پژوهشهای گستردهای به بررسی نقش یادگیری موسیقی بر کودکان و آینده آنها پرداختهاند. نتایج همه این مطالعات، تأثیرات مفید و قابل توجه آموزش موسیقی به کودکان را تأیید کردهاند. این یافتهها، اهمیت یادگیری موسیقی از سنین پایین را بیش از پیش نشان میدهد.
کودکان دنیای ویژهای دارند؛ بنابراین برای آموزش موسیقی به آنها باید از شیوههای مناسب و مخصوص به خودشان استفاده کرد. لازم است تمام ویژگیهای دوران کودکی در نظر گرفته شود تا استعدادهای موسیقایی آنها به بهترین شکل پرورش یابد.
در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، با تاریخچه آموزش موسیقی به کودکان در جهان بیشتر آشنا خواهید شد.
تاریخچه آموزش موسیقی کودک در جهان
تأثیر موسیقی بر تقویت هوش واضح و شناخته شده است. دوران کودکی بهترین زمان برای پرورش و رشد ذهن است و به همین دلیل، امروزه در روشهای آموزشی جدید، به موسیقی مخصوص کودکان اهمیت زیادی داده میشود. موسیقی کودک نوعی از موسیقی است که با تنظیم ویژه، نغمههای ساده و دلنشین ساخته میشود. این آثار معمولاً توسط آهنگسازان بزرگسال برای کودکان خلق میشوند و مخاطبان آن تا گروه سنی نوجوانان را نیز شامل میشوند.
کلاس موسیقی کودک
آموزش موسیقی به کودکان با آموزش به بزرگسالان تفاوت دارد. پس نباید توقع داشت کودک با همان شیوهای که بزرگسالان موسیقی میآموزند، یاد بگیرد و به آن علاقه پیدا کند.
در کلاس موسیقی کودک، سازها و روش تدریس با در نظر گرفتن ویژگیهای روحی و روانی کودکان انتخاب میشود و شیوه آموزش، از الگوها و متدهای ویژهای پیروی میکند.
هدف اصلی از خلق موسیقی برای کودکان، جنبه سرگرمی و آموزشی آن است که در پرورش کودک، برای شکلدهی به رفتارها، افزایش آگاهی، یادگیری، تقویت مهارتها، بازیها، حرکات موزون و شناخت فرهنگ محلی نقش مهمی دارد.
این شاخه از موسیقی بسیار اهمیت دارد؛ زیرا در واقع پایه و اساس درک موسیقی، چه از طریق شنیدن و چه از طریق اجرا کردن است.
این بخش از موسیقی که در برخی کشورها مانند کشور ما جوان و تازهپاست، در کشورهای پیشرفته، به ویژه پس از جنگ جهانی دوم، ابعاد تازهای به خود گرفته است.
اولین کسی که به تنظیم روشهای درست و کامل موسیقی کودک پرداخت، یک پزشک ایتالیایی به نام “کلودید مونته سوری” است. حرفه اصلی او موسیقی نبود و اطلاعات زیادی در این زمینه نداشت.
روانشناسی در موسیقی کودک
موسیقی و بازی از ابزارهای مفیدی هستند که میتوانند به بهبود برخی مشکلات عاطفی و روانی در کودکان کمک کنند. موسیقیدرامی میتواند بر حالتهای روحی کودک تأثیر بگذارد و به بهتر شدن رفتارهای شخصی، مهارتهای اجتماعی، افزایش اعتماد به نفس، کاهش مشکلات گفتاری مانند لکنت و همچنین رشد هوش آنها منجر شود.
کلاس موسیقی کودک
امروزه گروهی از متخصصان شامل پزشکان، روانشناسان کودک و مربیان موسیقی با یکدیگر همکاری میکنند. آنها از موسیقی به عنوان یک روش درمانی مفید برای کمک به کودکان مبتلا به اختلالاتی مانند اوتیسم، بیقراری و بیشفعالی استفاده میکنند. موسیقی در این زمینه به عنوان یک ابزار مؤثر شناخته شده است.
