ویولن سل یکی از اعضای مهم خانواده سازهای زهی است. این ساز در موقعیتهای مختلف موسیقایی مانند اجراهای تکنوازی، گروهنوازیها، ارکسترهای بزرگ سمفونیک و همینطور ارکسترهای کوچک مجلسی به کار میرود. در این نوشته از وبلاگ یافتو، با حقایق خواندنی و کمتر شنیدهشدهای درباره ویولن سل آشنا خواهید شد.
حقایق جالب درباره ویولن سل
۱. ویولن سل، بعد از کنترباس، دومین ساز بزرگ در بین سازهای زهیای است که با آرشه نواخته میشود.
۲. قدیمیترین ویولن سل جهان که به آن «ویولن سل شاه» میگویند، توسط آندریا آماتی در فاصله سالهای ۱۵۳۸ تا ۱۵۶۰ ساخته شده. این ساز امروزه در موزه ملی موسیقی واقع در داکوتای جنوبی نگهداری میشود.
۳. نوازنده ویولن سل را چِلیست یا ویولنسِلیست مینامند.
۴. یک نکته جالب در مورد ویولن سل این است که در قدیم، سیمهای آن از روده گوسفند یا بز درست میشد؛ اما امروزه این سیمها از جنس فلز هستند.
۵. در گذشته، آرشه ویولنسلهایی که در گروههای موسیقی استفاده میشدند، موهای ضخیم و سیاه داشتند؛ در حالی که آرشه ویولنسلهای تکنواز، موهای روشنتری داشتند.
۶. ویولن سل امروزی معمولاً چهار سیم دارد؛ اما همیشه اینطور نبوده است. در قرنهای هفدهم و هجدهم، در آلمان و مناطق هلندی، ویولنسلهای پنج سیمه رواج داشتند.
۷. تا قرن هجدهم، نوازندگان مجبور بودند ویولن سل را به صورت عمودی و بین پاهای خود روی زمین نگه دارند. برای اولین بار فردی به نام A.F. Servais از یک میله نوکتیز در انتهای ساز استفاده کرد؛ چون به دلیل افزایش وزنش، در نگه داشتن ساز مشکل داشت. دیگر نوازندگان هم از این ایده استقبال کردند و تا پایان دهه ۱۸۴۰، استفاده از این میله رایج شد.
۸. بیشتر ویولنسلها در لبههای خود یک نوار تزئینی دارند که فقط برای زیبایی نیست، بلکه دلیل علمی هم دارد: این نوار از ترک خوردن چوب در اثر فشار و ضربه جلوگیری میکند.
۹. صدای ویولن سل بسیار عمیق، غنی و پُردامنه است و به دلیل گستره و کیفیت صوتیاش، بسیار شبیه به صدای انسان شنیده میشود.