موسیقی همواره جایگاه ویژهای در زندگی ایرانیان داشته و با فرهنگ این سرزمین پیوندی عمیق دارد. یکی از دوران تاریخی که موسیقی در آن بسیار مورد توجه و احترام بود، دوره هخامنشیان است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر درباره اهمیت موسیقی در زمان هخامنشیان میخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آیا آموزش ویولنسل یا چلو سخت است؟ را مطالعه کنید.
جایگاه موسیقی در دوران هخامنشیان
موسیقی یکی از هنرهای مهم در زندگی انسانها از گذشتههای دور بوده است. ابزارها و شیوههای اجرای آن در دورههای مختلف تاریخی به شکلهای گوناگونی دیده میشود. بر اساس یافتههای باستانشناسان از حفاریها، سنگنگارهها و کتیبهها، میتوان فهمید که موسیقی از دیرباز با جامعه و فرهنگ ایران پیوندی عمیق داشته است.
از هردوت نقل است که در دوران امپراتوری هخامنشی که به «امپراتوری پارسی» نیز معروف است، موسیقی نقش مهمی بهخصوص در محاکم دادگاهی داشتهاست. او میگوید که وجود موسیقی برای مراسم مذهبی پرستش خداوند، بسیار ضروری بودهاست.
موسیقی در ایران قدمتی به درازای تاریخ کهن این سرزمین دارد. در ایران باستان، هنگام طلوع و غروب آفتاب، گروهی طبل و کرنا مینواختند.
برای مطالعه بیشتر، به آموزش موسیقی کودک سری سر بزنید.
در آن دوره سه گونه موسیقی مرسوم بود: آیینی، بزمی و رزمی. علاوه بر این، در جشنها و روزهای مهم ملی و تاریخی، صدای موسیقی ایرانی به گوش میرسید.
هفت دوره در دوران باستان
به طور کلی، تاریخ موسیقی در ایران باستان را میتوان به هفت دوره اصلی تقسیم کرد:
۱. دوره پیشدادیان (۲۴۴۱ سال – از ۳۵۶۹ تا ۱۱۲۸ قبل از میلاد)
۲. دوره کیانیان (۴۲۰ سال – از ۱۱۲۸ تا ۷۰۸ قبل از میلاد)
۳. دوره مادها (۱۵۸ سال – از ۷۰۸ تا ۵۵۰ قبل از میلاد)
۴. دوره هخامنشیان (۲۲۰ سال – از ۵۵۰ تا ۱۸۷ قبل از میلاد)
۵. دوره سلوکیان (۱۴۳ سال – از ۳۳۰ تا ۱۸۷ قبل از میلاد)
۶. دوره اشکانیان (پارتها) (۴۷۵ سال – از ۲۴۹ قبل از میلاد تا ۲۲۶ بعد از میلاد)
۷. دوره ساسانیان (۴۲۰ سال – از ۲۴۹ تا ۶۴۶ بعد از میلاد)
خنیای باستانی ایرانی
عبارت «خنیای باستانی ایرانی» به دورهای پس از حکومت هخامنشیان اشاره دارد. در آن زمان، سه گونه موسیقی رواج داشت: موسیقی جنگی، موسیقی مجالس شاد و موسیقی آیینی. موسیقی جنگی معمولاً در میدان نبرد و هنگام جنگهای دوران هخامنشی نواخته میشده است.
گمان میرود یکی از هفت خط و زبان رایج در آن عصر که مردم عادی با آن آشنا بودند، همان موسیقی باشد و اشعاری مانند سوگ سیاوش با آن زبان و خط خوانده میشده است. اما جزئیات دقیقی از این دوره تاریخی در دسترس نیست.
البته سرودهای دینی گاتها به شکلی آهنگین و به صورت آواز اجرا میشده است، ولی در آیین کهن ایرانی، موسیقی جایگاه ویژهای نداشته است. در مقابل، موسیقی غیرمذهبی در قالب رقص و آواز میان مردم رواج داشته است.
برای گسترش دانش خود، مقاله هر آنچه باید در مورد گیتار کلاسیک بدانید را مطالعه کنید.