تاریخچه آموزش موسیقی کودک
از آغاز سده بیستم، آهنگسازان و مربیان موسیقی به ضرورت داشتن روشهای منظم و برنامهریزی شده برای آموزش موسیقی به کودکان پی بردند. برخی از روشهای شناخته شده و پرکاربرد در این زمینه عبارتاند از:
روش « مونته سوری »
همانطور که پیشتر اشاره شد، او نخستین فردی بود که روشهای آموزش موسیقی به کودکان را سامان بخشید. او یک پزشک زن ایتالیایی بود و کار اصلیاش موسیقی نبود.
او در سال ۱۹۰۷ «خانه کودکان» را برای کودکان ۳ تا ۷ ساله بنیان گذاشت، مسائل آموزشی و پرورشی کودکان دارای معلولیت را مطرح کرد و در این مسیر به شیوهای برای آموزش موسیقی به کودکان دست یافت.
روش «امیل ژاک-دالکروز» ( ۱۸۶۵ تا ۱۹۵۰) :
او یک آهنگساز، نوازنده و معلم اهل سوئیس بود. باور داشت سالهای کودکی، زمان بسیار مهمی برای پرورش مهارتهای بنیادین موسیقی است. به نظر او، پرورش هوش و درک موسیقایی، یکی از پایههای اساسی در آموزش و پرورش کودکان به شمار میرود.
روش «کارل ارف» ( ۱۸۹۵ تا ۱۹۸۲ ) :
آهنگساز، معلم و نوازندهای از کشور آلمان بود. او «مدرسهای برای موسیقی و ورزش» بنیان گذاشت. این استاد به قدرت خلاقیت و نواختن بداهه در موسیقی اهمیت زیادی میداد و باور داشت که کار اصلی موسیقی، باید پرورش خلاقیت و پیدا کردن استعدادهای نهفته در کودکان باشد. در سال ۱۳۴۸ «سعید خدیری» که در آلمان روش آموزشی ارف را فراگرفته بود، برای نخستین بار این روش تدریس را در ایران معرفی کرد.
روش «زولتان کدای» ( ۱۸۸۲ تا ۱۹۶۷ ) :
او یک آهنگساز و معلم اهل مجارستان بود. اگرچه نام روش آموزشی «کدای» از نام او برداشته شده، اما این روش را خودش به وجود نیاورده است. بلکه این فلسفهها و دیدگاههای او در زمینه آموزش موسیقی بوده که پایه و اساس این شیوه قرار گرفتهاند.
روش «ادگار ویلمز» و «مارتینو»
ادگار ویلمز اهل کشور سوئیس بود. او باور داشت که یادگیری موسیقی حتی پیش از به دنیا آمدن کودک و در دوران زندگی در شکم مادر آغاز میشود. در روش آموزشی او، هم کودک و هم خانواده نقش بسیار مهمی دارند.
روش «شینیچی سوزوکی » ( ۱۸۹۸ – ۱۹۹۸ ) :
شینیچی سوزوکی، یک معلم ویلن از کشور ژاپن بود. پس از پایان جنگ جهانی دوم، او تمام وقت و انرژی خود را صرف آموزش موسیقی به بچهها کرد. نظر او این بود که مهارت در موسیقی، یک استعداد مادرزادی و ویژه نیست، بلکه مانند یک قابلیت و توانایی است که هر کودکی میتواند با آموزش درست آن را یاد بگیرد و رشد دهد.
سیستم «منهتن » :
در سال ۱۹۷۰ و پس از راهاندازی کالجی به نام «مانهاتان ویل» در آمریکا، آموزش موسیقی به شکل وسیعی در آن آغاز شد. این کار با هدف پیشبرد و رشد هنر و ادبیات در کشور ایالات متحده انجام گرفت.
بهترین آموزشگاه موسیقی کودک
از آنجا که شیوه آموزش موسیقی به کودکان و فضای یادگیری آن بسیار مهم است، ما در آموزشگاه موسیقی یافتو — به عنوان یکی از معتبرترین و گستردهترین آموزشگاههای موسیقی در شرق تهران و محله نارمک — این امکان ویژه را برای خانوادهها و کودکان علاقهمند فراهم کردهایم. همه کلاسها زیر نظر برجستهترین اساتید این حوزه و در محیطی شاد، امن و جذاب برگزار میشود.