همانطور که میدانید، ضربالمثلها بخش مهمی از فرهنگ و ادبیات ما هستند و هر کدام درسی برای زندگی دارند. یکی از این ضربالمثلهای پرمعنی، “حیف از طلا که خرج مطلا کنند” است.
این عبارت زمانی به کار میرود که چیز باارزشی در جای نامناسبی استفاده شود یا برای کسی به کار رود که قدر آن را نمیداند. فرض کنید یک شیء گرانقیمت و زیبا، مانند طلای خالص، را صرف ساخت یک وسیله بیارزش یا تزئین چیزی کنند که اصلاً شایستگی آن را ندارد. در این شرایط است که این ضربالمثل را به کار میبریم و میگوییم: “حیف از این طلا!”
این مفهوم فقط به اشیاء مادی محدود نمیشود. گاهی اوقات استعداد، وقت، محبت و انرژی یک انسان باارزش را روی افراد یا کارهای بیمقدار صرف میکنند. در این حالت نیز همین ضربالمثل مصداق پیدا میکند و باید مراقب بود چیزهای باارزش خود را بیهوده از دست ندهیم.
مقاله معنی ضرب المثل ” عقلش به چشمش است “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” به در گفت دیوار بشنوه “.
در احادیث و روایات اسلامی نیز بر این موضوع تأکید شده است. از جمله در کتاب خصال صدوق، از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که فرمودند:
**«إِنَّ لِلَّهِ عِبَاداً مَخَاصِیصَ یَصْطَفِیهِمْ لِنَفْسِهِ یَخْتَصُّهُمْ بِخَیْرِهِ یُنَاجِیهِمْ فِی اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ أُولَئِکَ خَیْرُ بَرِیَّةِ اللَّهِ إِلَیْهِ لَوْ یَعْلَمُ النَّاسُ مَنْزِلَتَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ لَآمَنُوا بِهِمْ وَ أَطَاعُوهُمْ وَ لَأَکْرَمُوهُمْ بِأَنْفُسِهِمْ وَ أَمْوَالِهِمْ وَ لَوْ یَعْلَمُ هَؤُلَاءِ مَا أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ لَمْ یَحْزَنُوا عَلَى مَا فَاتَهُمْ مِنَ الدُّنْیَا»**
این حدیث شریف به ما یادآوری میکند که باید قدر انسانهای باارزش و اولیای خدا را بدانیم و محبت و اموال خود را در راه درست و برای کسانی صرف کنیم که شایستگی آن را دارند. اگر مردم مقام و جایگاه واقعی این افراد نزد خدا را میدانستند، حتماً به آنان ایمان میآوردند و با جان و مال خود از ایشان حمایت میکردند.
پس بیایید در زندگی خود دقت کنیم و نعمتها، استعدادها و داراییهای باارزش خود را در مسیرهای نادرست و برای افراد ناشایست هدر ندهیم.
در این بخش به توضیح و درک مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی حیف از طلا که خرج مطلا کنند چیست؟
در شعری از قصاب کاشانی آمده:
عمر عزیز را منما صرف ناکسان
حیف از طلا که خرج مطلا کند کسی
معنی این شعر این است:
۱. وقت با ارزش خود را برای کارهای بیفایده و افراد ناشایست تلف نکنید. جای تاسف است که عمر گرانبهای خود را مانند طلا، در جایی هزینه کنید که هیچ سودی ندارد.
در این مقاله معنی ضرب المثل ” به روباه گفتند شاهدت کیه گفت دمم ” + داستان اطلاعات مفیدی آمده است.
۲. کلمه “مُطَلّا” از واژه فارسی “طلا” گرفته شده و در دستور زبان عربی ساخته شده است. معنای آن چیزی است که روی آن را با طلا پوشانده باشند؛ یعنی زراندود. این کلمه اسم مفعول است.
۳. مطلا ممکن است فلزی باشد که با طلای واقعی پوشش داده شده، یا اینکه با طلای تقلبی و مصنوعی آن را تزئین کرده باشند. این ضربالمثل میگوید که ارزش ندارد طلای اصیل را برای چیزی بیارزش مصرف کنید.
۴. باارزشترین دارایی انسان، عمر و زمان اوست. این ضربالمثل نیز تأکید میکند که اگر وقت خود را بیهوده هدر دهید، مانند این است که طلای خالص را در جای نادرستی خرج کردهاید.
◊ هدر دادن عمر برای هر شخصی به شکلهای مختلفی اتفاق میافتد؛ مانند: تلاش برای اثبات حرف حق به فرد نادان یا دشمن، سپری کردن تمام روز با بازیهای بیهدف، پرسهزدن بیحاصل در فضای مجازی، فضولی در زندگی دیگران و …
♦ در حدیثی از امیرمومنان علی علیه السلام آمده است:
عُمرُ المَرءِ لاقیمةَ لَه؛ عمر انسان (آنقدر گرانبها است که) به هیچ قیمتی قابل ارزیابی نیست.
ضرب المثل با کلمه طلا
اختصاصی-یافتو