در این نوشته از تاپناپ، به بررسی کامل شعر «باران» از کتاب فارسی پایه ششم میپردازیم. در ادامه میتوانید مفهوم هر بیت، توضیح واژههای دشوار، آرایههای ادبی بهکار رفته، کلمات همخانواده و واژههای متضاد را ببینید.
همچنین، برای یادگیری بهتر شما دانشآموزان عزیز، چکیدهای از شعر و درونمایه اصلی آن را به زبان ساده و گویا آماده کردهایم.
معنی شعر باران فارسی ششم
۱- خوش به حال کسانی که خدا پشتیبانشان است و زندگیشان با ذکر و قرآن میگذرد.
۲- خوشا به حال آنان که همیشه به نماز مشغولند و بهشت جاویدان سرای آنان است.
۳- پروردگارا، فریاد دلم را بشنو! تو یاور بیپناهانی و من نیز تنها و بییاور ماندهام.
۴- همه میگویند طاهر کسی ندارد، اما من که خدا را دارم، چه نیازی به دیگری است؟
۵- ای نام تو، همیشه بر لبم نشستهاست و روز و شب در مهربانیات غرقم.
۶- در دل خاک نیاز، بذر دعا کاشتهام و چشم به راه باران اجابت تو هستم.
۷- اگر آن یار سبزپوش ظهور کند، درهای رحمت خدا بر جهان گشوده میشود.
۸- تنم را فدای راهش کردهام و دلم را نذر آمدنش.
معنی کلمات «بخوان و حفظ کن – باران»
| واژه | معنی |
|---|---|
| بی | بود؛ در اینجا به معنی «هست» |
| خوشا | خوش به حال |
| رس | برس |
| حاجت | نیاز، احتیاج، ضرورت |
| بیکس | تنها |
| مرحمت | لطف، محبت |
| غوطهور | شناور |
| طلب | در اینجا: خواست، خواستن |
| اجابت | قبول و پذیرفتن |
| بذر | دانه |
| بتازد | به سرعت برود |
| میطلبم | میخواهم |
| میگشاید | باز میکند |
هم خانواده شعر باران کلاس ششم
حاجت → نیاز، ستیز، نیازمند
مرحمت → مهربانی، درگذشته، بخشنده
طلب → خواستار، خواستهها، مورد نظر
اجابت → پاسخ، پاسخگو، پاسخی
گشاید → باز شدن، گشوده شدن، باز شده
غوطهور → فرو رفتن، غوطه خوردن
بیکس → کس، نزدیکان، فردی
کلمات متضاد (مخالف) شعر باران کلاس ششم
بیچاره ↔ صاحبنعمت
روز روشن ↔ شب تاریک
گشوده ↔ بسته
یار ↔ ضد
پایان کار ↔ شروع تازه (در مفهوم امید و درخواست از خدا)
خوانش و فهم – صفحهٔ ۷۳ فارسی ششم
۱) منظور از آن دو بیت پایانی چیست؟
پاسخ: این ابیات به ظهور امام مهدی (عج) اشاره دارند.
۲) در بیت اول، کلمه «بی» چه مفهومی دارد؟
پاسخ: معنای آن برابر با «است» میباشد.
۳) در کجای خوانش مصراع «باران اجابت تو را میطلبم» باید مکث کرد؟ دلیل آن چیست؟
پاسخ: مکث پس از «را» انجام میشود؛ زیرا قبل و بعد از آن، دو بخش مجزا از کلام قرار گرفتهاند.
خلاصه شعر «باران» فارسی ششم
این شعر سرشار از معناهای عمیق و امید به آینده است. شاعر با ستایش مؤمنانی که همیشه با یاد خدا و نماز خواندن، آرامش پیدا میکنند، از پروردگار طلب یاری و کمک دارد. او تنها بودن را بینیازی میداند، چون خدا پشتیبان انسان است و نام خداوند همیشه مانند گلی تازه بر لبهایش زنده است. شاعر خواستهها و دعاهایش را مانند بذری در دل خاک میپاشد و از باران مهربانی خدا میخواهد تا آن را برویاند. سپس به آرزوی آمدن امام زمان (عج) اشاره میکند و اعلام میکند که برای هرگونه فداکاری و همراهی با او، آماده و حاضر است.
