امروزه تقریباً همه افراد تا حدی با فواید یادگیری موسیقی آشنا هستند. شمار خانوادههایی که فرزندان خود را برای فراگیری یک مهارت و سرگرمی تازه به کلاس موسیقی میفرستند، روزبهروز بیشتر میشود. همچنین بسیاری از نوجوانان و جوانان با اشتیاق شخصی، تصمیم میگیرند نواختن یک ساز را آغاز کنند و از آن لذت ببرند. اما در این میان، کمتر کسی به مزایای یادگیری موسیقی برای سالمندان اشاره میکند. بیشتر افراد گمان میکنند که یادگیری ساز برای افراد مسن، کار بسیار سختی است یا ضرورتی ندارد؛ در حالی که یافتههای روانشناسی خلاف این باور را نشان میدهند. پژوهشهای انجامشده در سالهای اخیر حاکی از آن است که یادگیری ساز در سنین بالا، با بهبود سلامت روان و تقویت حافظه در ارتباط است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، چهار مورد از اثرات مثبت یادگیری موسیقی برای افراد بالای ۶۰ سال را مرور میکنیم.
فواید یادگیری موسیقی برای سالمندان
۱. تقویت حافظه
یکی از عوارض طبیعی بالا رفتن سن، کاهش توانایی حافظه است. به همین دلیل، پژوهشگران همیشه در پی یافتن روشهایی برای بهبود حافظه در سالمندان بودهاند. بر اساس یک مطالعه جدید، مشخص شده سالمندان بین ۶۰ تا ۸۵ سال که به مدت شش ماه به شکل منظم پیانو آموزش دیدهاند، در تستهای حافظه عملکرد بهتری داشتهاند.
۲. بهبود مهارتهای حرکتی
موسیقی میتواند به سالمندان کمک کند تا تواناییهای حرکتی ظریف خود را حفظ کرده و حتی آن را تقویت کنند. منظور از مهارتهای حرکتی ظریف، حرکتهایی است که نیاز به هماهنگی دقیق بین چشم و دست دارند؛ مانند نقاشی کشیدن، کار با قیچی و به ویژه نواختن ساز. برخی از سازها مانند ویولن، از هر دو دست در حالتی متفاوت و مستقل استفاده میکنند و همین امر باعث فعال شدن هر دو سمت مغز میشود.
۳. ایجاد خلقوخوی خوب
در سنین بالا، افراد بیشتر در معرض افسردگی و مشکلات روحی قرار میگیرند. با این حال، موسیقی میتواند به سالمندان کمک کند تا این مشکلات روحی را تا حد زیادی کاهش دهند. پژوهشی در سال ۲۰۱۶ روی افراد بالای ۶۵ سال که پیانو مینواختند یا آواز میخواندند انجام شد. نتایج نشان داد این گروه در مقایسه با سالمندانی که با موسیقی سر و کار نداشتند، احساس بهتری نسبت به خود داشتند، مستقلتر بودند و کمتر احساس تنهایی، افسردگی، خستگی و استرس را تجربه میکردند.
۴. افزایش فرصتهای اجتماعی شدن
یکی از مشکلات روحی که در دوران پیری ممکن است پیش بیاید، احساس تنهایی و دوری از دیگران است. این موضوع به ویژه برای سالمندانی که تنها زندگی میکنند، بیشتر دیده میشود.
موسیقی این توانایی را دارد که شرایط معاشرت و ارتباط با دیگران را برای این عزیزان فراهم کند. برای نمونه، یک فرد مسن میتواند با شرکت در کلاسهای موسیقی، دوستان تازهای پیدا کند یا حتی عضو یک گروه موزیک شود.