هر آنچه باید از گیتار کلاسیک بدانید
گیتار همواره یکی از سازهای بسیار محبوب در میان موزیسینها بوده است. همانطور که میدانید، گیتار کلاسیک نیز یکی از گونههای این ساز محسوب میشود. این ساز در دستهی سازهای زهی قرار میگیرد که با زخمه زدن یا انگشتگذاری به صدا درمیآید.
گیتار کلاسیک، مانند پیانو، این توانایی را به نوازنده میدهد که قطعاتی با ملودیهای لایهلایه و درهمتنیده و نیز آثاری با بافت هماهنگ و چندصدایی را اجرا کند. به همین دلیل است که این ساز به عنوان یک ساز مستقل و مناسب برای تکنوازی شناخته میشود.
تاریخچه
گیتار کلاسیک پیشینهای بسیار قدیمی دارد که سرآغاز آن به درستی مشخص نیست و در گذر زمان کمی گم شده است. اما آنچه میدانیم این است که سازهای نیاکان گیتار در هزارههای اول و دوم پیش از میلاد در منطقه خاور نزدیک نواخته میشدند.
درباره چگونگی سفر سازهای پیشین گیتار از دربار هارون الرشید به سرزمین اندلس و رشد و رونق آن در آنجا، داستانهای زیادی گفته شده است.
بسیاری معتقدند که گیتار کلاسیک به شکل کنونیاش، در نهایت حاصل تکامل در اروپا و به ویژه اسپانیا است.
بیشتر گیتاریستهای مشهور کلاسیک در جهان اروپایی بودهاند. این اتفاق تصادفی نیست. اروپا و به ویژه لندن مهمترین پایگاه فعالان و سازندگان گیتار بوده است. آهنگسازان انگلیسیای مانند دیوید بدفورد و پیتر مکسول دیویس از کسانی بودند که این ساز را در انگلستان معرفی کردند و آثار بسیاری برای گیتار خلق کردند.
یادگیری گیتار کلاسیک، سفری زیبا به دنیای موسیقی است. این سبک از گیتار، با صدای گرم و آرامشبخشش شناخته میشود و اغلب برای اجرای قطعات موسیقی کلاسیک به کار میرود.
برای شروع، بهتر است با یک ساز باکیفیت و مناسب آغاز کنید. گیتار کلاسیک معمولاً دارای سیمهای نایلونی است که برای انگشتان نوآموز نرمتر و مناسبتر هستند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، مفهوم تمبر در موسیقی را از دست ندهید.
یادگیری اصول اولیه، مانند نحوه صحیح در دست گرفتن گیتار، حالت نشستن و قرار دادن دستها بسیار مهم است. سپس، باید نام نتها، جایگاه آنها روی فرتبورد و خواندن تابلوهای نتنویسی مخصوص گیتار را بیاموزید.
در گیتار کلاسیک، معمولاً از انگشتان دست راست برای به صدا درآوردن سیمها استفاده میشود، نه از مضراب. تمرینات منظم برای تقویت هماهنگی و استقلال انگشتان هر دو دست، بخش کلیدی کار است.
با تمرین روزانه و صبورانه، به تدریج میتوانید قطعات ساده را بنوازید و قدم به قدم به سمت اجرای قطعات پیچیدهتر حرکت کنید. از هر پیشرفت کوچکی لذت ببرید و به یاد داشته باشید که لذت بردن از فرآیند یادگیری، مهمتر از عجله برای رسیدن به نتیجه است.
شناخت گیتار کلاسیک از سایر گیتار ها
احتمالاً گیتارهای برقی را خیلی سریع میتوان تشخیص داد، اما بقیهی گیتارها بدنهای بزرگ و توخالی دارند که شبیه عدد هشت انگلیسی است.
در تشخیص نوع گیتار، رنگ و وزن آن کمکی به ما نمیکند. باید به سیمهای آن توجه کنیم. گیتارها شش سیم دارند (سه سیم نایلونی و سه سیم با روکش فلزی).
بخشهای گیتار کلاسیک
ساختمان ساز
گیتار کلاسیک امروزی معمولاً شش سیم دارد و بدنه آن از چوب توخالی (اغلب از جنس چوب سرو) ساخته میشود. رویه جلویی یا صفحه صدای این گیتار بیشتر از چوب سدر یا صنوبر تهیه میگردد. نوع سدر، صدایی نرمتر و گرمتر تولید میکند، اما حجم صدای آن کمی کمتر است.
