آشنایی با ساز ماندولین

اگر به سازهای خاص و جذاب علاقه دارید، احتمالاً نام ماندولین را شنیده‌اید. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر درباره این ساز با شما صحبت می‌کنیم. همراه ما بمانید.

ساز ماندولین

ماندولین یک ساز موسیقی است که اندازه‌ای کوچک‌تر از گیتار دارد و شکل آن کمی شبیه به یک گلابه. این ساز هشت سیم دارد که به صورت جفت‌جفت کنار هم قرار گرفته‌اند و در مجموع چهار جفت سیم را تشکیل می‌دهند. معمول‌ترین روش کوک کردن این سیم‌های جفت‌شده، به فاصله‌ای به نام «پنجم درست» است.

توصیه می‌کنیم این مطلب آشنایی با اجزای اصلی تشکیل دهنده ی ساز درام را حتماً بخوانید.

 تاریخچه

این ساز در سده هجدهم میلادی در ایتالیا و آلمان از سازی به نام ماندورا که به سده شانزدهم تعلق داشت، پدید آمد. برای نواختن ماندولین معمولاً از مضراب یا نوک انگشتان استفاده می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نکات مهم برای نگه داری هنگ درام مراجعه کنید.

توصیه می‌کنیم این مطلب تنها شاهکار شناخته شده‌ی تاریخ اپرا  اثر کیست ؟ را حتماً بخوانید.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله چرا رزین برای نواختن ویولن لازم است؟ ادامه دهید.

ساخت و نواختن ماندولین در پایان سده نوزدهم و آغاز سده بیستم در اروپا و قاره آمریکا بسیار رواج پیدا کرد. در طول سده بیستم، این ساز در اندازه‌های گوناگون از کوچک تا بسیار بزرگ ساخته شد.

ماندولین در دسته سازهای خانواده لوت جای می‌گیرد. گونه‌های امروزی این ساز بیشتر از نسل ماندولین ناپلی هستند که در سده هجدهم در شهر ناپل گسترش یافت.

امروزه ماندولین‌هایی که پشت کاسه‌ای شکل دارند، بسیار شبیه به نمونه‌های اولیه ایتالیایی هستند و در موسیقی محلی و کلاسیک کاربرد دارند. در میانه‌های سده نوزدهم این ساز چندان محبوب نبود.

آشنایی با ساز ماندولین

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در آشنایی با پنج تنظیم کننده معروف دنیا پیدا کنید.

ساختمان ساز

بدنه ماندولین معمولاً شبیه قطره اشک، دایره یا تخم مرغ است. سوراخ خروج صدا در آن ممکن است به شکل حرف F یا به صورت دایره باشد. دسته ساز دارای پرده‌هایی است و پشت آن یا صاف است یا حالت گرد دارد.
طرح و ابعاد امروزی این ساز، به طور چشمگیری توسط پاسکال ویناچیا، سازنده اهل ناپل، دگرگون شد.
این ساز چهار جفت سیم فلزی دارد که مانند سرِ دسته گیتار، روی آن کوک می‌شوند و نتی مشابه ویولن (سل، ر، لا، می) تولید می‌کنند.
پیچ‌های کوک در پشت جعبه گوشی‌ها قرار گرفته‌اند. بدنه آن که شکلی گلابی‌گونه دارد، انحنای عمیقی دارد. صفحه انگشت‌گذاری ۱۷ پرده دارد که کمی برجسته هستند. سیم‌ها به قسمت انتهایی ساز متصل می‌شوند.
در پهن‌ترین نقطه ساز، خرک قرار گرفته است. صفحه جلویی ساز به سمت پایین شیب دارد و این طراحی فشار سیم‌ها را روی خرک بیشتر می‌کند که به ساز صدایی شفاف و بسیار قدرتمند می‌بخشد.
نوعی از ماندولین که در گروه‌های موسیقی بلوگراس آمریکا نواخته می‌شود، نمونه‌ای از این ساز با عمق کمتر و پشت صاف است.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله حمیدرضا شرفی مدرس پیانو و سلفژ مراجعه کنید.

محبوبیت دوباره

در آغاز سده بیستم، ماندولین دوباره مورد توجه قرار گرفت و همین موضوع باعث شد شکل‌ها و طراحی‌های گوناگونی از این ساز امروزی پدید آید.
بیشتر این تحولات و پیشرفت‌ها در زمینه ماندولین، در آمریکا اتفاق افتاد. در آن زمان، سازندگان آمریکایی شروع به تولید ماندولین‌هایی کردند که پشت آنها تخت و رویه بالایی آنها منحنی شکل بود.
دو نفر نقش بسیار مهمی در ساختن ماندولین‌های مدرن داشتند؛ سازی که امروزه در سبک‌هایی مانند بلوگراس، کانتری، بلوز و گروه‌های جَگ (jug-band) استفاده می‌شود.
این دو نفر اورویل گیبسون و مهندس آکوستیک، لیود لوار بودند.
بسیاری از ماندولین‌های آکوستیکی که امروزه وجود دارند، از نسل سازهایی هستند که توسط شرکت گیبسون ساخته شده‌اند.

آثار عمده برای ماندولین

ساز ماندولین در برخی از گروه‌های موسیقی اپرا نیز نواخته می‌شود؛ برای نمونه در اپرای اتللو ساخته وردی از این ساز استفاده شده است.
آهنگسازانی مانند آنتونیو ویوالدی برای ماندولین قطعاتی تصنیف کرده‌اند؛ از جمله یک کنسرتو برای یک ماندولین و دو کنسرتو برای دو ماندولین. موتسارت نیز در اپرای دون‌جوان از صدای این ساز بهره برده است. بتهوون چند سوناتین کوتاه برای ماندولین نوشته و پاگانینی هم آهنگ‌هایی به نام سرناد برای این ساز همراه با گیتار خلق کرده است.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب ابزارهای مهم برای کوک کردن پیانوی گرند  را از دست ندهید.

برای گسترش دانش خود، به مقاله ساز سیمبالوم ، سنتور ملی مجارستان سر بزنید.

مقاله آشنایی با پیانوهای سایلنت منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.