پیانو یکی از پرطرفدارترین سازهاست و بسیاری از مردم آن را سازی باشکوه و چالشبرانگیز میدانند. داستان ساخت پیانو هم بسیار شنیدنی است؛ از اینکه نخستین پیانو چگونه ساخته شد و بعدها چه تحولاتی پیدا کرد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، میتوانید تاریخچهٔ ساخت نخستین پیانو را بخوانید. با ما همراه باشید.
تاریخچه ساخت اولین پیانو
بارتولومئو کریستوفری، که یک سازنده ساز اهل ایتالیا بود، در سال ۱۷۰۷ میلادی پیانو را ساخت. پیانو در واقع نسخه پیشرفتهتری از ساز قدیمیتری به نام هارپسیکورد است. هارپسیکورد از نظر ظاهری خیلی شبیه پیانو بود، اما صدای آن همیشه یکنواخت و کم قدرت بود و برای کنسرتهای بزرگ مناسب نبود.
کریستوفری سعی کرد روش تولید صدا در هارپسیکورد را عوض کند و در نهایت توانست پیانو را اختراع و ثبت کند. اسم «پیانو» هم از یک عبارت ایتالیایی بلند گرفته شده که معنای آن میشود: «هارپسیکوردی با صدای نرم و قوی».
در ساز هارپسیکورد، وقتی کلیدها را فشار میدهید، یک وسیله کوچک شبیه زخمه به سیمها ضربه میزند و صدا ایجاد میکند. اما در این ساز، مهم نیست چقدر محکم کلید را فشار دهید؛ صدا همیشه با یک شدت ثابت و یکسان بیرون میآید.
ارتقای هارپسیکورد
در واقع، نوازندگان و سازندگان ساز به دنبال بهبود هارپسیکورد و رفع این محدودیت بودند. با اختراع پیانو و استفاده از سیستم چکشی برای تولید صدا، نقطه ضعف هارپسیکورد و سازهای مشابه برطرف شد.
شاید بارتولومئو کریستافوری، کسی که پیانو را اختراع کرد، هرگز تصور نمیکرد که روزی این ساز به محبوبترین ساز دنیا تبدیل شود. این ساز تقریباً برای ده سال ناشناخته ماند و کسی با آن آشنا نبود تا اینکه در سال ۱۷۱۱ یک نویسنده مقالهای درباره آن نوشت. این اتفاق به تدریج باعث شد افراد زیادی در سراسر جهان کمکم با پیانو آشنا شوند.
اگرچه کریستافوری به عنوان مخترع پیانو شناخته میشود، اما باید بدانیم که در آن سالها بسیاری از سازندگان ساز در تلاش بودند تا مکانیسم چکش را به هارپسیکورد اضافه کنند. اسکروتر، نوازنده ارگ اهل آلمان، یکی از کسانی بود که تقریباً همزمان با کریستافوری به فکر ایجاد مکانیسم چکش در هارپسیکورد افتاد.
او ادعا میکرد که با شنیدن نوازندگی هبناستریت روی ساز دولسیمر (ساز زهی شبیه به سنتور) به فکر ایجاد مکانیسم چکش در هارپسیکورد افتاده است. او امیدوار بود از حکومت وقت کمک مالی دریافت کند و ادعای خود را نیز به پادشاه ارائه داد. اگرچه با استقبال روبرو نشد و نتوانست پیانویی به نام خود بسازد، اما حدود سال ۱۷۲۴ پیانوهایی با مکانیسم پیشنهادی او ساخته شدند.
تولید مکانیسم اسکروتر
بعد از آن، سیلبرمن که در آن دوران استاد بزرگی در ساخت ارگ بود، با ایجاد تغییرات کوچک و سادهسازی، پیانوهایی با مکانیسم اسکروتر تولید کرد. البته این سیستم سادهشده چندان کارآمد نبود و نقل است که باخ، آهنگساز نامی، این پیانوها را نمیپسندید.
با این وجود، سیلبرمن کارگاههایی برای ساخت پیانو راه انداخت که در نتیجه آن، دو سبک مهم آلمانی و فرانسوی پدید آمد. او در طراحیهایش از هر دو مکانیسم اکشن کریستوفری و اسکروتر استفاده میکرد.
پیش از ساخته شدن پیانو، سازی قدیمی به نام هارپسیکورد مورد استفاده قرار میگرفت.
مهمترین تفاوت پیانو با سازهای مشابه پیش از خود این بود که در آن سازهای قدیمی، حجم صدای تولیدشده با فشردن یک کلید، بدون توجه به نیرویی که نوازنده به آن وارد میکرد، همیشه ثابت و یکسان بود.