چوب پشت و کنارههای گیتار باید محکمتر باشد تا استقامت خوبی داشته باشد؛ به همین دلیل معمولاً از چوب رُزوود یا دیگر چوبهای مقاوم استفاده میشود. صفحه انگشتگذاری (جایی که انگشتها روی آن حرکت میکنند) نیز عموماً از چوب ماهون یا رُزوود ساخته میشود. بخشهای اصلی یک گیتار کلاسیک عبارتاند از:
برای گسترش دانش خود، به مقاله انواع حق امتیاز در موسیقی و نحوه محاسبه آن سر بزنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره تاریخچه ساخت اولین پیانو بیابید.
headstock: سردسته
nut: خرک بالایی
Machine heads: گوشیهای کوک
Frets: پردهها
Neck: دسته
Heel: پاشنه دسته
Body: بدنه
Bridge: پل (خرک پایینی)
Bottom deck: صفحه زیرین
Sound board: صفحه صدا
Body sides: دیوارههای بدنه
Sound hole، with rosette inlay: سوراخ صدا همراه با تزئینات اطراف آن
Strings: سیمها
Saddle or Bridge nut: زین
Fretboard: صفحه انگشتگذاری
یادگیری گیتار کلاسیک، سفری زیبا به دنیای موسیقی است. این ساز با صدای گرم و آرامشبخش خود، میتواند همراه دلنشینی برای شما باشد.
برای شروع، بهتر است ابتدا با بخشهای مختلف گیتار آشنا شوید: بدنه، صفحه صدا، دسته، فرتها و سیمها. گیتار کلاسیک معمولاً شش سیم نایلونی دارد که سه سیم پایینی از جنس نایلون و سه سیم بالایی با روکش فلزی هستند.
نحوه در دست گرفتن ساز بسیار مهم است. در حالت نشسته، گیتار را روی پای چپ خود قرار دهید و بدنه آن را بین پاها و قفسه سینه خود حفظ کنید. دست چپ شما روی دسته گیتار قرار میگیرد تا فرتها را بگیرد و دست راست شما نزدیک دهانه گیتار است تا سیمها را به صدا درآورد.
در ابتدا، یادگیری چند آکورد ساده و ریتمهای پایه میتواند شما را قادر به نواختن آهنگهای ساده کند. تمرین منظم و روزانه، حتی اگر کوتاه باشد، از مطالعه طولانی اما نامنظم بسیار مؤثرتر است.
صبور باشید و از روند یادگیری لذت ببرید. هر نوازنده بزرگی روزی مبتدی بوده است. با گذشت زمان و تمرین، انگشتان شما قویتر و حرکاتتان روانتر خواهد شد و خواهید توانست قطعات زیبایی را بنوازید.
فلامنکو و کلاسیک
گیتارهای فلامنکو و کلاسیک معمولاً در یک گروه قرار میگیرند، چون از نظر ظاهری بسیار شبیه به هم هستند. تفاوت اصلی در نوع چوبی است که برای ساخت آنها استفاده میشود و همین موضوع باعث ایجاد دو رنگ صوتی متمایز میگردد.
گیتار کلاسیک صدایی غنی و عمیق ارائه میدهد، در حالی که در گیتار فلامنکو، سرعت و قدرت صدا اهمیت بیشتری دارد.
معمولاً فاصله سیمها از صفحه جلویی گیتار فلامنکو کمتر از نوع کلاسیک است. این طراحی به نوازنده فلامنکو اجازه میدهد تا سریعتر و با تلاش کمتری به سیمها ضربه بزند و همچنین ضربه زدن روی بدنه ساز برای او سادهتر باشد.
به دلیل همین ویژگیها، کاربرد و انتظارات از این دو ساز نیز متفاوت است. نوازنده گیتار کلاسیک اغلب بر اجرای تکنوازی متمرکز است، اما گیتار فلامنکو معمولاً همراه با رقص و آواز است و نوازنده باید بتواند صداهای قوی و ضربآهنگهای ناگهانی ایجاد کند.
