یکی از کارهای مورد علاقه بانوان در گذشته، هنر دوختن تزئینات با جواهر بود که از راه آن درآمدی نیز کسب میکردند. آنان با این مهارت، وسایل زیبا و مخصوصی مانند لباسهای آراسته، گوشوارههای ظریف، گردنبند، سنجاقسینه و چیزهای دیگر درست میکردند. در ادامه این نوشته با ما بمانید تا بیشتر با این هنر زیبا آشنا شوید.

جواهردوزی روی لباس مجلسی و لوازم مورد نیاز آن
برای تزیین لباس شب با سنگ و مهره، به وسایل زیر نیاز دارید:
* یک طرح اولیه یا الگو
* نخ نایلونی
* پارچهای مناسب
* لایه چسب
* سوزن مخصوص برای دوخت تزیینات
* سنگها و مهرههای مختلف برای پیادهسازی طرح
هنر جواهردوزی، هنری است که در آن از اجزای تزیینی مختلفی مانند مهرههای ریز، ملیله، مهرههای تزئینی، پولک و مهرههای چوبی به تنهایی یا در ترکیب با هم استفاده میشود. روش کار به این شکل است که هر یک از این اجزا را با کمک سوزن و نخ به یک سطح پایه مانند نمد، چرم یا حتی پارچهای نازک مثل ارگانزا متصل میکنند.
گاهی برای این که نخ محکمتر شود و گره نخورد، از موم عسل استفاده میشود. در پایان، طرحِ تزیینشده را از اطراف قیچی میکنند تا شکل نهایی به دست آید. سپس این قطعه آماده شده را با کوک یا سوزن روی لباس، کفش یا هر وسیله دیگری نصب کرده و از آن استفاده میکنند.
به طور خلاصه، برای درست کردن یک قطعه جواهردوزیشده، به یک کارگاه گلدوزی و موادی مانند ملیله، نگین، پولک، مهره ریز و موارد مشابه نیاز است. مناسبترین نخ برای این کار، نخ نایلونی است که در بازار رنگهای بسیار متنوعی دارد.
نکته مهم در انتخاب رنگ نخ این است که معمولاً رنگی نزدیک به رنگ پارچه خود انتخاب کنید. البته گاهی انتخاب یک رنگ متضاد و متفاوت با زمینه کار، نتیجه بسیار زیبا و چشمگیری ایجاد میکند.

جواهردوزی روی انواع لباس مجلسی
هنر جواهردوزی روی انواع پارچه و چرم قابل اجراست. از این هنر برای تزئین لباسهای مجلسی، لباسهای محل کار، کلاه و چیزهای دیگر استفاده میشود. در گذشته، جواهردوزی بیشتر برای لباسهای ویژه و رسمی و لباسهایی که در مکانهای تاریخی پوشیده میشد، به کار میرفت.
امروزه هم نمونههای فراوانی از جواهردوزی را میتوان روی کیفهای دستی، وسایل تزئینی و لوازم جانبی مانند سنجاقسینه و پیکسلهای آرایشی دید.
انتخاب پارچه مناسب در جواهردوزی
اگر قصد دارید جواهردوزی را روی پارچه، چرم یا نمد بدوزید، باید در انتخاب پارچه دقت زیادی به خرج دهید. همچنین اگر بخواهید قطعهٔ جواهردوزی شده را جداگانه و به صورت تکی آماده کنید و بعد به لباس یا سطح مورد نظر اضافه کنید، بهتر است تا جای ممکن از پارچههای نمدی یا چرمی استفاده نمایید.
یکی دیگر از پارچههای پرکاربرد در جواهردوزی، تور مژگان است. این تور با نام تور زیتون نیز شناخته میشود و جزء مواد مهم و پراستفاده در این هنر به شمار میرود. کار اصلی این تورها، کم کردن وزن جواهردوزیهاست تا بتوان آنها را راحتتر روی تور اصلی نصب کرد. حتماً لباسهای عروس زیادی دیدهاید که جواهردوزیهای آنها ابتدا روی تور مژگان دوخته شده و سپس روی تور اصلی قرار گرفتهاند.
لباس مجلسی جواهردوزی شده
یکی از رایجترین موارد استفاده از هنر جواهردوزی، تزئین لباسهای مجلسی است. این شاخه از جواهردوزی، هواداران و طرفداران فراوانی دارد. برای تزئین لباسهای شب با روش جواهردوزی، معمولاً از پولک، مروارید، منجوق و همچنین انواع مهره و سنگهای تزئینی استفاده میشود.
طرح جواهردوزی روی لباس مجلسی
برای شروع کار جواهردوزی، ابتدا طرحی که در نظر دارید را روی پارچه بکشید. سپس، با دنبال کردن همان الگو، کار دوخت تزئینات را انجام دهید. برای چسباندن مهرهها و سنگها به پارچه، باید از سوزن مخصوص جواهردوزی استفاده کنید. سوزنهای گوناگونی برای این کار وجود دارد که هر کدام برای طرحهای خاصی مناسب هستند.
بنابراین، در مرحله اول، باید مهرهها و سنگهای تزئینی را با توجه به طرح خود انتخاب کنید. تفاوت اصلی سوزنهای جواهردوزی در اندازه آنهاست؛ هر چقدر شماره سوزن بزرگتر باشد، کار شما ظریفتر خواهد شد.

انواع سنگ ها و مهره های مورد استفاده در جواهردوزی روی لباس مجلسی
در هنر جواهردوزی معمولاً از انواع مختلف سنگ و مهره در کنار هم استفاده میشود. برخی از این اجزا عبارتاند از:
**منجوق**: اینها دانههای بسیار ریز و کوچکی هستند که معمولاً برای پر کردن فضاهای خالی در لبههای کار و مشخص کردن مرز بین بخشهای مختلف به کار میروند.
**ملیله**: ملیلهها اغلب همراه با منجوق استفاده میشوند، اما به تنهایی هم کاربرد دارند. مثلاً اگر بخواهید یک طرح خطی یا حاشیهای بدوزید، ملیلهها گزینهای ایدهآل هستند.
**پولک**: پولکها هم در شکلها و رنگهای متنوعی موجودند. روش دوخت آنها معمولاً به دو صورت است: یا کنار هم چیده و دوخته میشوند، یا لبههایشان روی هم قرار گرفته و سپس دوخته میشوند.
**سنگ و کریستال**: در بعضی از کارهای خاص و ویژه، از سنگهای قیمتی مانند یاقوت استفاده میشود. همچنین میتوان به جای آنها از کریستالهای شبیه سنگهای قیمتی استفاده کرد که هم زیبا هستند و هم هزینه کمتری دارند. کریستالها معمولاً به صورت تکی به کار میروند.
**نگین**: نگینها نیز انواع مختلفی دارند. بعضی از آنها سوراخ دارند و مستقیماً دوخته میشوند، و بعضی دیگر بدون سوراخ هستند که باید با کمک پایه مخصوص به کار وصل شوند. نکته جالب اینجاست که در جواهردوزی از چسب استفاده نمیشود و تمام قطعات با دوختن روی کار، ثابت میشوند.
برای خرید وسایل مورد نیاز این هنر زیبا و کاربردی، میتوانید به سایت یافتو مراجعه کنید.