در زندگی، همنشینی و انتخاب دوست از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که باید در انتخاب رفیق دقت کنیم و با افراد خوب و بااخلاق دوست شویم.
در مقابل، زمانی که با کسانی که با ما تفاوت دارند یا حتی ممکن است رفتار خوشایندی نداشته باشند روبهرو میشویم، لازم است با رفتار محترمانه و بزرگمنشانه برخورد کنیم. این به معنای دوستی با آنها نیست، بلکه به معنای حفظ ادب و جلوگیری از ایجاد دشمنی و مشکل است.
پس حکمت این است: با دوستانت صادق و صمیمی باش و برای رفاقت ارزش قائل شو، اما با کسانی که با تو همراه نیستند، با نرمی و احتیاط رفتار کن تا از درگیری و ناراحتی پیشگیری کنی.
در این نوشته، میخواهیم معنی و مفهوم واقعی این ضربالمثل کهن ایرانی را با هم بررسی کنیم. با ما همراه باشید.
معنی با دوستان مرّوت، با دشمنان مدارا چیست؟
۱- معنای مروت: کلمه مروت از واژه “مَرء” گرفته شده که به معنای مرد است. در ظاهر به معنای مردانگی است، اما در واقع به شخصیت و انسانیت فرد اشاره دارد؛ یعنی این که با دیگران منصف و دلسوز باشی.
معنای مدارا: یعنی وقتی کسی با تو بدرفتاری میکند، تحمل کنی و عصبانی نشوی، و بتوانی با شرایط و افراد مختلف سازگاری نشان دهی.
۲- مفهوم این ضربالمثل: اگر میخواهی زندگی آرام و بیدغدغهای داشته باشی، باید یک اصل مهم را رعایت کنی: با دوستانت با انصاف و مهربانی رفتار کن و دلشان را نیازار، و در مقابل دشمنان نیز با بردباری و تحمل برخورد کن. چون اگر به هر رفتار ناخوشایند آنها واکنش نشان دهی، آرامش خودت را از دست میدهی و آنها هم خوشحالتر میشوند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” سر به بیابان گذاشتن “ را بخوانید.
◊ مروت و مردانگی در کلام امیرمومنان علی علیه السلام:
اَلمُروءَةُ اجتِنابُ الرَّجُلِ ما يَشينُهُ و َاكتِسابُهُ ما يُزَيِّنُهُ؛
مردانگى، دورى كردن انسان است از آنچه مايه ننگ اوست و به دست آوردن آنچه كه باعث آراستگى اوست.
◊ مدارا کردن در کلام امام علی(علیه السلام):
دارِ النّاسَ تَأمَن غَوائِلَهُم وَ تَسلَم مِن مَکایِدِهِم؛
با مردم مدارا کن، تا از گزندهایشان در امان باشی و از نیرنگهایشان سالم بمانی.
شعر حافظ
دلم بیقرار است و از دست رفته، ای یاران باوفا، به خدا پناه میبرم.
افسوس که اسرار پنهانم، روزی آشکار خواهد شد.
ما غرقشدگان دریایم، ای باد به کمک برخیز؛
شاید بار دیگر چهره آن یار آشنا را ببینم.
این دنیای فانی و گذرا، مانند یک داستان خیالی است؛
ای دوست، لحظات خوب در کنار یاران را غنیمت بشمار.
دوش بلبل در میان گلستان و باده، خوش سرود:
“بیدار شوید ای مستان، هنگام صبوح فرا رسیده.”
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب معنی ضرب المثل ” برو آنجا كه عرب نی انداخت “ را بخوانید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در معنی ضرب المثل ” نان به نرخ روز خوردن “ پیدا کنید.
ای صاحب بزرگواری، به شکرانه سلامتی،
روزی به این نیازمند درمانده سری بزن.
آرامش واقعی در این دنیا و آخرت، تنها به دو چیز است:
با دوستان مهربان باش و با دشمنان با احتیاط رفتار کن.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” آمدم ثواب کنم، کباب شدم “ را بخوانید.
در محلهٔ نیکنامان، ما را راه ندادند؛
اگر این تقدیر را نمیپسندی، آن را تغییر بده.
صوفیان به شراب تلخ، “امالخبائث” میگویند،
اما برای ما از بوسهٔ معشوق شیرینتر و خوشطعمتر است.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی ضرب المثل ” چشمت روز بد نبیند “ را از دست ندهید.
در روزهای سخت و تنگدستی، شاد باش و غم را فراموش کن؛
چون این کیمیای زندگی، گاهی فقیر را مانند قارون ثروتمند میکند.
سرکشی نکن که معشوق از غیرت، مانند شمع تو را میسوزاند؛
در دست او، دلِ سخت مانند موم نرم میشود.
این جام شراب، مانند آیینهٔ اسکندر است؛
به آن بنگر تا سرنوشت پادشاهیِ دارا را به تو نشان دهد.
زیبارویان پارسیگو، بخشندهٔ عمر و شادیاند؛
ای ساقی، به رندان پاکدل بشارت ده و باده بده.
حافظ این خرقهٔ زهد را نپوشید و آن را با می آلود؛
ای شیخ پرهیزکار، ما را ببخش و عذرمان را بپذیر.
حافظ
در این مقاله معنی ضرب المثل ” دیوانه چو دیوانه ببیند خوشش آید “ اطلاعات مفیدی آمده است.
بیشتر بخوانید: ضرب المثل درباره دوستی
اختصاصی-یافتو