استاد جلال ذوالفنون، نوازنده بی بدل سه تار

وقتی صحبت از ساز سه‌تار به میان می‌آید، بی‌تردید نام استاد جلال ذوالفنون در یادها زنده می‌شود.
ایشان از چهره‌های تاثیرگذار و سرشناس در عرصه نوازندگی سه‌تار بودند که در این نوشته از وبلاگ یافتو به زندگی و هنرشان پرداخته‌ایم.
امیدواریم تا پایان این مطلب همراه ما بمانید.

بیوگرافی استاد جلال ذوالفنون

جلال ذوالفنون، موسیقیدان و نوازنده چیره‌دست سه‌تار، در شانزدهم اسفند سال ۱۳۱۶ در شهر آباده از استان فارس به دنیا آمد.
پدرش تار می‌نواخت و برادرش نیز با ویولن آشنا بود. همین فضای موسیقی در خانواده، باعث شد جلال از سنین کم به موسیقی علاقه‌مند شود.
او در کودکی به همراه خانواده به تهران نقل مکان کرد و از ده‌سالگی نواختن سه‌تار را آغاز نمود.
ذوالفنون برای ادامهٔ تحصیل به هنرستان موسیقی ملی رفت. از آنجا که در آن زمان سه‌تار در برنامهٔ درسی هنرستان جای چندانی نداشت، به ناگاه تار را به عنوان ساز اصلی خود انتخاب کرد و با سازهای دیگری مانند ویولن نیز آشنا شد. ویولن را نزد برادرش محمود ذوالفنون فرا گرفت، اما هیچ‌گاه سه‌تار را رها نکرد و در کنار تار و ویولن، به نوازندگی سه‌تار نیز ادامه داد.
او در هنرستان از راهنمایی‌های موسی معروفی برای بهبود تکنیک سه‌تارنوازی بهره‌مند گردید.

ورود به دانشکده هنرهای زیبا

با راه‌اندازی رشته موسیقی در دانشکده هنرهای زیبا، او نیز در این دانشکده حضور یافت و با مرحوم نورعلی برومند و دکتر داریوش صفوت آشنا شد. این آشنایی، درک تازه‌ای از موسیقی اصیل ایرانی و قابلیت‌های گسترده ساز سه‌تار به او بخشید و از سال ۱۳۴۶ تمام تمرکز خود را روی این ساز گذاشت. او در ادامه مسیرش، از راهنمایی استادانی مانند ابوالحسن صبا و ارسلان درگاهی نیز بهره برد.
پس از فارغ‌التحصیلی، در همان دانشکده و همچنین در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی به آموزش سه‌تار مشغول شد. شیوه نوازندگی استاد ذوالفنون در نواختن سه‌تار کاملاً ویژه و بی‌نظیر است.
او توانست سه‌تار را از حالت تک‌نوازی خارج کند و گروه‌های نوازندگی سه‌تار را تشکیل دهد. ذوالفنون همراه با برجسته‌ترین هنرمندان، در چندین کنسرت و جشنواره داخلی و بین‌المللی شرکت کرده است.

برای گسترش دانش خود، به مقاله نکات مهم در نظافت گیتار الکتریک سر بزنید.

اجرای سبک نوینی در نوازندگی گروهی سه تار

جلال ذوالفنون با همکاری شهرام ناظری در دو آلبوم به نام‌های «گل صدبرگ» و «آتش در نیستان»، شیوه‌ی تازه‌ای را در نواختن گروهی سه‌تار و خواندن آهنگ‌های عرفانی به وجود آورد. او همچنین قطعه‌ای به نام «شرح فراق» را با همکاری حسام‌الدین سراج اجرا کرد.

این هنرمند در آلبوم «سرمستان» با صدای علیرضا افتخاری، همراه با هابیل علی‌اف به نوازندگی پرداخت. علاوه بر این، در آثاری مانند «نیلوفرانه»، «میهمان تو»، «شب عاشقان» و «خنده بارون» نیز حضور داشت. بداهه‌نوازی زیبای او در آلبوم «مستانه» با صدای علیرضا افتخاری بسیار قابل تحسین است.

توصیه می‌کنیم این مطلب جولیان بریم ، نوازنده ای با القاب سلطنتی را حتماً بخوانید.

برای مطالعه بیشتر، به نکات مهم در هنگام خرید سیم گیتار سری سر بزنید.

مقاله تفاوت سبک موسیقی راک و متال منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

از جمله نوشته‌های ایشان می‌توان به چهار جلد کتاب با عنوان «تدریس سه‌تار» و نیز کتاب «گل صدبرگ» اشاره کرد.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با سبک جاز.

او سال‌های طولانی به پژوهش و بررسی در زمینه‌ی موسیقی پرداخت و تلاش کرد تا جوانان را با این دنیای زیبا آشنا کند. پس از پژوهش، مهم‌ترین فعالیت او آموزش بود. جلال ذوالفنون نخستین فردی بود که کتاب آموزشی ویژه‌ای برای ساز سه‌تار نوشت.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب ریورب چیست؟ را بخوانید.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب معرفی موسیقی نظامی را بخوانید.

در پایانِ بیست و هفتمین جشنواره‌ی بین‌المللی موسیقی فجر، که در سی‌ام بهمن‌ماه سال ۱۳۹۰ برگزار شد، از زحمات و خدمات «جلال ذوالفنون» قدردانی شد.

مقاله بهترین آموزشگاه برای آموزش کالیمبا منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

وفات

در این مقاله برای دسته بندی موسیقی باید به چه مواردی دقت کنیم؟ اطلاعات مفیدی آمده است.

استاد جلال ذوالفنون در ۲۸ اسفند سال ۱۳۹۰، به دلیل خونریزی داخلی پس از یک عمل قلب باز، در بیمارستان البرز کرج چشم از جهان فروبست. پیکر او صبح روز چهارشنبه، دوم فروردین‌ماه ۱۳۹۱، از مقابل تالار وحدت تهران بدرقه شد و مطابق وصیت خودش، در حضور بستگان و علاقه‌مندانش در قبرستان امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.
روحش شاد و یادش گرامی.