سازهای مختلفی در دنیا وجود دارد و هر کدام طرفداران مخصوص به خود را دارند. یکی از پرسشهای رایج برای کسانی که میخواهند نواختن یک ساز را شروع کنند، این است که یادگیری هر ساز چقدر سخت یا آسان است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم ده سازی را که به طور معمول یادگیری دشوارتری دارند به شما معرفی کنیم. تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
۱۰ ساز سخت موسیقی از لحاظ یادگیری
یادگیری هر سازی چالشهای خودش را دارد. اگر به سازی علاقه داشته باشید، همه دشواریهای آن برایتان آسان میشود و برعکس، اگر علاقهای به آن نداشته باشید، حتی سادهترین ساز نیز میتواند سختترین ساز دنیا برای شما باشد.
بنابراین به خاطر داشته باشید که هیچ معیار دقیقی برای سنجش آسان یا سخت بودن سازها وجود ندارد. با این حال، برخی سازها در ابتدا به زمان بیشتری برای یادگیری نیاز دارند و به همین دلیل ممکن است دشوار به نظر برسند. در مقابل، سازهایی که یادگیری اولیه سریعتری دارند، آسانتر تلقی میشوند.
در ادامه فهرستی از ده سازی که معمولاً یادگیری آنها چالشبرانگیزتر است ارائه میشود، اما در پایان این تمرین، علاقه و پشتکار شماست که تعیین میکند فراگیری یک ساز چقدر سخت یا آسان خواهد بود.
۱- ویولن
ویولن سازی است که با کشیدن آرشه روی سیمهایش صدا تولید میکند. معمولاً یادگیری ویولن در گروه سازهای دشوار قرار میگیرد. دلیل اصلی این است که روی دستهٔ ویولن مانند برخی سازها علامتی برای جای نتها وجود ندارد و نوازنده باید با تمرین و تجربه، محل دقیق هر نت را بیابد. علاوه بر این، نوازنده باید گوش موسیقایی خوبی داشته باشد تا بتواند تشخیص دهد صدایی که میشنود دقیق و کوک است یا نه. به خاطر همین ویژگیها، فرآیند یادگیری و رسیدن به تسلط نسبی روی ویولن طولانیتر است و ممکن است برای هنرجویان کمحوصله سخت به نظر برسد. این ساز هم در اجرای گروهی و هم در تکنوازی قابل استفاده است و دورهٔ مقدماتی یادگیری آن معمولاً حدود دو تا سه سال زمان میبرد.
۲ – کر French horn
ترومپت یکی از سازهای بادی است که جنس آن از فلز برنج میباشد. این ساز از یک لوله بلند ساخته شده که برای راحتی در هنگام نواختن، آن را به شکل حلقههای پیچ در پیچ درآوردهاند.
روی این لوله دکمههایی تعبیه شده که با فشار دادن آنها، طول مسیر لوله تغییر کرده و نتهای مختلف تولید میشود. ارتفاع صدا در ترومپت با شدت دمیدن نوازنده به درون دهانی ساز و همچنین با فشردن کلیدهای متصل به دریچهها کنترل میگردد.
علاوه بر این، با قرار دادن کف دست بر روی قسمت گشاد و زنگولهمانند انتهای ساز نیز میتوان زیر و بم صدا را تغییر داد. قطر لوله ترومپت مانند برخی سازهای دیگر همچون ساکسوفون، به تدریج از قسمت دهانی به سمت انتهای ساز بازتر و گشادتر میشود.
۳- ارگان Organ
ارگان یک ساز موسیقی دارای صفحه کلید است که از یک یا چند بخش تشکیل شده. هر بخش کلیدهای مخصوص به خود را دارد و نوازنده آن را با دستها و پاهایش مینوازد. این ساز قدمتی طولانی دارد و تا پیش از دوران صنعتی شدن، به عنوان یکی از پیچیدهترین ساختههای دستی مکانیکی انسان به شمار میرفت. ارگان در طول تاریخ، هسته و جوهره اصلی موسیقی غربی محسوب میشده است. یکی از نقاط قوت چشمگیر این ساز، قابلیت تولید دامنه وسیعی از صداهاست، از آرامترین و ظریفترین نتها تا قویترین و پرطنینترین آواها. بنابراین جای تعجب نیست که ولفگانگ آمادئوس موتزارت، ارگان را سلطان سازهای موسیقی خوانده است!
۴ – ابوا
ابوا یک ساز موسیقی است که از چوب ساخته شده و با دمیدن در آن نواخته میشود. این ساز در فهرست ده ساز دشوار برای نواختن قرار دارد. دلیل اصلی این موضوع، نیاز به تمرین و مهارت بسیار برای تولید صدای مطلوب و زیبا از آن است. علاوه بر این، نوازنده در هنگام اجرا باید پیوسته جای انگشتانش را روی ساز تغییر دهد تا از یکنواخت شدن صدای آن جلوگیری کند. یادگیری اصول اولیه و پایهای نواختن این ساز، تقریباً به بیست ماه زمان نیاز دارد.
