تنبک که با نامهای تمبک، دمبک، دندونک و ضرب نیز شناخته میشود، یکی از سازهای ضربهای و قدیمی ایران است. جنس و نوع پوستی که روی این ساز کشیده میشود، تاثیر مستقیمی روی کیفیت و طنین صدای آن دارد. در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، با گونههای مختلف پوست تنبک و ویژگیهای هر کدام بیشتر آشنا خواهید شد.
انواع پوست تنبک و مشخصات آن ها
آشنایی با جنسهای مختلف پوستی که برای ساخت تمبک استفاده میشود، میتواند به رشد هنری نوازنده و انتخاب مناسبتر ساز یاری برساند.
برای یادگیری پیشرفته، به معرفی موسیقی نظامی مراجعه کنید.
انواع پوست تنبک:
پوست اصلی که برای ساخت تنبک به کار میرود، معمولاً از شتر یا گوساله تهیه میشود. گاهی هم از پوست بز استفاده میکنند. اما پوستهایی مانند آهو، خرگوش و موارد مشابه، به طور کلی برای این ساز مورد استفاده قرار نمیگیرند.
مشخصات پوست ها :
پوست شتر: این پوست، ضخیم و محکم است. میزان ضخامت آن به سن شتر و قسمتی از بدن که پوست از آن گرفته شده (مانند ناحیه گردن یا زیر شکم) بستگی دارد. رنگ آن معمولاً خاکستری یا مشکی تیره است و گاهی خالهایی به رنگ خاکستری یا قهوهای روی آن دیده میشود. در کل، رنگ این پوست تیره است.
پوست گوساله: این پوست در مقایسه با پوست شتر، معمولاً نازکتر است و رنگ آن متمایل به شیری یا سفید میباشد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب تفاوت سبک موسیقی راک و متال را بخوانید.
پوست بز: این پوست بسیار نازک است و در واقع کمی ضخیمتر از پوست بره میباشد. رنگ آن نیز قهوهای روشن است.
کدام پوست برای تنبک بهتر است؟
پوستی که برای ساز خود انتخاب میکنید، به صدایی که میخواهید و همچنین شیوهای که تنبک ساخته شده است، بستگی دارد. به خاطر داشته باشید که در اصل هیچ صدایی بد نیست؛ این سلیقه و حس شخصی شماست که یک صدا را دلنشین و صدای دیگری را ناخوشایند میداند. برای نمونه، برخی افراد صدای زیر و تیز (مجلسی-خاطور) یا صدای بم و عمیق (کلاسیک) را ترجیح میدهند. معمولاً رایجترین مشکل صوتی که برای تنبک پیش میآید، مربوط به صدای کرِ ساز است که در نود درصد موارد، به جنس پوست و نحوهای که پوست روی ساز کشیده شده، بازمیگردد.
انتخاب پوست تنبک:
انتخاب پوست برای تنبک به صدایی که میخواهید و همچنین جنس خود ساز بستگی دارد. به طور کلی هیچ صدایی ذاتاً بد نیست و این موضوع به مهارت و سلیقه شخصی شما نیز مربوط میشود.
توصیه میشود به مطالعه مقاله برای دسته بندی موسیقی باید به چه مواردی دقت کنیم؟ ادامه دهید.
راهنمای انتخاب پوست تنبک:
۱. برای سازهایی که صدای تیز و بلند دارند، مانند ضرب زورخانه، معمولاً از پوست بسیار نازک گوساله یا پوست بز استفاده میکنند.
۲. اگر تنبک شما از چوب ضعیفی ساخته شده، ایرادهای چوبی مانند گره زیاد دارد یا حلقه داخلی اضافی ندارد، از پوستهای ضخیم استفاده نکنید. این کار میتواند آسیب جدی به ساز وارد کند و در برخی موارد آن را کاملاً خراب نماید.
۳. اگر به دنبال صدای بم و پرقدرت هستید، بهترین گزینه استفاده از پوست ضخیم گوساله یا پوست ضخیم شتر است.
۴. اگر صدای تیز و نافذ میخواهید، اولین انتخاب شما باید پوست نازک شتر باشد.