کالیمبا که گاهی به آن پیانوی انگشتی هم میگویند، سازی است با ریشههای کهن آفریقایی. اگرچه این روزها نام آن بیشتر به گوش میخورد، تاریخچهاش به چندین هزار سال پیش بازمیگردد. در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، با دانستنیهای جالب درباره ساز کالیمبا آشنا خواهید شد.
آشنایی با نکات جالب ساز کالیمبا
وضعیت تیغه ها
به قطعههای فلزی روی ساز کالیمبا، تیغه میگویند. این تیغهها عامل اصلی تولید صدا در این ساز هستند. صدایی که از کالیمبا بیرون میآید، اگرچه آرام و ملایم است، اما میتواند شنونده را به شکلی عمیق جذب کند و دلنشین باشد.
مقاله تاریخچه نسل های موسیقی کانتری منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
جنس تیغه ها
بسته به سطح توانایی شما در نواختن کالیمبا، از تیغههای متفاوتی استفاده میشود. اما به طور کلی، این تیغهها از جنس فلزاتی مثل: فولاد ضدزنگ، فولاد بازیافتی و فولاد مخصوص فنر ساخته میشوند.
عبارت “سنگ معدن” نیز به فلز خام و تصفیهنشده گفته میشود.
با این وجود، تیغههای کالیمبا معمولاً از آهن خام، فلز استخراجشده از معدن یا همان سنگ فلز ساخته میشوند.
بیشتر کالیمباهای رایج امروزی ۱۷ تیغه دارند. البته نمونههایی با ۱۰، ۱۲ یا ۱۵ تیغه نیز وجود دارند.
مدلهایی با ۷ یا ۸ تیغه هم ساخته میشوند که معمولاً برای نواختن آهنگهای شناخته شده کاربرد ندارند، اما برای ایجاد موسیقی آرامشبخش مناسب هستند.
سبک یا Styleکالیمبا توانسته در بین مخاطبان خود نظرات بسیار مثبتی را کسب نموده و به طور کل این ساز را جذاب و سرگرم کننده میدانند.
اما نکته مهم در مورد کالیمبا، شیوه ساخت آن است.
یکی از چیزهایی که میتواند توجه شنوندگان را جذب کند، شکل بدنه یا تیغههای متفاوت این ساز است. در واقع این تفاوت در طراحی، بخشی از سبک ساز به شمار میآید. بسته به طرح و موادی که برای ساخت آن به کار میرود، کیفیت و نوع صدا تغییر میکند و در نتیجه صدای متمایزی تولید میشود.
جعبه های تشدید کننده
جعبههای تشدید کننده، به ویژه انواعی که تیغههای کمتری دارند، صدای بلندتر و پرحجمتری ایجاد میکنند. در مقابل، کالیمباهایی که بدنهی توپُر و بدون حفره دارند معمولاً صدای آرامتر و کمحجمتری تولید میکنند.
از آنجا که در ساخت کالیمباهای بدون جعبهی توخالی از چوب کمتری استفاده میشود، وزن آنها نیز کمتر است و سبکتر احساس میشوند.
با این حال، بیشتر کالیمباهای رایج و استاندارد امروزی، مجهز به جعبهی تشدید کننده صدا ساخته میشوند.
یکی از ویژگیهای جالب جعبههای تشدید کننده، امکان ایجاد افکت “wah-wah” است. حتماً این صدای خاص را هنگام نواختن کالیمبا شنیدهاید. با پوشاندن و باز کردن سوراخهای پشت ساز در حین نواختن، میتوانید این افکت را ایجاد کرده و صدای ساز را تغییر دهید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی استاد فرهنگ شریف.
معرفی رایج ترین انواع چوب برای ساخت کالیمبا
به طور کلی، کالیمباها از چوب ساخته میشوند. نوع چوبی که در ساخت این ساز به کار میرود، نقش بسیار مهمی در کیفیت صدای آن دارد.
میتوان گفت که هرچه چوب سختتر و محکمتر باشد، صدای ساز رساتر و پرطنینتر خواهد بود. دلیل این موضوع آن است که در چوبهای سخت، امواج صوتی جذب نمیشوند، بلکه بهتر منعکس میگردند و به همین خاطر صدای شفافتر و قویتری تولید میکنند.
رایجترین چوب ها
در ادامه، برخی از پرکاربردترین انواع چوب را به شما معرفی میکنیم. این فهرست بر اساس درجه سختی تقریبی هر چوب مرتب شده است.
• چوب رزوود (۱۷۸۰)
• چوب صندل (۱۶۸۰)
• چوب افرا (۱۴۵۰)
• چوب بامبو (۱۳۸۰)
• چوب کوا (۱۱۷۰)
• چوب گردو (۱۰۱۰)
• چوب کافور (۹۵۰)
• چوب توس (۹۱۰)
• چوب ماهون (۸۰۰)
• چوب صنوبر (۷۰۰)
اگر به این موضوع علاقه دارید، چه سازهایی در سبک راک مورد استفاده قرار می گیرد؟ را از دست ندهید.