معنی ضرب المثل ” آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمی شود “

یک ضرب المثل قدیمی و پرمعنی وجود دارد که می‌گوید: “آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمی‌شود.”

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در معنی ضرب المثل ” تیرش به سنگ می خوره “ پیدا کنید.

این جمله چه مفهومی دارد؟
این مثل زیبا به ما می‌آموزد که انسان‌های باهوش و خردمند از اشتباهات خود درس می‌گیرند. وقتی یک بار به خاطر کاری آسیب می‌بینند یا ضرر می‌کنند، دیگر آن کار را تکرار نمی‌کنند.

مثلاً اگر کسی یک بار با دست برهنه به یک گیاه خاردار دست بزند و دستش زخمی شود، بار دیگر برای لمس آن گیاه از دستکش استفاده می‌کند. یا اگر کسی یک بار با فردی نامناسب همکاری کند و ضرر ببیند، دیگر برای بار دوم با آن شخص وارد معامله نمی‌شود.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب معنی ضرب المثل ” آدم هزار پیشه کم مایه است “ را بخوانید.

در اینجا می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره معنی ضرب المثل ” تیری در تاریکی انداختن “ بیابید.

در زندگی واقعی، این ضرب المثل به ما یادآوری می‌کند که باید از تجربیات گذشته، چه خوب و چه بد، درس بگیریم. وقتی کاری به ضررمان تمام شد، نباید دوباره آن را تکرار کنیم. عاقل کسی است که اشتباهات خود را می‌شناسد و اجازه نمی‌دهد بار دیگر همان اشتباهات را مرتکب شود.

برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” زیره به کرمان بردن “ را مطالعه کنید.

پس بیاییم مانند انسان‌های عاقل رفتار کنیم و از هر تجربه‌ای در زندگیمان درس بگیریم تا دوباره در دام همان مشکلات نیفتیم.

در این نوشته، به بررسی معنا و مفهوم اصلی یک ضرب‌المثل کهن و ایرانی می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

معنی آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمی شود

عاقل اشتباهش را دو بار تکرار نمی‌کند
این ضرب‌المثل می‌گوید آدم دانا وقتی یک بار از سوراخ مار گزیده شد، دیگر به آنجا نزدیک نمی‌شود. اما فرد نادان دوباره کنار همان سوراخ می‌نشیند و باز هم آسیب می‌بیند.
انسان‌های خردمند از خطاهای خود درس می‌گیرند و آن‌ها را تبدیل به تجربه می‌کنند، پس اشتباه گذشته را تکرار نمی‌کنند.

حدیث مومن از یک سوراخ دوبار گزیده نمی شود

این روایت از پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ پس از پایان جنگ احد نقل شده است. داستان اصلی، همان‌طور که شیخ طوسی در کتاب الخلاف بیان کرده، به این صورت است:

برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” طاقتم طاق شد “ را مطالعه کنید.

برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” از دنده چپ بلند شدن “ مراجعه کنید.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” از این دم بریده هر چی بگی بر میاد “.

روایت شده که “اباعزة الجمحی” در جنگ بدر اسیر شد. او به پیامبر گفت: من فردی نیازمند و دارای خانواده هستم، بر من منت بگذار و مرا آزاد کن. او قول داد که دیگر به جنگ بازنگردد. پس او را آزاد کردند و به مکه بازگشت. اما در آنجا شروع به مسخره کردن پیامبر کرد و در جنگ احد دوباره برای نبرد بازگشت.

پیامبر خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ دعا کردند که او بار دیگر فرار نکند. در جنگ احد، او دوباره اسیر شد و همان بهانه قبلی را آورد که: من عائله‌دار هستم، بر من منت بگذار.

اما این بار پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: آیا تو را آزاد کنم تا برای بار دوم به مکه برگردی و در میان قریش بگویی که دوباره محمد را مسخره کرده‌ای؟! مومن نباید دو بار از یک سوراخ گزیده شود. سپس آن حضرت ـ صلّی الله علیه و آله ـ او را با دست مبارک خود اعدام کردند.[1]

ترجمه:

ابا عزه الجمحی در نبرد بدر به اسارت مسلمانان درآمد. او به پیامبر اکرم گفت: «ای محمد! من خانواده‌دارم و وضع مالی سختی دارم. با من مهربانی کن و مرا آزاد کن.» پیامبر او را به شرطی که دیگر به جنگ با مسلمانان برنگردد، آزاد کردند.

برای مطالعه بیشتر، به معنی ضرب المثل ” حرف مرد یکی است “ سری سر بزنید.

اما ابا عزه پس از بازگشت به مکه، شروع به مسخره کردن کرد و گفت که پیامبر را فریب داده است. سپس در جنگ احد دوباره علیه مسلمانان وارد میدان شد. این بار پیامبر دعا کردند که او فرار نکند. در نتیجه، ابا عزه دوباره اسیر شد و مجدداً همان درخواست قبلی را تکرار کرد که: «من خانواده‌دارم، مرا رها کن.»

اما این بار رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: «آیا تو را آزاد کنم تا به مکه برگردی و باز هم بگویی که دو بار محمد را فریب داده‌ای؟» سپس افزودند: «مؤمن از یک سوراخ دو بار گزیده نمی‌شود.» و پس از آن، حضرت او را به دست خود مجازات کردند.

این روایت با تفاوت‌های جزویی در کلمات، در منابع دیگر نیز آمده است. با توجه به اینکه جنگ احد در سال سوم هجرت رخ داده، سخن پیامبر مربوط به همین سال است. همچنین نقل این روایت در بسیاری از کتاب‌های معتبر حدیث، نشان‌دهنده اعتبار و صحت آن است.

[1] . طوسی، الخلاف، موسسه نشر اسلامی، چاپ اول، ج4، ص193.

اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” سر و ته یه کرباس “ به شما کمک خواهد کرد.

**ضرب‌المثل: عاقل تکیه به دیوار شکسته نمی‌کند.**

اختصاصی-یافتو