۵- نی انبان bagpipe
نی انبان نوعی ساز بادی است که در آن چند نی در کنار هم قرار گرفتهاند. این ساز از زمان ساخته شدنش، موسیقی پرشور و جذابی در مناطق مختلفی مانند اروپا، قفقاز، اطراف خلیج فارس و شمال آفریقا رواج داده است.
نی انبان دارای ۹ نت است و هنگام نواختن باید فشار هوای ثابتی به آن وارد شود. تاریخ دقیق ساخت این ساز مشخص نیست، اما باستانشناسان معتقدند مردم بابل در حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، نی انبان داشتهاند.
۶- چنگ
چنگ که با نام هارپ نیز شناخته میشود، یک ساز زهی است. نوازنده با کشیدن انگشتان خود بر روی سیمهای آن، صدای ساز را به وجود میآورد. یادگیری این ساز تا حدی سخت به حساب میآید، زیرا باید همزمان جای انگشتها روی سیمها را به درستی یاد گرفت و هم پدالهای پای ساز را برای تغییر زیر و بم صدا کنترل کرد.
همچنین، ایجاد هماهنگی بین حرکت دستها و پاها در حین نواختن، به تمرکز و زمان بیشتری نیاز دارد تا نوازنده بتواند به تسلط برسد. از چنگ میتوان هم به تنهایی و هم به عنوان بخشی از یک گروه موسیقی استفاده کرد.
۷ – پیانو piano
پیانو سازی است که با فشار دادن کلیدهای آن نواخته میشود. این ساز در موسیقی کلاسیک و جاز بسیار کاربرد دارد و هم به صورت تکنوازی در خانه و هم برای ساختن قطعات جدید و تمرین موسیقی از آن استفاده میگردد. بخشهای اصلی آن مانند تخته صدا و سیمهای فلزی، درون یک محفظه چوبی قرار گرفتهاند. پیانو در سراسر جهان از شناختهشدهترین سازها به شمار میرود. نام آن در واقع شکل کوتاهشده واژه ایتالیایی «پیانوفورته» است. این کلمه از دو بخش «پیانو» به معنای نرم و آرام، و «فورته» به معنای قوی و بلند تشکیل شده است. این نام به خوبی نشان میدهد که این ساز قادر است صداهایی با شدتهای مختلف، از ملایم تا رسا، تولید کند.
۸ – گیتار کلاسیک و فلامنکو
گیتار یک ساز محبوب با سیمهای متعدد است که در سراسر جهان علاقهمندان فراوانی دارد. این ساز در قالبهای گوناگونی مثل پاپ، کلاسیک، فلامنکو و دیگر سبکها آموزش داده میشود. در سبکهای کلاسیک و فلامنکو، علاوهبر یادگیری قطعات و آهنگها، اصول درست نواختن و تکنیکهای بنیادی گیتار نیز به هنرجو آموزش داده میشود.
در این دو سبک، برای دستیابی به صدایی شفاف و باکیفیت، انگشتان دست راست باید از نظر مهارتهای فنی به خوبی تربیت و تقویت شوند. به همین دلیل، پیشرفت در نواختن گیتار کلاسیک و فلامنکو به تمرین مداوم و صبر زیادی نیاز دارد. همین نیاز به دقت و تمرین بالا، باعث شده است که برخی افراد این دو سبک را نسبتاً چالشبرانگیز و گاهی کُند بدانند.
۹ – آکاردئون ACCORDION
آکوردئون یک ساز بادی است که با کلیدهای کوچک و یک بدنه چیندار شبیه فانوس شناخته میشود. این ساز که به آن جعبهای فشاری هم میگویند، معمولاً بین دو دست نوازنده قرار میگیرد. در وسط آن مجراهای هوایی وجود دارد که با باز و بسته شدن توسط نوازنده، صدا ایجاد میکند.
در یک سمت ساز، یک ردیف کلید کوچک وجود دارد که جریان هوا را به درون مجراها هدایت میکند. در طرف دیگر، محفظه طنین ساز قرار دارد که اغلب دکمههای مخصوص خود را دارد. آکوردئون در مناطق مختلفی مانند اروپا و قاره آمریکا، اغلب در موسیقی محلی و فولکلور به کار میرود. همچنین گاهی به صورت تکنواز یا در همراهی با موسیقی کلاسیک نیز نواخته میشود. نام اولیه این ساز هارمونیکا است که ریشه یونانی دارد و به معنای هماهنگی و هارمونی در موسیقی است.
۱۰ – درام Drums
طبلها از سازهای کوبهای هستند. هر طبل دستکم یک سطح دارد که به آن پوست طبل میگویند. طراحی اصلی طبلها از گذشته تا امروز ثابت مانده و آنها را میتوان قدیمیترین سازهای جهان دانست. برخی طبلها مانند دیجمبه را یک نوازنده مینوازد، اما انواعی مانند بانگو و تیمپانی به دو یا چند نوازنده نیاز دارند. نوازندگان جاز معمولاً طبلهایی با نوسان و طنین بیشتر میپسندند، در حالی که نوازندگان راک صدای بلند و خشک طبلها را ترجیح میدهند. قرنها پیش از طبلها حتی در آیینهای مذهبی نیز استفاده میشد.