پیام شعر «باران» فارسی ششم
این شعر به ما نشان میدهد که با یاد خدا و ارتباط با او، آرامش عمیق و بینیازی حقیقی به دست میآید. اگر کسی با ایمان باشد و به نماز و دعا بپردازد، میتواند قلب خود را پاک کند و شایسته رحمت و لطف پروردگار شود. همچنین در این شعر به موضوع انتظار برای ظهور امام زمان (عج) و آمادگی برای آن زمان اشاره شده است. این مضمون یادآور این است که عشق و پیروی از پیشوایان الهی باید در عمل، ایثار و پاکی درون نمود پیدا کند.
امیدواریم این بررسی جامع از شعر باران در کتاب فارسی ششم، که شامل معنی ابیات، واژههای کلیدی، آرایههای ادبی، چکیده و پیام اصلی درس است، برای شما سودمند بوده باشد. تسلط بر این بخش میتواند در امتحانات کلاسی، پایان ترم و آزمونهای استعدادهای درخشان نقش مؤثری داشته باشد. برای درک بهتر و کاملتر، پیشنهاد میکنیم درس پیشین فارسی ششم را نیز مرور کنید و با انجام تمرینهای آن، دانش خود را تقویت نمایید. شما نیز میتوانید نظرها یا پرسشهای خود درباره این شعر را در بخش نظرات بنویسید تا درباره آن گفتوگویی داشته باشیم.
قبلی :
معنی کلمات درس نهم فارسی ششم + هم خانواده مخالف ، خلاصه و پیام درس
جواب درک مطلب درس نهم فارسی ششم
صفحه ۷۱
ادامه درس:
توضیح واژههای درس دهم فارسی پایه ششم با عنوان «عطار و جلالالدین محمد»
**واژه:** عطار
**معنی:** به کسی میگفتند که در قدیم داروهای گیاهی و عطر میفروخت. عطار هم پزشک بود و هم داروساز.
**واژه:** جلالالدین محمد
**معنی:** این نام، اشاره به مولانا جلالالدین محمد بلخی دارد که یکی از بزرگترین شاعران و عارفان ایران است.
**واژه:** نیشابور
**معنی:** نام یکی از شهرهای مهم و کهن ایران است که در استان خراسان قرار دارد.
**واژه:** دیدار
**معنی:** به معنای ملاقات کردن و روبرو شدن با کسی است.
**واژه:** شیخ
**معنی:** در گذشته به بزرگان، پیشوایان دینی و افراد بسیار دانا و محترم «شیخ» میگفتند.
**واژه:** مرید
**معنی:** به کسی گفته میشود که با علاقه و ایمان کامل، از یک انسان بزرگ و معنوی (پیر یا مرشد) پیروی میکند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی کلمات درس آوای گنجشکان فارسی ششم ✅ هم خانواده و متضاد و خلاصه به شما کمک خواهد کرد.
مقاله معنی شعر نیایش فارسی ششم صفحه 114 ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه حاوی اطلاعات جامعی است.
**واژه:** مسافر
**معنی:** به کسی میگویند که در حال سفر است و از جایی به جای دیگر میرود.
**واژه:** تفکر
**معنی:** به معنای فکر کردن، اندیشیدن و در مورد چیزی به دقت تأمل کردن است.
توصیه میکنیم این مطلب معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را حتماً بخوانید.
**واژه:** جوان
**معنی:** به دورهای از زندگی انسان گفته میشود که بعد از کودکی و قبل از میانسالی قرار دارد. به فردی در این سن نیز جوان میگویند.
**واژه:** خاموش
**معنی:** به معنای ساکت بودن و هیچ سخنی نگفتن است.
خانوادههای واژگانی و واژههای مخالف
گاهی چند کلمه در زبان فارسی وجود دارند که از یک ریشه ساخته شدهاند و به هم مربوط میشوند. به این گروه از کلمات، “همخانواده” میگوییم. برای مثال، کلمات “دانش”، “دانشگاه”، “دانشمند” و “آموزش” همه از ریشه “دانش” گرفته شدهاند و با هم ارتباط معنایی دارند.
در سوی دیگر، کلماتی هستند که معنای کاملاً برعکس و متضاد یکدیگر را میرسانند. به این کلمات، “مخالف” یا “متضاد” گفته میشود. برای نمونه، “روز” در مقابل “شب”، “گرم” در مقابل “سرد”، و “بلند” در مقابل “کوتاه” قرار میگیرند. یادگیری این کلمات به درک بهتر زبان و روانتر صحبت کردن کمک میکند.