در گیتار فلامنکو، کوبیدن روی سیمها و صفحه ساز بخشی طبیعی از اجراست. برای محافظت از صفحه صدا در برابر این ضربات، قطعهای نازک به نام «گلپیادور» روی آن نصب میشود. در گیتار کلاسیک نیز گاهی آهنگساز ضربههایی به بدنه ساز میزند، اما در فلامنکو این کار بسیار رایجتر و پرتکرارتر است.
برای یادگیری پیشرفته، به آواز یا آهنگ دشتی چیست؟ مراجعه کنید.
نحوه گرفتن متفاوت ساز
از روشی که نوازنده این دو ساز را در دست میگیرد هم میتوانید نوع آن را تشخیص دهید. نوازندگان گیتار کلاسیک معمولاً ساز را روی پای چپ قرار میدهند و با کمک ابزارهایی، گیتار را در ارتفاع بالاتری نگه میدارند. این ابزار ممکن است زیر پای نوازنده قرار گیرد یا روی ران او، اما در هر صورت نتیجهی آن بالا آمدن واضح دستهی گیتار است.
در سبک فلامنکو، گیتار روی پای راست گذاشته میشود و برخلاف سبک کلاسیک، خبری از بالا بردن قابل توجه دستهی ساز نیست.
گیتار کلاسیک برای چه نوع اجراهایی مناسب است؟
گیتار کلاسیک ابزار مناسبی برای نواختن موسیقی کلاسیک است. منظور از موسیقی کلاسیک، طیف گستردهای از آثار آهنگسازانی مانند باخ، بتهوون، موتزارت و شوپن میباشد. این سبک موسیقی تنها متعلق به گذشته نیست و امروزه نیز بسیاری از آهنگسازان تحت تأثیر آن قطعات جدید خلق میکنند.
نواختن موسیقی کلاسیک بخش اصلی و مهم در هنر گیتار کلاسیک به شمار میرود.
گیتار کلاسیک میتواند با سازهای مختلفی مانند فلوت، ویولون، ساکسیفون یا درامز همراهی کند. همچنین، از آنجا که حجم صدای این گیتار — در صورتی که به سیمها ضربهی خیلی شدیدی وارد نکنید — تقریباً به بلندی صدای معمولی انسان در هنگام صحبت کردن است، تمرین با آن معمولاً باعث ایجاد مزاحمت برای اطرافیان نمیشود.
یادگیری گیتار کلاسیک، سفری زیبا به دنیای موسیقی است. این ساز با صدای گرم و آرامشبخش خود، میتواند همراه دلنشینی برای شما باشد.
برای شروع، بهتر است ابتدا با بخشهای مختلف گیتار آشنا شوید: بدنه، صفحه صدا، دسته، فرتها و سیمها. گیتار کلاسیک معمولاً شش سیم نایلونی دارد که سه سیم پایینی از جنس نایلون و سه سیم بالایی با روکش فلزی هستند.
نحوه در دست گرفتن ساز بسیار مهم است. در حالت نشسته، گیتار را روی پای چپ خود قرار دهید و بدنه آن را بین پاها و قفسه سینه خود حفظ کنید. دست چپ شما روی دسته گیتار قرار میگیرد تا فرتها را بگیرد و دست راست شما نزدیک سوراخ صدا قرار میگیرد تا سیمها را به صدا درآورد.
در ابتدا، یادگیری چند آکورد ساده و ریتمهای پایه میتواند انگیزهبخش باشد. تمرین منظم، حتی اگر کوتاه باشد، از تمرین طولانی ولی نامنظم بسیار مؤثرتر است. سعی کنید هر روز زمانی را به ساز زدن اختصاص دهید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله پنج ترانه عالی برای تمرین خوانندگی سر بزنید.
خواندن تبلچر (نشانگذاری مخصوص برای گیتار) در ابتدا ممکن است سادهتر از نت خوانی باشد، اما آشنایی تدریجی با نتهای موسیقی، دریچههای جدیدی را به روی شما باز خواهد کرد.
صبور باشید و از روند یادگیری لذت ببرید. هر نوازنده بزرگی روزی مبتدی بوده است. با تمرین پیوسته و علاقه، به مرور پیشرفت خواهید کرد و قادر به نواختن قطعات زیبا خواهید بود.
