راه حل بگردد، در واقع فرد شجاعی است.
دانش، ترس را کم میکند: هر چقدر بیشتر درباره چیزی بدانی، از ترس های بی دلیل و غیرمنطقی تو کاسته میشود.
شجاعت در رفتار و اخلاق: گفتن حقیقت، دفاع از حقوق دیگران و اعتراف به اینکه “نمیدانم” وقتی چیزی را به یقین نمیدانی، همه از انواع شجاعت هستند.
شکست آخر راه نیست: وقتی در کاری شکست میخوری، دلیل آن را پیدا کن، روشت را درست کن و دوباره با انرژی ادامه بده.