ساز فیدل یک ساز موسیقی است که با کشیدن آرشه روی سیمهایش صدا تولید میکند. این ساز خیلی شبیه به ویولن به نظر میرسد، اما در واقع از نظر سبک نواختن، روش اجرا و نحوه کوک کردن با ویولن تفاوتهایی دارد. در ادامه این مطلب از وبلاگ یافتو، همراه ما باشید تا این تفاوتها را با هم بررسی کنیم.
در صورت علاقهمندی، مطلب تفاوت های کمانچه آذری و ایرانی را از دست ندهید.
مقاله بیوگرافی بانو فخری ملک پور حاوی اطلاعات جامعی است.
تفاوت ساز فیدل و ویولن
سبک
ساز فیدل معمولاً در سبکهای موسیقی محلی و فولک به کار میرود؛ مانند موسیقی سلتیک، کانتری، بلوگرس و کاجون. اما ویولن بیشتر در آثار کلاسیک غربی دیده میشود؛ مثل سمفونیها، گروههای زهی و همچنین در موسیقی جاز.
بداههنوازی
نوازندگان ویولن محلی (فیدل) اغلب هنگام اجرا، فضای آزاد و بداههای دارند. آنها گاهی حتی نتهای موسیقی را کمی جابهجا میکنند و تغییر میدهند. این در حالی است که نوازندگان ویولن کلاسیک چنین کاری نمیکنند و همیشه سعی میکنند دقیقاً طبق نتهای نوشته شده و اصول فنی مشخص شده بنوازند. به عبارت دیگر، وفاداری به متن اصلی و رعایت تکنیکهای از پیش تعیین شده برای نوازندگان ویولن کلاسیک بسیار اهمیت دارد.
تمپو
ساختار ویولن از نظر فنی کمی پیچیدهتر از فیدل است؛ اما در مقابل، نوازندگان فیدل معمولاً با سرعت بسیار زیادی ساز میزنند و برای این کار باید تسلط زیادی بر ریتم داشته باشند.
پوزیسیون
نوازندگان ویولن معمولاً در حالت اول دست چپ خود قرار میگیرند و به ندرت این حالت را تغییر میدهند. در مقابل، نوازندگان ویولن میتوانند از تمام حالتهای مختلف دست چپ روی دستهٔ ساز استفاده کنند.
جنس سیم
نوازندگان ویولن در موسیقی کلاسیک، معمولاً تارهای ساخته شده از روده گوسفند را بیشتر میپسندند. اما کسانی که ویولن محلی (فیدل) مینوازند، اغلب تارهای فلزی را انتخاب میکنند.
خرک
برخی از نوازندگان ویولن، بخشی از قسمت منحنی روی خرک ساز خود را میبُرند تا آن را صافتر کنند. این تغییر باعث میشود نواختن همزمان دو یا سه سیم برایشان راحتتر شود. از آنجایی که نوازندگان ویولن زیاد از تکنیکهای دابلاستاپ و تریپلاستاپ (یعنی نواختن همزمان دو یا چند سیم کنار هم) استفاده میکنند، این تغییر خرک کار آنها را سادهتر میکند.
کوک
ساز فیدل برای هر چهار سیم خود، کوکهای بسیار دقیق و ظریفی دارد. اما در مورد ویولن، فقط سیم «می» با دقت کوک میشود و برای سیمهای دیگر چنین تنظیم دقیقی وجود ندارد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آیا یادگیری پیانو با ارگ امکان پذیر است؟.