حتماً برای شما هم پیش آمده که با کسی قرار بگذارید، اما در آخرین لحظات او از زیر قولش شل شود و به آن عمل نکند. در زبان فارسی برای این رفتار از ضربالمثل “دبه کردن” استفاده میکنیم.
اما دبه چیست و چطور شد که این کلمه نماد زیر قول زدن شد؟
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” سر و ته یه کرباس “ به شما کمک خواهد کرد.
در گذشته، “دبه” نوعی ظرف گلی بزرگ و بدون دسته بود که برای نگهداری و حمل مایعاتی مثل آب، روغن یا شیر از آن استفاده میشد. این ظرف به خاطر شکل کروی و دهانه باریکش، بسیار لغزنده بود و به راحتی از دست میلغزید و میافتاد.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” یک کلاغ چهل کلاغ ” + داستان مراجعه کنید.
تصور کنید کسی چنین ظرف سنگینی را حمل میکرد و ناگهان از دستش رها میشد و میافتاد. این اتفاق نشانی از ناپایداری، عدم استحکام و سستی بود.
به همین خاطر، وقتی فردی روی حرف خود نمیایستد و زیر قولش میزند، میگویند “دبه کرده است”. انگار که تعهد و قول او، مانند همان دبه گلی، سست و لغزنده بوده و نتوانسته آن را محکم نگه دارد.
این ضربالمثل به شکلی ساده و رسا، رفتار افرادی که مسئولیت حرفهای خود را نمیپذیرند و در عمل به وعدههایشان سستی میکنند را به تصویر میکشد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” زیره به کرمان بردن “ را بخوانید.
در این نوشته میخواهیم به درک مفهوم و معنای واقعی این ضربالمثل کهن ایرانی بپردازیم. با ما همراه باشید.
ضرب المثل دبه کردن کنایه از چیست؟
دبه در اصل به یک ظرف پلاستیکی یا چرمی گفته میشود که معمولاً برای نگهداری روغن و چیزهای مشابه از آن استفاده میکنند.
اما اصطلاح “دبه کردن” یا “دبه درآوردن” ربطی به این ظرف ندارد. در اینجا منظور از دبه، همان “فتق” یا “باد فتق” است. فتق معمولاً وقتی پیش میآید که شخص جسم سنگینی بلند کند، یا به دلیل عطسهی ناگهانی و شدید، فشار زیادی به ناحیه شکم وارد شود. کسی که دچار فتق شود، معمولاً نمیتواند کارهای سنگین یا حتی معمولی روزمره را به راحتی انجام دهد.
مقاله معنی ضرب المثل ” نرود میخ آهنین در سنگ ” + داستان حاوی اطلاعات جامعی است.
در گذشته بعضی افراد ادعا میکردند که باد فتق دارند تا از انجام کارهای سخت شانه خالی کنند. به تدریج، عبارت “دبه کردن” بین مردم رایج شد و به افرادی گفته میشد که از قول خودشان برمیگشتند و به حرفشان عمل نمیکردند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” آش نخورده و دهان سوخته ” + داستان به شما کمک خواهد کرد.
امروزه هم این ضربالمثل بیشتر در موقعیتهای معاملاتی استفاده میشود. مثلاً فرض کنید کسی قول داده خانهاش را به یک زوج با قیمت مشخصی بفروشد. وقتی آن زوج برای خرید مراجعه میکنند، صاحبخانه با پیشنهاد بالاتر از طرف دیگری روبرو میشود و وسوسه میشود. در نتیجه از فروش خانه به خریدار اول خودداری میکند.
در چنین موقعیتی میگویند: صاحبخانه دبه کرده یا دبه درآورده است.
پس دبه کردن کنایه از:
در روابط با دیگران، برخی رفتارها میتواند باعث ناراحتی و بیاعتمادی شود. این رفتارها شامل موارد زیر است:
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره معنی ضرب المثل ” از این دم بریده هر چی بگی بر میاد “ بیابید.
* بدگویی و غیبت کردن از دیگران
* زیر قول خود زدن و به عهدی که بستهایم عمل نکنیم
* شانه خالی کردن از زیر بار وظایف و مسئولیتهایی که بر عهدهداریم
* تنها به فکر منافع خود بودن و حق دیگران را نادیده گرفتن
اختصاصی-یافتو
پیشنهادی: ضرب المثلهای خواندنی