تاریخچه موسیقی اپرا در ایران!

اپرا یک گونه هنری است که ریشه در فرهنگ غرب دارد و در آن موسیقی و نمایش با هم تلفیق می‌شوند. در این نوشته از وبلاگ یافتو، می‌خواهیم ببینیم موسیقی اپرا چگونه در ایران پدید آمد و رشد پیدا کرد.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه جمشید شیبانی، آغازگر موسیقی و ترانه های نوین ایرانی.

تاریخچه اپرا در ایران

نخستین نشانه‌های هنر اپرا در ایران به روزگار ناصرالدین شاه قاجار بازمی‌گردد. او در سفرهای خود به کشورهای اروپایی با اپرا آشنا شد و به آن علاقه پیدا کرد. به همین دلیل تصمیم گرفت با الگوگیری از سالن‌های اپرا در اتریش و آلمان، یک اپراخانه در نزدیکی کاخ گلستان بنا کند. اما این طرح هیچ وقت اجرا نشد؛ زیرا بیشتر مردم و جامعه که سنتی بودند، ساخت چنین مکانی را برخلاف آموزه‌های دینی می‌دانستند. درنتیجه به جای اپراخانه، در آن محل تکیه‌ای ساختند و مراسم تعزیه و روضه‌خوانی در آن برگزار می‌شد. سال‌ها بعد، رضاخان این تکیه را نیز تعطیل کرد.

دومین مرحله از ورود اپرا به ایران در زمان پهلوی دوم اتفاق افتاد. در آن دوره با راه‌اندازی تالار وحدت، نهادهای مختلف موسیقی کلاسیک غربی مانند اپراخانه تهران، ارکستر سمفونیک تهران، گروه کر تهران و باله ملی ایران فعالیت خود را آغاز کردند. علاوه بر این‌ها، یک هنرستان موسیقی نیز تاسیس شد تا نیروهای skilled برای این مراکز تربیت کند. بسیاری از هنرمندان هم برای آموزش و یادگیری موسیقی غربی به کشورهای دیگر سفر کردند؛ افرادی مانند خانم تاجبخش، فرح عافیت‌پور، روح‌انگیز یشمی، نسرین آذر، شاکه ماکاریان، پری ثمر، افسانه خدابنده‌لو، هیلا قره‌خانیان، سودابه صفاییه، خانم فتوره‌چی، پری زنگنه، منیر وکیلی، آقایان حسین سرشار، احمد پارسی، آصف‌چی، روبین آقابگیانس، آلک برکنیان، ساکو قوکاسیان، رشید وطن‌دوست، اسفندیار قره‌باغی و دنیل گوژوین.

در این مقاله پرویز یاحقی، یکی از بزرگترین بداهه نوازان موسیقی ایرانی اطلاعات مفیدی آمده است.

اگر به این موضوع علاقه دارید، معرفی ساز بگ پایپ یا نی اسکاتلندی را از دست ندهید.

اولین مولفان اپرا

علی‌نقی وزیری چندین اپرا با اندازه‌های کوچک خلق کرد. احمد پژمان نیز اثری به نام «اپرای جشن دهقان» را بر پایه قصه‌های محلی و سنتی ایران آفرید. حسین دهلوی آهنگساز اپرای مشهور «مانا و مانی» است و لوریس چکناواریان هم اپرای شناخته‌شده «رستم و سهراب» را ساخته است.

اولین خوانندگان اپرا در ایران

در میان پیشگامان هنر نمایش و موسیقی ایران، نام‌های درخشانی به چشم می‌خورند که هر یک، گامی بلند در راه گسترش این هنرها برداشته‌اند.

از باغچه‌بانان نخستین این عرصه می‌توان از منیر وکیلی، سودابه تاج‌بخش و حسین سرشار نام برد. همچنین احمد پارسی نیز از چهره‌های مؤثر و به‌یادماندنی در این زمینه به شمار می‌رود.

این افراد با عشق و تلاش خود، بنیان‌های هنر را در این سرزمین استوار کردند و راه را برای نسل‌های پس از خود گشودند.