این روزها، خلق موسیقی بدون کمک ساز و تنها با بهرهگیری از حنجره و تارهای صوتی، به پدیدهای پرطرفدار در عرصه هنر تبدیل شده است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم درباره این شیوه هنری که با نام آواز اکاپلا شناخته میشود، گفتوگو کنیم. همراه ما بمانید.
سبک اکاپلا در موسیقی
آکاپلا نوعی موسیقی است که در آن یک یا چند نفر فقط با استفاده از صدای خود و بدون هیچ سازی میخوانند. نام آن از عبارت ایتالیایی “A cappella” گرفته شده که به معنای «به شیوهٔ کلیسا» است.
در این سبک موسیقی، قطعه تنها با صدای خوانندگان و تکنیکهای تولید صدا از طریق حنجره و دهان اجرا میشود و هیچ ساز دیگری به کار نمیرود.
بسیاری از مردم این شیوهٔ اجرا را با موسیقی کلیساهای مسیحی، آوازهای گریگوریان و مادریگال میشناسند، اما خاستگاه اصلی آن به آیینهای نیایشی یهودیان برمیگردد. پس از مسیحیان، مسلمانان نیز در مراسم عبادی خود از این روش خواندن استفاده کردهاند.
تاریخچه سبک آکاپلا
در دوره رنسانس، شمار زیادی از ترانههای غیرمذهبی و عامهپسند به همین شیوه اجرا میشدند. اما آنچه امروزه در دنیای موسیقی به نام آکاپلا شناخته میشود، جدا از پیشینه مذهبیاش، در واقع گونهای از موسیقی مردمی است که ریشه در سبکی آمریکایی از موسیقی پاپ به نام «دوو واپ» دارد.
این سبک امروزی (که تلفظ نام آن شبیه تلفظ واژه دوغاب در فارسی است) از پرطرفدارترین سبکهای پاپ در فاصله سالهای ۱۹۲۰ تا ۱۹۵۰ و حتی آغاز دهه ۱۹۶۰ در آمریکا به شمار میرفت. نفوذ آن در عرصه موسیقی چنان چشمگیر بود که هنوز هم ردپایی از این تأثیر در موسیقی پاپ نوین دیده میشود.
دوو واپ سبکی است که توسط سیاهپوستان آمریکا پدید آمد و مهمترین ویژگی آن، بهرهگیری از ساختار آکوردی و هارمونیهای ساده و تکراری، ملودیهای برگرفته از موسیقی سول و ریتماندبلوز، استفاده از آوازهای بیمعنای هارمونیک و همچنین ریتمهای ساده با همراهی هارمونی آوازی در پسزمینه است.
دوو واپ
به کار بردن هجاهایی مانند «دوو واپ» در این سبک موسیقی بسیار رایج است. برای نمونه، در خیلی از آهنگها میتوان چنین بخشهایی را شنید؛ مثل «دو، واپ، واپ» یا «شَل لا، شل لا، شل لا، لا». این گونه موسیقی، یک موسیقی شهری است که در کلانشهرهایی مانند نیویورک، شیکاگو، بالتیمور، دیترویت و لسآنجلس رشد کرد و به اوج خود رسید.
پس از آن که سیاهپوستان آمریکایی سبک آکاپلا را رواج دادند، کمکم این سبک در بین آمریکاییهای ایتالیاییتبار نیز محبوبیت پیدا کرد و استقبال زیادی از آن شد. این محبوبیت به حدی بود که باعث شد خوانندگان و ستارههای زیادی با اصالت ایتالیایی وارد دنیای موسیقی شوند.
جالب است بدانید که خیلی از مردم حتی بدون این که شناخت دقیقی از این سبک داشته باشند، قبلاً آن را تجربه کردهاند. مثلاً در بخش اول فیلم «راکی»، شخصیت اصلی هنگام عبور از خیابانهای محلههای کمدرآمد نیویورک، به گروهی موسیقی برمیخورد که بدون ساز در حال خواندن هستند.
البته در این گروه همه نقش خواننده اصلی را ندارند. برخی از اعضا با استفاده از صدای بم و تولید آواهای بیمعنا، در واقع بخش بم و ریتم موسیقی را ایجاد میکنند. در واقع، در این سبک معمولاً یک نفر به عنوان تکخوان آواز میخواند و بقیه اعضا با کمک گرفتن از کف زدن، پا کوبیدن یا حتی تولید صدا با دهانشان، صدای سازهایی مانند سنج یا طبل را شبیهسازی میکنند.
وازندگان و خوانندگان این سبک از موسیقی
در موسیقی آکاپلا، همه چیز به صدای خواننده وابسته است. گاهی حتی خواننده میچرخد و با تمام توان میخواند تا هنر خود را نشان دهد. در حقیقت، هنرمندان این سبک، افرادی هستند که موسیقی را به خوبی میشناسند و در آن مهارت دارند.
اما آنها لزوماً نتهای موسیقی را به دیگران آموزش نمیدهند. هر خواننده با توجه به توان صدای خود، نتهای مختلف را تمرین میکند تا هنگام اجرا بتواند بخشی از آهنگ را تنها با استفاده از حنجرهاش بخواند.
بنابراین، تاریخچه رشد این سبک به زمانی برمیگردد که موسیقیدانان میخواستند روشی را جایگزین استفاده از سازها کنند.
به همین خاطر امروز برای معرفی و گسترش آن در میان مردم، بسیار تلاش میکنند و تاکنون توانستهاند طرفداران زیادی در سراسر دنیا پیدا کنند.