تأثیرات موسیقی بر روحیه و ذهن انسان، بارها در تحقیقات علمی بررسی شده است. این نکته که موسیقی چقدر میتواند بر احساسات و روان ما اثر بگذارد، بر همگان روشن است. جالب است بدانید که هر سبک موسیقی، ممکن است تأثیر خاص خود را داشته باشد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم نگاهی به تأثیر موسیقی موتزارت بر مغز انسان بیندازیم. بنابراین اگر به این نوع موسیقی علاقهمند هستید، پیشنهاد میکنیم ادامه این مطلب را از دست ندهید. با ما همراه باشید.
تاثیر موسیقی کلاسیک بر مغز
موسیقی کلاسیک به دلیل ریتم و آهنگش، روی ساختار و کارکرد مغز اثر میگذارد. ریتم موسیقی به افزایش مقدار سروتونین در مغز کمک میکند. سروتونین یک ماده شیمیایی در مغز است که پیامهای عصبی را منتقل میکند و احساس شادی و خوشحالی را در ما زنده نگه میدارد. وقتی مغز سروتونین تولید میکند، باعث ایجاد آرامش و نشاط درونی میشود. در واقع، افسردگی معمولاً نتیجه کمبود این ماده در مغز است.
تعداد کمی از فعالیتها هستند که به اندازه موسیقی روی مغز تأثیرگذار باشند. موسیقی مانند یک ورزش کامل برای ذهن عمل میکند. پژوهشهای جدید نشان میدهند که موسیقی میتواند در زمینههای مختلفی مانند کاهش درد، کم کردن استرس، تقویت حافظه و بهبود آسیبهای مغزی مفید باشد. پس با این مقدمه، به تأثیر موسیقی موتزارت بر مغز میپردازیم.
تاثیر موسیقی موتزارت روی مغز
پژوهشگران در نقاط مختلف جهان به این نتیجه رسیدهاند که گوش دادن به موسیقیِ موتزارت، میتواند بر افزایش هوش و ارتقای سلامت افراد تأثیر بگذارد. جالب اینجاست که حتی گاوها و گیاهان نیز به این نوع موسیقی واکنش مثبت نشان میدهند. همچنین شنیدن آثار موتزارت میتواند تعداد حملات تشنج در بیماران مبتلا به صرع را کمتر کند.
اگر هر روز به موسیقی موتزارت گوش داده شود، نه تنها از تعداد دفعات تشنج کاسته میشود، بلکه فعالیتهای غیرعادی مغز که با بیماری صرع در ارتباط است نیز کاهش مییابد.
در این مقاله نحوهی نگهداری و تمیز کردن ملودیکا اطلاعات مفیدی آمده است.
اصطلاح “تأثیر موتزارت”
اصطلاح “تأثیر موتزارت” اولین بار در سال ۱۹۹۵ توسط پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا مطرح شد. آنها متوجه شدند دانشجویانی که قبل از امتحان به موسیقی موتزارت گوش داده بودند، در آزمونهای سنجش هوش، نتایج بهتری کسب کردند.
محققان در ادامه، انواع دیگری از محرکها مانند موسیقی تخصصی برای حالت خلسه، قطعات سبک مینیمال، کتابهای صوتی و دورههای آموزشی آرامش ذهن را نیز بررسی کردند، اما هیچکدام از این موارد تأثیر مشابهی در بهبود عملکرد ذهنی نشان ندادند.
سلامت نوزادان زودرس
در ماه ژانویه سال ۲۰۱۰، یک مجله تخصصی پزشکی کودکان، نتیجه یک پژوهش علمی را منتشر کرد. این تحقیق که توسط پژوهشگران اسرائیلی انجام شده بود، نشان میداد گوش دادن به موسیقیِ موتزارت، به افزایش سریعتر وزن نوزادان نارس کمک میکند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تفاوت های گیتار کلاسیک و گیتار آکوستیک سر بزنید.
محققان در مرکز پزشکی سوراسکی در تلآویو، به مدت چند روز پشت سر هم، به ۲۰ نوزاد نارس به مدت نیم ساعت، موسیقی موتزارت پخش کردند. سپس وزن این نوزادان را با گروه دیگری از نوزادان نارس که به موسیقی گوش نداده بودند، مقایسه کردند.
پزشکان متوجه شدند نوزادانی که به این موسیقی گوش داده بودند، آرامش بیشتری داشتند. این آرامش باعث شده بود کمتر نیاز به مراقبت و تسکین داشته باشند و در نتیجه، هزینههای نگهداری از آنها نیز کاهش پیدا کند.
رشد گیاهان
از سال ۱۹۷۰ آزمایشهایی انجام شد تا تأثیر انواع موسیقی بر گیاهان بررسی شود. در این آزمایشها، برخی از قطعات موسیقی باعث رشد بهتر و شادابی گیاهان میشدند، در حالی که بعضی دیگر حتی باعث از بین رفتن آنها شدند. جالب این که موسیقی موتزارت بیش از سایر انواع موسیقی مورد توجه و علاقه گیاهان قرار گرفت.
