توکاتا نوعی قطعه موسیقی است که از قرن شانزدهم میلادی شناخته شده است. اگر کنجکاو هستید که با ویژگیها و گذشته این سبک موسیقی آشنا شوید، در این نوشته از وبلاگ یافتو همراه ما بمانید.
فرم موسیقی توکاتا
توکاتا (Toccata) یک کلمه ایتالیایی است که معنی اصلی آن “لمس کردن” است. اما در موسیقی، توکاتا به چه معناست؟
توکاتا نوعی قطعه موسیقی است که معمولاً برای سازهای کلاویهای و زهی ساخته میشود. این قطعات اغلب حالتی آزاد، خلاقانه و گیرا دارند. از ویژگیهای اصلی آن میتوان به آکوردهای غنی، هارمونیهای پیچیده، نغمههای سریع و همچنین پاساژهای طولانی و چالشبرانگیز اشاره کرد.
در این سبک، تکنیک انگشتگذاری سریع بسیار مهم است و نوازنده با اجرای آن، مهارت و تسلط خود را نشان میدهد. در ابتدا توکاتا برای سازهای مختلف نوشته میشد، ولی به تدریج به قطعهای تکنوازی تبدیل شد و بیشتر برای سازهای کلاویهای مانند ارگ و هارپسیکورد مورد استفاده قرار گرفت.
تاریخچهای از توکاتا
سبک موسیقی توکاتا نخستین بار در دوره رنسانس و در شمال ایتالیا به وجود آمد. از ساختههای مهم این سبک در دهه ۱۹۵۰ میلادی، میتوان به کارهای آهنگسازانی چون کلودیو مرولو، آندریا و جیووانی گابریلی، آدریانو بنچیری و لوزاسکو لوزاسکی اشاره کرد.
هانس لئو هاسلر این قالب موسیقی را به آلمان برد و در آنجا بیش از هر جای دیگر رشد کرد تا اینکه نزدیک به صد سال بعد در آثار یوهان سباستین باخ جای خود را پیدا کرد.
در دوره باروک، توکاتا با آهنگسازانی مانند جیرولامو فرسکوبالدی آغاز شد. در توکاتاهای این دوره، ویژگیهایی مانند آرپژهای پشت سر هم و نغمههای سریع و بداهه دیده میشد. مشهورترین توکاتاهای این دوره، از آن باخ هستند؛ به ویژه توکاتای ب.و. فاو ۵۶۵.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با اصطلاح پُلی فونی و مقدار مناسب آن در پیانو را حتماً بخوانید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بیوگرافی استفان لارنس شوارتز آهنگساز برجسته آمریکایی به شما کمک خواهد کرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره بیوگرافی لیلی افشار بیابید.
پس از دوره باروک، از محبوبیت توکاتا کاسته شد؛ اما هنوز چند نمونه برجسته از آن ساخته شد. در دوره رمانتیک، رابرت شومان و فرانتس لیست هر یک قطعهای برای پیانو در این سبک نوشتند. همچنین در آغاز سده بیستم، آهنگسازانی مانند پروکوفیف و آرام خاچاتوریان نیز هر کدام یک توکاتا برای پیانو تنها خلق کردند.