یک خواننده، حتی اگر بهترین صدا را هم داشته باشد، بدون تسلط بر نفسگیری نمیتواند موفق عمل کند. نفسگیری درست به او کمک میکند تا صدایش پرتوان باشد، بتواند نتهای کشیده بخواند، در میانهٔ کار نفس کم نیاورد و به حنجره و تارهای صوتیاش آسیبی نرسد. همچنین باید توجه داشت که هنگام خواندن، نحوهٔ تنفس محدودیتهایی دارد؛ مثلاً نباید صدای نفس به گوش برسد یا صورت در اثر تنش تغییر شکل دهد. با در نظر گرفتن این موارد، یادگیری تنفس دیافراگمی برای هر خوانندهای ضروری است. در ادامه، ابتدا میگوییم تنفس دیافراگمی چیست، سپس روشهای تقویت آن، تمرینهای کاربردی و فوایدش را بیان میکنیم. برای مطالعهٔ مطالب بیشتر دربارهٔ خوانندگی، میتوانید به «وبلاگ یافتو» مراجعه کنید.
تنفس دیافراگمی چیست؟
خیلی از ما بدون اینکه متوجه باشیم، در طول روز فقط نفسهای سطحی میکشیم و در واقع کمتر از ده درصد از گنجایش ریههایمان را استفاده میکنیم. گاهی هم به طور عمدی سعی میکنیم نفس عمیق بکشیم. در این حالت، که به آن «تنفس سینهای» میگویند، قفسه سینه و شانههایمان به سمت بالا حرکت میکنند. اما با وجود این که این نوع تنفس آگاهانه است، متأسفانه برای خوانندگی مناسب نیست.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نکات مهم برای کشف استعداد موسیقی در کودکان ادامه دهید.
تنها روش تنفسی که برای خوانندگی خوب است، «تنفس دیافراگمی» یا «تنفس شکمی» نام دارد. دیافراگم یک ماهیچه است که در زیر ششها قرار گرفته و وقتی عمل دم را انجام میدهیم، علاوه بر خود دیافراگم، ماهیچههای بین دندهها، لگن و شکم نیز به کار میافتند. حالا ممکن است بپرسید چرا این نوع تنفس برای خوانندگی بهتر است؟
در تنفس دیافراگمی، هنگام دم، ماهیچه دیافراگم منقبض شده و به سمت پایین و شکم حرکت میکند. این انقباض باعث گشاد شدن فضای قفسه سینه میشود و جای بیشتری به ریهها میدهد تا پر از هوا شوند. در نتیجه، فرد میتواند از تمام ظرفیت ریههایش استفاده کند. در این روش فقط شکم شما به آرامی بالا و پایین میرود و قفسه سینه تقریباً ثابت باقی میماند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ویژگی های میکروفون داینامیک را مطالعه کنید.
جالب است بدانید که همه ما انسانها از ابتدا توانایی انجام این تنفس را داریم؛ چون در دوران نوزادی به همین شکل نفس میکشیدیم. اما به مرور زمان و با افزایش سن و دغدغههای روزمره، این روش درست را فراموش کردهایم.
آموزش تنفس دیافراگمی
برای شروع، در یک وضعیت راحت دراز بکشید یا بنشینید.
سپس شانههای خود را رها کنید و سعی کنید آنها را تا جایی که میشود از گوشهایتان دور نگه دارید.
حالا یک کف دست را روی وسط سینه و دست دیگر را روی شکم خود قرار دهید.
بعد، تا جایی که میتوانید هوا را از راه بینی به درون ریههای خود بکشید. در این حالت، دستی که روی شکم است باید به سمت عقب برود، اما دست روی سینه باید بدون حرکت بماند. این عمل را در مدت چهار ثانیه انجام دهید.
برای دو ثانیه نفس خود را نگه دارید و در همان حالت بمانید.
سپس لبهای خود را جمع کنید، طوری که انگار میخواهید با نی نوشیدنی بنوشید.
در شش ثانیه، هوا را به آرامی از لای لبهای جمع شده بیرون دهید. در این مرحله، دست روی شکم به سمت جلو میآید و دست روی سینه همچنان ثابت باقی میماند.
چهار تمرین تنفس از طریق دیافراگم
۱. میتوانید این تمرین را ایستاده یا نشسته انجام دهید، اما حتماً کمرتان را صاف نگه دارید. دستهایتان را به صورت ضربدری روی سینه قرار دهید. سپس از راه بینی نفس بکشید. در این حالت باید احساس کنید دندههایتان به سمت دستهایتان باز میشوند. نفستان را برای ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید. بعد، هوا را به آرامی از راه دهان بیرون دهید و سعی کنید هنگام بازدم لبهایتان را جمع کنید.
۲. چشمانتان را ببندید و در حالت صاف بنشینید یا بایستید. بعد، تا جایی که میتوانید از راه بینی هوا را به درون ریههایتان بفرستید. سپس به نرمی هوا را از راه دهان بیرون دهید. این، نفس شماره یک شماست. همین کار را ادامه دهید تا به نفس دهم برسید.
۳. روش ۸-۷-۴ را امتحان کنید: با دهان بسته، چهار ثانیه از بینی نفس بکشید. هفت ثانیه نفستان را حبس کنید و سپس در هشت ثانیه هوا را از راه دهان بیرون دهید. این چرخه را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.
۴. کف دستهایتان را پشت کمر و در راستای کلیهها بگذارید. آرام از بینی نفس بکشید و احساس کنید هوا در قسمت پایین کمرتان جریان دارد. برای بیرون دادن هوا میتوانید از بینی یا دهان استفاده کنید. این کار را روزی ۱۰ بار انجام دهید.
نکته: بهتر است تمام تمرینهای تنفسی را هر روز در ساعت و مکان ثابتی انجام دهید تا به آرامش بیشتری برسید. هنگام تمرین، فقط روی تنفستان تمرکز کنید و به چیز دیگری فکر نکنید. در روز حداقل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه برای این تمرینها وقت بگذارید.
فواید تنفس دیافراگمی
پر کردن کامل ششها از هوا
به آرامش بیشتر و کم شدن نگرانی کمک میکند
پایین آوردن فشار خون
کم کردن تپش قلب
روشن کردن سیستم آرامشبخش بدن
پاکسازی ششها از هوای بیفایده
بالا بردن مقدار اکسیژن خون
تقویت ماهیچههای میانی بدن
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با ساز مورین خور به شما کمک خواهد کرد.
افزایش استقامت بدن برای انجام فعالیتهای ورزشی