یکشنبه غمانگیز نام آهنگ مشهوری است که به دلیل ارتباطش با رفتارهای ناامیدانه، شهرت پیدا کرده است. این قطعه موسیقی گاهی با عنوان ترانهای مرتبط با پایان دادن به زندگی نیز شناخته میشود. در این نوشته از وبلاگ یافتو، میتوانید با داستان و مشخصات این آهنگ آشنا شوید.
ماجرای آهنگ یکشنبه غم انگیز چیست؟
ترانه «یکشنبه غمانگیز» که در انگلیسی به آن Gloomy Sunday میگویند و گاهی آن را «آهنگ خودکشی مجارستان» نیز نامیدهاند، اثر آهنگساز مجارستانی، رِزو سِرِس است. او این ملودی را در سال ۱۹۳۲ ساخت، پس از آن که دوستش، لازلو یاور، از او خواست تا برای شعری که خودش پس از جدایی از نامزدش سروده بود، آهنگسازی کند.
شعر اصلی با نام «پایان جهان» (Vége a világnak) درباره احساس ناامیدی ناشی از جنگ، از دست رفتن آرامش و درخواست بخشایش گناهان مردم است.
لازلو یاور اشعار خود را برای این آهنگ با عنوان «یکشنبه غمگین» (Szomorú vasárnap) سرود. در این شعر، راوی داستان پس از مرگ معشوقش، به فکر پایان دادن به زندگی خود میافتد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معرفی ساز ملودیکا.
بعدها، ترانههای جدیدی برای این آهنگ نوشته شد که محبوبیت زیادی پیدا کردند و حتی نسخه اصلی آن تقریباً به فراموشی سپرده شد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مدت زمان لازم برای یادگیری گیتار چقدر است؟ مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله علت محبوبیت گیتار در بین سایر آلات موسیقی چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
حس عمیق اندوه و ناامیدی که این آهنگ منتقل میکرد، باعث شد ناشران زیادی در ابتدا از چاپ آن خودداری کنند. اما سرانجام در سال ۱۹۳۵، اولین نسخه رسمی این ترانه با صدای «پال کالمر» در مجارستان ضبط شد. مدتی نگذشت که نام این آهنگ با گزارشهای متعدد خودکشی گره خورد.
آهنگ خودکشی مجارستانی
شرکت تولیدکننده، این قطعه را «ترانه خودکشی مجارستانی» نامید. در واقع، داستانی قدیمی و رایج میان مردم وجود دارد که میگوید شمار زیادی از افراد پس از شنیدن این آهنگ، دست به خودکشی زدهاند.
نخستین بار در فوریه ۱۹۳۶، پلیس بوداپست هنگام بررسی پرونده خودکشی یک کفاش به نام جوزف کِلر، به تأثیر عمیق این آهنگ پی برد.
مأموران متوجه شدند که مرده به جای نوشتن وصیتنامه یا یادداشتی درباره دلیل اقدامش، تنها برگهای حاوی چند بیت از شعر «یکشنبه غم انگیز» از خود به جا گذاشته بود. پلیس حدس زد که این ترانه احتمالاً خاطرات شخصی و احساسی را برای جوزف کِلر زنده کرده است.
اما پس از مرگ او، موارد مشابه دیگری در مجارستان رخ داد که در همه آنها نشانی از ترانه «یکشنبه غمگین» دیده میشد. برخی از متوفیان، متن این آهنگ را به جای وصیتنامه باقی گذاشته بودند و برخی دیگر نیز پیش از مرگ، به تأثیر این ترانه بر تصمیمشان برای پایان دادن به زندگی خود اشاره کرده بودند.
خودکشی با آهنگ یکشنبه غمانگیز
گاهی یک آهنگ میتواند حال و هوای آدم را کاملاً عوض کند. آهنگی که در یک روز معمولی مثل یکشنبه پخش میشود، ممکن است آنقدر غمگین و سنگین باشد که احساسات پنهان ما را بیرون بریزد. بعضی وقتها این غم آنقدر عمیق میشود که فکرهای تاریک به سراغ آدم میآیند.
این آهنگها مثل یک آینه هستند و احساساتی را که درون ماست، نشان میدهند. اما باید مراقب باشیم که در این غم و ناامیدی گم نشویم. موسیقی میتواند همراه ما باشد، اما نباید اجازه دهیم که ما را به سمت تصمیمهای نادرست هدایت کند.
در لحظههای سخت، به جای گوش دادن به تنهایی به آهنگهای غمگین، بهتر است با کسی حرف بزنیم یا از کمک دیگران استفاده کنیم. هر احساسی، حتی غم شدید، موقتی است و با گذر زمان و حمایت اطرافیان میتوان از آن عبور کرد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تفاوت های گیتار کلاسیک و گیتار آکوستیک سر بزنید.
مقاله نحوهی نگهداری و تمیز کردن ملودیکا منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
داستان های خودکشی افراد
گزارشهایی منتشر شد که دو فرد در دو شهر جداگانه (بدون اطلاع از اقدام دیگری) از نوازندگان خیابانی درخواست کردند آهنگ «یکشنبه غمگین» (که اکنون شهرت یافته بود) را برایشان بنوازند و سپس به زندگی خود پایان دادند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آشنایی با استاد کمانچه، کیهان کلهر را مطالعه کنید.
