فرهنگ معین در توصیف ساز تار مینویسد: این ساز ایرانی از خانواده سازهای زهی است و پنج سیم دارد که با مضراب نواخته میشود. روی کاسه آن پوست برهای کشیده شده است. در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم به ویژگیهای پوست مناسب برای ساز تار بپردازیم. تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
ویژگی های پوست مناسب برای ساز تار
کی از عواملی که باعث میشود یک ساز صدای بهتری تولید کند، کیفیت اجزای تشکیلدهنده آن است. در ساز تار، جنس چوب، نوع پوست و روش درست وصل کردن این بخشها به هم بسیار اهمیت دارد.
نحوه صحیح کشیدن پوست روی تار، همراه با انتخاب مضراب مناسب، تأثیر زیادی روی کیفیت صدای ساز میگذارد. فیزیکدانان میگویند کار پوست تار این است که لرزشهای خرک را به کاسه ساز منتقل کند.
بعضی دیگر هم باور دارند که پوست، این لرزشها را به هوای داخل کاسه تار هم میرساند. در هر صورت، پوست نقش بسیار مهم و حساسی در خروج صدای تار دارد. مسلماً تار تمرینی که یک فرد ماهر پوست آن را کشیده باشد، صدایش از تار بسیار خوبی که فرد بیتجربه روی آن پوست کشیده، بهتر خواهد بود.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با انواع صدای زنان را از دست ندهید.
پوست تار معمولاً از پوست بره یا بزغاله نوزاد تهیه میشود که دباغها آن را در فصلهای پاییز و زمستان به بازار میآورند. پوست مرغوب باید بدون لکه سفید، بدون چربی، یکدست و صاف باشد.
وقتی پوست را در مقابل نور میگیریم، نباید آثار آسیب یا دباغی نادرست در آن دیده شود. امروزه پوستهایی مانند مثانه و دل گاو هم در بازار وجود دارد که این نوع پوستها کیفیت صدای پوست بره را ندارند و برای تار شیرازی مناسب نیستند. البته پوست تار آذری معمولاً از جنس دل گاو است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، مارک نافلر، گیتاریست تحسین شده بریتانیایی را از دست ندهید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، آشنایی با انواع صدای مردان را از دست ندهید.
چند نکته درباره انتخاب پوست:
۱- پوست تازه باید دستکم یک سال بماند تا کهنه شود و برای استفاده آماده گردد.
۲- پوست بزغاله تودلی در برابر رطوبت مقاومت بیشتری دارد و برای کسانی که در مناطق مرطوب زندگی میکنند گزینه مناسبی است، البته به شرطی که با ساختار ساز هماهنگ باشد. صدای پوست بزغاله در مقایسه با پوست بره، خشکتر است.
۳- پوست نباید از قسمت عرضی کشیده شود (برخی برای افزایش دوام، پوست را از عرض میکشند، اما این کار بر کیفیت صدادهی آن تأثیر منفی میگذارد).
۴- معمولاً ضخامت پوست روی کاسه ۰/۰۵ میلیمتر و روی نقاره ۰/۰۷ میلیمتر است، مگر در موارد خاص که با توجه به سلیقه شخصی یا ویژگیهای ساز میتوان این اندازه را تغییر داد.