نواختن گیتار کلاسیک
برای نواختن گیتار دو روش اصلی وجود دارد: میتوانید با انگشتهای خود سیمها را به صدا درآورید یا از مضراب (که به آن پیک هم میگویند) استفاده کنید. انتخاب روش شما به سبک موسیقیای که میخواهید بنوازید بستگی دارد. اگر قصد دارید موسیقی کلاسیک اجرا کنید، بهتر است مضراب را کنار بگذارید و تنها از انگشتان خود بهره ببرید. مضراب معمولاً برای ریتمنوازی و نواختن ملودیها در همراهی با آواز مناسب است، البته برخی نوازندگان این کارها را با انگشت هم انجام میدهند. نوازندگانی که با انگشت مینوازند، امکان ایجاد صداهای متنوعتری از گیتار خود دارند.
نوازندگی با مضراب در بعضی موقعیتها — مانند زمانی که میخواهید روی یک سیم به سرعت بنوازید — و در سبکهایی مثل پاپ، گزینهٔ بهتری محسوب میشود. هر دو روش به تمرین نیاز دارند و برای دستیابی به صدای دلخواه باید صبر و حوصله به خرج داد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه حق امتیاز در موسیقی (Music Royalty) به چه معناست؟.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در روش صحیح مضراب زدن در سه تار پیدا کنید.
گیتاری همه فن حریف
گیتار کلاسیک تنها برای نواختن موسیقی کلاسیک ساخته نشده و میتوان با آن قطعات گوناگونی اجرا کرد. به همین دلیل است که حتی در کنسرتهای راک و پاپ هم گاهی صدای این ساز شنیده میشود.
گیتار کلاسیک عضوی از خانوادهی گستردهی گیتارهاست و شباهتهای زیادی با انواع دیگر این ساز دارد. به همین خاطر، اگر نوازندهی گیتار کلاسیک بخواهد گیتار الکتریک یا آکوستیک با سیمهای فلزی را امتحان کند، احساس بیگانگی زیادی با آن نخواهد داشت.
وقتی کسی خود را گیتاریست کلاسیک مینامد، انتظار داریم با روش و تکنیک ویژهای بنوازد، در خواندن نتها مهارت بالایی داشته باشد، به دانش موسیقی اهمیت بدهد و قطعاتی را اجرا کند که در دستهی موسیقی کلاسیک جای میگیرند.
این نوازنده برای ارائهی آثارش لازم نیست آواز هم بخواند، زیرا خود ساز میتواند مانند یک خواننده عمل کند و همزمان هم ملودی اصلی را بنوازد و هم بخشهای همراهیکننده را به شنونده منتقل کند. البته اگر کسی بخواهد همراه گیتار کلاسیک آواز هم بخواند، به شرطی که صدایش را با ساز هماهنگ کند، مشکلی وجود ندارد. بد نیست در اینجا به یکی از تفاوتهای دو سبک نوازندگی گیتار اشاره کنیم.
آواز خواندن با گیتار بخشی از توانایی است
برای خیلیها، نواختن گیتار یعنی خواندن آهنگ و همراهی کردن آن با این ساز. اما باید به خاطر داشت که این تنها یکی از قابلیتهای گیتار است، نه تمام آن.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه موسیقی تلفیقی چیست ؟.
معمولاً کسانی که با گیتار آواز میخوانند، بیشتر از این ساز برای ایجاد ریتم استفاده میکنند. در این حالت، اگر خواننده صدایش را قطع کند، به سختی میتوان تشخیص داد که گیتار در حال نواختن ملودی کدام آهنگ است. اما در نوازندگی گیتار کلاسیک، ماجرا پیچیدهتر است و در بیشتر موارد، آوازی در کار نیست.
آهنگسازان مختلف قطعات زیادی برای گیتار نوشتهاند. یک نوازنده گیتار کلاسیک میتواند با توجه به سطح مهارت خود، از میان این قطعات انتخاب کند و آنها را بنوازد.
برای گسترش دانش خود، مقاله موتیف در موسیقی به چه معناست ؟ را مطالعه کنید.
آموزش گیتار کلاسیک
اگر به یادگیری گیتار کلاسیک علاقه دارید، میتوانید در برترین آموزشگاه موسیقی نارمک، در کلاسهای گیتار کلاسیک شرکت کنید و از آموزش با مجربترین مدرسان بهرهمند شوید.