روزنامهها نوشتند مردی از اعضای گروه موسیقی یک کلوپ شبانه خواست این آهنگ را اجرا کنند و سپس دقیقاً جلوی در ورودی کلوپ، با شلیک به سرش خودکشی کرد.
ماهیگیران نقل میکردند که هر از گاهی جسد بیجان فردی را از رودخانه دانوب از آب میکشند که انگشتانش به هم قفل شده و کاغذی را محکم در دست فشرده است. همیشه در بخشهای خشکمانده آن کاغذ، بیتهایی از ترانه «یکشنبه غمانگیز» پیدا میشود.
چندی بعد نیز مردی هشتادساله خود را از طبقه هفدهم یک ساختمان به پایین پرتاب کرد. شاهدان گفتند او تا لحظه برخورد با زمین، آهنگ «یکشنبه غمگین» را زمزمه میکرد.
در شهر رم، پسربچهای پس از شنیدن این آهنگ از یک نوازنده دورهگرد، دوچرخهاش را نزدیک رودخانه رها کرد، تمام پولهایش را به نوازنده داد و خود را از روی پل به داخل آب انداخت.
در شمال لندن نیز همسایههای وحشتزدهای از پلیس خواستند در خانه زنی را بشکنند و وارد شوند، چون برای ساعات متمادی صدای «آهنگ خودکشی مجار» (نامی که بعدها «یکشنبه غمانگیز» به آن معروف شد) به طور پیوسته از خانه او شنیده میشد. مأموران با شکستن در، با جسد زنی روبرو شدند که یک گرامافون در کنارش بود و سوزن آن روی حالت «تکرار بیپایان» قرار داشت.
از شهرت تا ممنوع شدن
با معروف شدن این آهنگ در اروپا، پدیده خودکشیهای مرتبط با آن نیز از مجارستان فراتر رفت و به دیگر کشورها راه یافت. در چندین شهر اروپایی، افرادی که قصد پایان دادن به زندگی خود داشتند، در وصیتنامههایشان خواستار پخش ترانه «یکشنبه غمانگیز» در مراسم تدفین خود شدند.
محبوبیت این قطعه حتی به آمریکا نیز کشیده شد. متن آن به انگلیسی برگردانده شد و خوانندگان مختلفی آن را اجرا کردند. نخستین و مشهورترین نسخه انگلیسی این ترانه را بیلی هالیدی در سال ۱۹۴۱ خواند. او از تنظیمکننده اثر درخواست کرده بود تا تغییراتی در ملودی ایجاد کند تا تأثیر افسردگیآور آن بر شنوندگان آمریکایی به اندازه听众 اروپایی شدید نباشد. در نهایت، کشورهایی از جمله آمریکا و مجارستان پخش این آهنگ را ممنوع اعلام کردند.
ترجمه اشعار
یکشنبه، روزی است پر از اندوه و ساعاتش با بیخوابی میگذرد.
عزیزترینم، سایههای بسیاری دور مرا گرفتهاند.
گلهای سفید و کوچک هرگز تو را از خواب بیدار نمیکنند،
نه در جایی که الههای تاریک، تو را در دامان غم خود گرفته است.
فرشتگان به برگرداندن تو فکر نمیکنند.
آیا اگر به پیوستن به تو بیندیشم، خشمگین میشوند؟
یکشنبهٔ غمانگیز
یکشنبه و سایههایش اندوهبارند و من تمام آن را سپری میکنم.
من و قلبم تصمیم گرفتهایم که همه چیز را به پایان برسانیم.
به زودی شمعهایی روشن و دعاهایی غمگین در اینجا خواهد بود.
نگذار برایم زاری کنند، بگذار بدانند که من از این رفتن خوشحالم.
مرگ رؤیا نیست برای کسی که مرده است، با مرگ تو را در آغوش میکشم.
با آخرین نفس روحم، تو را تقدیس خواهم کرد.
یکشنبه غمانگیز
رؤیا بود، من تنها رؤیا میدیدم.
بیدار شدم و تو را در خواب دیدم، در ژرفای قلبم جای گرفتهای.
عزیزم، امیدوارم رویایم هرگز تو را نیازارد.
قلبم به تو میگوید که چقدر دوستت دارم.
خودکشی سازنده اثر
داستان پشت آهنگ «یکشنبه غمانگیز» چه بوده است؟
در پایان، رِژو سِرِس در ژانویه سال ۱۹۶۸ از پنجره آپارتمانش در بوداپست خود را به پایین پرتاب کرد، اما از این سقوط جان سالم به در برد. با این حال، او بعداً در بیمارستان با استفاده از سیم برق، زندگی خود را پایان داد.
روز پس از مرگ سرس، روزنامه نیویورک تایمز نوشت: روز گذشته رِژو سِرِس، خالق آهنگ معروف «یکشنبه غمانگیز»، به زندگی خود پایان داد. دیروز، روز یکشنبه بود.