کاپو یکی از ابزارهای مفید و پرکاربرد برای نوازندگان گیتار است. احتمالاً بسیاری از کسانی که گیتار مینوازند، با این وسیله آشنا هستند. در این نوشته از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام، قصد داریم شما را با کاپو و روش بهکارگیری آن آشنا کنیم. همراه ما بمانید.
کاپو یا باره بند گیتار چیست؟
کاپو که با نام بارهبند هم شناخته میشود، یک وسیله کوچک است که روی دسته گیتار بسته میشود و سیمها را در یک فرت مشخص فشرده میکند. وقتی گیتار را بدون گرفتن فرت دیگر (حالت دست باز) بنوازید، نتهای مربوط به همان فرتی که کاپو روی آن قرار دارد به صدا درمیآیند. معمولاً قسمت داخلی کاپو از جنسی نرم ساخته شده تا به سیمها و دسته گیتار آسیب نزند.
اگر کاپو را روی فرت دوم قرار دهید، سیمها در آن فرت بسته میشوند و بنابراین با نواختن در حالت دست باز، تمام نتهای فرت دوم شنیده خواهند شد. اگر همین کار را با انگشت سبابه خود انجام دهید و همه سیمها را در فرت دوم فشار دهید، در واقع با دست یک باره گرفتهاید.
گرفتن باره به وسیله انگشت، تکنیکی رایج میان نوازندگان گیتار است. اما استفاده از کاپو، روش سادهتری برای این کار فراهم میکند. کاپو مانند یک باره ثابت عمل میکند و نواختن را برای شما آسانتر میسازد.
چگونه از کاپو استفاده کنیم؟
بیایید دوباره تصور کنیم که کاپو روی فرت دوم گیتار بسته شده است. (البته شما میتوانید کاپو را روی هر فرتی که دوست دارید استفاده کنید.) وقتی گیتار را بدون کاپو و به حالت عادی کوک کنید، سیمها به ترتیب نتهای E, A, D, G, B, E را تولید میکنند. اما اگر کاپو را روی فرت دوم ببندید، صدای سیمهای دستباز به F#, B, E, A, C#, F# تغییر میکند.
در اصطلاحات موسیقی، این نتها نیمپرده یا یک فاصلهٔ کوچک (معمولاً به عنوان یک گام) بالاتر از نتهای قبلی هستند. پس از بستن کاپو روی فرت دوم، شما میتوانید شکل آکورد C را به صورت معمول بگیرید. فقط به خاطر داشته باشید که چون کاپو روی فرت دوم است، انگشتگذاری آکورد از فرت سوم شروع میشود.
از آنجا که با بستن کاپو صدای کلی گیتار بالاتر رفته، آکوردی که شما با شکل C اجرا میکنید در واقع صدای آکورد D را میدهد.
به عنوان مثال، اگر آهنگی را با آکوردهای G ،Am و C بنوازید (که در گام C ماژور قرار دارد) و کاپو روی فرت دوم باشد، در نهایت آکوردهای A ،Bm و D را خواهید شنید و گام آهنگ به D ماژور تغییر میکند. هرچه کاپو را در فرتهای بالاتری قرار دهید، گام آهنگ نیز زیرتر و بالاتر میرود. دلیل اصلی این تغییر گام، معمولاً تطبیق آهنگ با محدودهٔ صدای خواننده و در نتیجه اجرای راحتتر آن است.
گروه بیتلز در آهنگ Here Comes the Sun از کاپو روی فرت هفتم استفاده کردهاند. به همین خاطر صدای گیتار بسیار زیر و شبیه به ساز ماندولین شده است. آکوردهای این آهنگ بدون کاپو در گام D ماژور هستند، اما با کاپو روی فرت هفتم، گام به A ماژور تغییر پیدا میکند.