پاساژ در موسیقی به قطعهای گفته میشود که گاهی به صورت مستقل و گاهی نیز به عنوان بخشی از یک اثر بزرگتر اجرا میشود. معنای واژهی پاساژ در فرهنگ لغت، “گذر” یا “مسیر عبور” است. در ادامه با هم به بررسی دقیقتر این مفهوم در دنیای موسیقی میپردازیم.
مفهوم پاساژ در موسیقی
در آموزش موسیقی، پاساژ (بدون در نظر گرفتن مفهوم تخصصیتر آن) به بخشی از یک قطعه موسیقی گفته میشود که مانند یک پل، دو قسمت مهم آهنگ را به هم وصل میکند.
گاهی اوقات هم این واژه به قسمتهایی از موسیقی اشاره دارد که بیشتر برای نمایش مهارت و چابکی نوازنده است تا بیان ایده یا خلاقیت موسیقایی.
به عنوان مثال، اجرای یک سری نت پشت سرهم مانند یک گام یا آرپژ در میان قطعه را میتوان یک پاساژ نامید. در واقع، پاساژ دو بخش اصلی موسیقی را با حرکتی پیوسته و ردیفی از نتها به هم متصل میکند.
معنای دیگر پاساژ در دانش هارمونی، مفهوم و درک است. در این نگاه، نت پاساژ، حرکتِ پرشی را به حرکتی آرام و قدمبهقدم تبدیل میکند.
گاهی پاساژها حالت نمایشی و تکنیکی پیدا میکنند که نوازنده از آن برای نشان دادن تسلط و مهارت خود استفاده میکند.
در موسیقی ردیف نیز، گذرها یا پاساژها معمولاً برای ایجاد ارتباط بین دو جمله یا دو گوشه موسیقی به کار میروند.
به گفته یکی از موسیقیدانان بزرگ، پاساژها برای موسیقی پاپ مانند سقف برای یک خانه هستند.
در واقع، پاساژ تغییراتی است که در بخش ریتم (درام) یا ملودیهای یک قطعه ایجاد میشود تا فضای آهنگ را از یکنواختی خارج کند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در ساخت موسیقی متن فیلم های ترسناک با سازی به نام واترفون پیدا کنید.
توصیه میکنیم این مطلب ساز عجیب و منحصر به فردی به نام هردی گردی را حتماً بخوانید.
اصولا پاساژ ها به دو گونه هستند:
۱ – پاساژ ریتمی: این نوع پاساژ طوری طراحی میشود که ریتم اصلی قطعه (بخش درامها) را تغییر دهد و رایجترین نوع پاساژ به شمار میرود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله فرهاد بادپا مدرس دف / تنبک / سازهای کوبهای / ریتم مراجعه کنید.
۲ – پاساژ ملودیک: این پاساژ به شکلی ساخته میشود که ریتم یا هارمونی بخشهای همراهیکننده قطعه را دگرگون کند.