ساز ماراکاس در دسته سازهای کوبهای و شبیه یک جغجغه دستی است. این ساز نخستین بار توسط بومیان قاره آمریکا مورد استفاده قرار گرفت و تاریخچه آن به حدود ۱۵۰۰ سال پیش میرسد. امروزه این ساز در مناطق مختلفی مانند کارائیب، آمریکای لاتین و آمریکای جنوبی جایگاه ویژهای در موسیقی دارد. اگر دوست دارید اطلاعات بیشتری درباره این ساز پرکاربرد به دست آورید، ادامه این مطلب در وبلاگ یافتو را از دست ندهید.
ساز ماراکاس چیست؟
ساز ماراکاس که با نامهای دیگری مانند ماراکا، شیکر، چاک چاک، رومبا و جغجغه هم شناخته میشود، یک ساز کوبهای است که با دست نواخته میشود. این ساز در دستهی سازهای خودصدا قرار دارد؛ به این معنی که صدا نه از سیم و نه از دمیدن هوا، بلکه از لرزش بدنهی خود ساز به وجود میآید. معمولاً این ساز را به صورت جفت در دست میگیرند و با تکان دادن آن با دست، صدا تولید میکنند.
در گذشته، ساز ماراکاس را معمولاً از پوستهی خشکشدهی لاکپشت یا کدوی مخصوصی به نام کالباش درست میکردند. داخل آن را هم با چیزهایی مانند دانههای لوبیا، مهره یا سنگریزه پر میکردند. اما امروزه برای ساخت ماراکاس از مواد گوناگونی مانند چوب، پلاستیک و الیاف مصنوعی استفاده میشود.
تاریخچه ساز ماراکاس
جغجغههایی شبیه به ماراکاس، هزاران سال است که در قارههایی مثل آفریقا و آمریکا وجود دارند. حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد، مردم آراوکانی — که امروزه در بخش مرکزی شیلی زندگی میکنند — برای نامیدن این جغجغهها از واژهٔ «ماراکا» استفاده کردند. برخی از تاریخدانان هم معتقدند ریشه این کلمه به قوم توپی در برزیل، پیش از دوران استعمار بازمیگردد. این ساز در میان بعضی از گروههای بومی فلوریدا، مثل قوم گوارانی و اورینوکو نیز دیده شده است. در گذشته، قبایل مختلف از این ساز در مراسمی مانند احضار ارواح، درخواست باران و آیینهای درمانی استفاده میکردند.
ماراکا در چه ژانرهای موسیقی استفاده میشود؟
در موسیقی کوبا که سبکهای گوناگونی مانند سالسا، گواراچا، سون کوبانو، چا چاچا و مامبو دارد، معمولاً از ماراکاس برای نگه داشتن ریتم و ضرب آهنگ استفاده میشود. در سبک آفریقایی-پورتوریکویی، اغلب دو نوع ماراکاس به کار میرود: یکی با صدای بلند و دیگری با صدای ملایمتر. اما در نوعی از این موسیقی به نام بومبا، فقط یک ماراکاس بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد. ماراکاس تنها به موسیقی لاتین محدود نیست؛ برای نمونه، لئونارد برنشتاین در سال ۱۹۴۲ در قطعهای به نام سمفونی ارمیا، از ماراکاس به جای چوب طبل استفاده کرد. در سبک راک اند رول نیز هنرمندانی مانند بو دیدلی، که از چهرههای تاثیرگذار این سبک است، در بسیاری از کارهای خود از ماراکاس بهره بردهاند.