شوفار یک نوع ساز بادی قدیمی است که در متون مذهبی یهودیان مانند کتاب مقدس، تلمود و نوشتههای دینی بسیار از آن یاد شده است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم با این ساز مهم در آیین یهود آشنا شویم.
ساز شوفار چیست؟
شوفار یک ساز بادی بسیار قدیمی است که معمولاً از شاخ قوچ یا دیگر حیوانات حلال گوشت درست میشود. شکل و اندازهٔ آن بستگی به شاخ حیوان مورد استفاده دارد و به همین دلیل، صدای هر شوفار با دیگری فرق دارد. صدای این ساز معمولاً بلند، رسا و کمی خشن است.
شوفار از کهنترین سازهای بادی جهان به شمار میرود و از گذشتههای دور در آیینها و مراسم مذهبی یهودیان نواخته میشده است. این ساز هیچ سوراخ، کلید یا زبانهای برای تغییر صدا ندارد و نوازنده فقط با تغییر فشار دهان و هوا، صداهای مختلف از آن بیرون میآورد؛ به همین دلیل نواختن آن کار آسانی نیست.
شوفار تنها یک ساز موسیقی معمولی نیست، بلکه برای یهودیان دارای ارزشی تاریخی، معنوی و دینی عمیق است. به همین خاطر، آنان همواره برای این بوق باستانی احترام ویژهای قائل بودهاند.
برخی از کاربردها در تاریخ
شوفار کاربردهای گوناگونی داشت. از این ساز برای خبر کردن مردم از شروع ماه تازه و همچنین آغاز سال یوبیل استفاده میشد. وقتی جنگی در راه بود، با نواختن شوفار همه را باخبر میکردند. همچنین در مواقع خطر و برای رساندن پیامهای مهم، صدای این بوق به گوش میرسید. در مراسم و گردهماییها نیز از این ساز استفاده میشد.
در زمان یوشع، با دمیده شدن در شوفار، به او در فتح جریکو یاری رساندند. در آیین یهودی، این ساز در جشنهای روش هشانا و یوم کیپور نواخته میشود تا پایان روزه و زمان افطار را به همگان اطلاع دهد.
کاربردهای امروزه
امروزه در روز اول سال نو عبری، که روش هشانا نام دارد، این ساز را بین ۱۰۰ تا ۱۰۱ بار مینوازند. همچنین، در روز بزرگ بخشش گناهان، یعنی یوم کیپور، نیز صدای این ساز در کنیسه به گوش میرسد.