یکی از اولین آزمایشهای جدی در این زمینه در سال ۱۹۷۳ انجام شد. در این آزمایش، دانشجویی به نام دروتی رتالاک از امکانات دانشکده بیوتکنولوژی کلرادو استفاده کرد. او برای دو گروه از گیاهان، دو نوع موسیقی مختلف پخش کرد. یک گروه از گیاهان، روزی سه ساعت به موسیقی راک گوش میدادند و گروه دیگر، همان مدت را به شنیدن موسیقی ملایم و آرام سپری میکردند.
نتیجه آزمایش بسیار جالب بود: گیاهانی که موسیقی آرام شنیده بودند، سالم و قوی رشد کردند و حتی ساقههایشان به طرف منبع صدا متمایل شده بود. اما گیاهانی که در معرض موسیقی راک قرار داشتند، نه تنها رشد خوبی نداشتند، بلکه برگهایشان کوچک ماند و ساقهها از بلندگو فاصله گرفتند. این گیاهان به شکل نامنظم و پراکنده رشد کردند و بسیاری از آنها تنها پس از ۱۶ روز از بین رفتند.
موشهای سرگردان
فرانسیس راچر، یکی از پژوهشگرانی که در سال ۱۹۹۵ در مطالعهی «اثر موتزارت» شرکت داشت، در سال ۱۹۹۸ این پدیده را روی موشها آزمایش کرد.
یک دسته از موشها، هم در دوران جنینی و هم تا ۶۰ روز پس از تولد، به موسیقی موتزارت گوش دادند.
نتایج نشان داد که این موشها در مقایسه با موشهایی که در محیط ساکت بودند یا به موسیقی ساده و تکراری فلیپ گلاس گوش داده بودند، بهتر توانستند از مسیرهای پیچیده و maze عبور کنند.
با این حال، علیرغم مطالعات گوناگون در این زمینه، برخی از دانشمندان معتقدند که موسیقی موتزارت تأثیر چشمگیری ندارد؛ موضوعی که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
تحقیقات جدید و نتایج جدید
پژوهشگران روانشناسی دانشگاه وین در یک مطالعه جدید اعلام کردند که موسیقی ولفگانگ آمادئوس موتزارت (۱۷۵۶ – ۱۷۹۱) برخلاف باور رایج، تأثیر چشمگیری بر مغز ندارد و باعث باهوشتر شدن افراد نمیشود.
به گزارش بیبیسی، این محققان از پانزده سال پیش در مورد پدیدهای تحقیق میکردند که در برخی مراکز آموزشی به “معجزه موتزارت” معروف شده بود.
ادعا شده بود که موسیقی موتزارت، هوش و ذکاوت کودکان را به شکل معجزهآسایی افزایش میدهد. اما دانشمندان دانشگاه وین پس از بررسی ۳۹ مطالعه مختلف و انجام آزمایشهای عملی روی بیش از ۳۰۰۰ نفر، به این نتیجه رسیدند که آثار این نابغه موسیقی، تأثیر مثبتی روی هوش یا توانایی مغز انسان ندارد.
یاکوب پیچنیگ، سرپرست گروه تحقیق در مؤسسه روانشناسی دانشگاه وین گفت: “من به همه پیشنهاد میکنم موسیقی موتزارت را گوش دهند، چون بسیار زیباست؛ اما نباید انتظار داشت که فقط با شنیدن آن، هوششان افزایش یابد.”
فرانسیس راوشر، روانشناس آمریکایی، در سال ۱۹۹۳ در مقالهای در مجله علمی نیچر ادعا کرده بود که تحقیقاتش نشان میدهد گوش دادن به موسیقی موتزارت باعث افزایش هوش و تقویت قوه تجسم فضایی میشود.
او در مقاله خود اشاره کرده بود که شنیدن قطعه “سونات برای دو پیانو در رِ ماژور (شماره ۴۴۸)” که موتزارت در سال ۱۷۸۱ ساخته، تأثیر زیادی در بالا بردن هوش دارد.
این ادعا در جامعه علمی آن زمان با استقبال زیادی روبرو شد و بسیاری از پدر و مادرها سعی میکردند فرزندانشان را به شنیدن ساعتها موسیقی موتزارت تشویق کنند تا هوش آنان افزایش یابد.
مقاله معرفی ساز ملودیکا منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
پیش از این نیز در سال ۱۹۹۹، کریستوفر چابریس، روانشناس آمریکایی، در مورد درستی “معجزه موتزارت” تردید کرده بود. او هم به این نتیجه رسیده بود که موسیقی کلاسیک تأثیر قابل توجهی بر هوش انسان نمیگذارد.