موسیقی و ریتم، رابطهی نزدیکی با حرکت دارند. وقتی کودکان فعالیتهایی را انجام میدهند که موسیقی و حرکت را با هم ترکیب میکند، نسبت به بدن خود آگاهی بیشتری پیدا میکنند و مهارت هماهنگی بین حرکاتشان را بهتر میسازند. در این نوشته از وبلاگ یافتو، همراه ما باشید تا ببینیم موسیقی چطور به هماهنگی حرکتی کودکان کمک میکند.
موسیقی چطور باعث هماهنگی حرکتی میشود؟
نواختن ساز، رقصیدن، کف زدن و به زمین کوبیدن پاها بر اساس ریتم، همگی از فعالیتهای مرتبط با موسیقی و حرکت هستند. این کارها به رشد آگاهی جسمی کودک کمک میکنند، یعنی میفهمند چطور حرکت کنند و هماهنگی بین اعضای بدنشان بیشتر میشود.
این فعالیتها همچنین حواس کودکان را تحریک میکنند؛ بچهها بسته به سنشان، با شنیدن آهنگ واکنشهای جسمی مختلفی از خود نشان میدهند. همچنین، حرکت کردن همراه با موسیقی باعث میشود کودکان درک بهتری از فضای اطراف خود پیدا کنند و بتوانند به خوبی در محیط حرکت کنند.
نوزادان وقتی با موسیقی حرکت میکنند، حس لامسه خود را تقویت میکنند. کودکان پیشدبستانی نیز با نواختن سازهای مختلف، مهارتهای حرکتی ظریف را یاد میگیرند و به این ترتیب برای کارهایی مثل نوشتن و استفاده از ابزار در دوران دبستان آماده میشوند.
موسیقی و هماهنگی حرکتی در سنین مختلف
کودکان حتی قبل از به دنیا آمدن و در دوران جنینی، به صداهای موسیقی واکنش دارند. نوزادان معمولاً در سال اول زندگی خود به شکل فعالی با موسیقی نمیرقصند، اما ممکن است با تکان دادن سر یا تاب خوردن بدن، احساس خود را نسبت به آن نشان دهند. همچنین، نوزادان دوست دارند در آغوش گرفته شده و با ریتم آرام تکان داده شوند که این خود، یکی از نخستین نشانههای درک موسیقی و هماهنگی بدن است.
دوره سنی یک تا سه سالگی، یکی از بهترین زمانها برای فعالیتهای موسیقی و حرکتی است. در این سن، کودکان برای اولین بار شروع به رقصیدن، کف زدن و حرکت دادن بدن خود بر اساس موسیقی میکنند. از طرفی، در همین دوره است که راه رفتن، پریدن و حفظ تعادل را نیز یاد میگیرند؛ بنابراین ترکیب موسیقی با حرکت میتواند تأثیر بسیار خوبی بر رشد آنها داشته باشد.
در فاصله سه تا پنج سالگی، کودکان آمادگی و خلاقیت بیشتری برای مشارکت در فعالیتهای موسیقیایی از خود نشان میدهند. آنها قادرند دستورالعملهای چندمرحلهای را اجرا کنند، به صورت گروهی برقصند، در گروههای خوانندگی شرکت کنند و حتی با سازهای ساده، نوازندگی کنند.
چند پیشنهاد برای تقویت هماهنگی حرکتی کودک با موسیقی
۱. کودک خود را در بغل بگیرید و به نرمی و هماهنگ با یک ریتم، او را تکان دهید.
۲. برای فرزندتان ترانههای مخصوص کودکان پخش کنید و از او بخواهید دست بزند یا پاهایش را طبق ریتم آهنگ، روی زمین حرکت دهد.
۳. موسیقیهای شاد پخش کنید و به بچههای کوچک اجازه دهید با آزادی برقصند و وقتی آهنگ قطع شد، حرکتشان را متوقف کنند.
۴. بچههای در سن پیشدبستانی را در کلاسهای موسیقی مخصوص کودکان ثبتنام کنید تا نواختن سازهای سادهای مانند فلوت و بلز را فرا بگیرند.
۵. از کودکان ۱۸ تا ۲۴ ماهه بخواهید روبروی آینه برقصند و خود را حرکت دهند. در این سن، کودکان معمولاً به تصویر خود در آینه علاقه نشان میدهند و از این طریق با حرکات بدنشان بیشتر آشنا میشوند.