ساز کاخن یکی از سازهای کوبهای محبوب و پرطرفدار است. نوازنده روی این ساز مینشیند و با ضربه زدن بر روی صفحهٔ آن، ریتمهای زیبا و جذابی تولید میکند. در این نوشته از وبلاگ یافتو قصد داریم ویژگیهای ساز کاخن را بررسی کنیم. اگر به این ساز علاقهمند هستید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
مقاله آشنایی با انواع پیانو منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
ساز کاخن
این ساز شبیه یک صندلی است که نوازنده روی آن مینشیند و با کوبیدن روی بدنهاش، صدا تولید میکند. کاخن یکی از سازهای مهم در موسیقی اسپانیا به شمار میرود.
نوازندگان روی این ساز کوبهای مینشینند و با کف دست و انگشتان خود، ریتمها و صداهای گوناگونی از آن درمیآورند. از این ساز در سبکهایی مانند موسیقی آفرو-پرویی، فلامینکو و جز استفاده میشود.
در گذشته، کولیهای اسپانیایی برای همراهی گیتار، روی جعبههای میوه ضربه میگرفتند. به تدریج، این کار به شکل یک ساز درآمد و در طول زمان، به کاخنی که امروز میشناسیم تبدیل شد.
بردگان مناطق غرب و مرکز آفریقا که به قاره آمریکا آورده شدند، اصلیترین میراثداران این ساز هستند. امروزه کاخن در سراسر قاره آمریکا، فیلیپین و اسپانیا نواخته میشود.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی کامل با ساز ویولن را حتماً بخوانید.
عواملی که روی کیفیت صدای کاخن تأثیر میگذارند — مانند زیر و بمی صدا، بلندی صدا، طنین و ویژگیهای خاص آن — عبارتاند از:
– اندازه و شکل کاخن
– نوع چوب و ضخامت آن در ساخت ساز
– اندازه و جای سوراخ خروج صدا
خصوصیات و ویژگی های ساز
کاخون یک ساز کوبهای است که شبیه یک جعبه مستطیلی عمودی ساخته میشود. بدنه آن از چهار دیواره چوبی با ضخامت حدود ۱٫۳ تا ۱٫۹ سانتیمتر تشکیل شده است. این ساز به طور کلی از پنج بخش اصلی تشکیل میشود. مهمترین قسمت آن، صفحه جلویی یا “تاپا” نام دارد که معمولاً از جنس تخته سهلا ساخته میشود.
صفحه تاپا اغلب از چوب درختانی مانند گیلاس، ماهون یا افرو ساخته میشود، در حالی که بقیه قسمتهای کاخون از چوب درختان صنوبر یا کاج تهیه میشوند. یک سوراخ صدا روی صفحه جلویی، کناری یا پشتی ساز تعبیه شده تا صدا از آن خارج شود.
داخل کاخون، معمولاً پایههای پلاستیکی یا لاستیکی، فنرها، سیمهای گیتار و قطعاتی به نام اِسنر قرار داده میشود که نقش اصلی را در ایجاد صداهای تیز و زنگدار ایفا میکنند.
برای نواختن کاخون، از ابزارهای مختلفی مانند چوبهای درام (استیکها)، مَلِتها و براشها که در دیگر سازهای کوبهای هم استفاده میشوند، بهره میگیرند.
چند عامل مهم بر کیفیت صدای کاخون — مانند زیروبمی، بلندی صدا و طنین آن — تأثیر میگذارند: اندازه و جای سوراخ صدا، جنس و ضخامت چوبهای به کار رفته و در نهایت ابعاد و شکل کلی ساز.
همچنین خوب است بدانید که جنس صفحه تاپا، با توجه به سلیقه سازنده یا درخواست نوازنده، میتواند متفاوت باشد و این مسئله به طور مستقیم روی کیفیت نهایی صدای ساز اثر میگذارد.
کاخن در دو نوع ثابت و رگلاژی وجود دارد
این ساز در دو نوع اصلی تولید میشود: کاخنهای معمولی و کاخنهای قابل تنظیم. هر دوی آنها در اصل یک جعبه چوبی هستند.
کاخن معمولی با اینکه درونش سیم یا فنر دارد، اما امکان تغییر صدا را به شما نمیدهد و فقط یک نوع صدا از آن خارج میشود.
اما کاخن قابل تنظیم، برخلاف نوع معمولی، این امکان را دارد که صدایش را تغییر دهید. در نوعی که سیم دارد، میتوان سیمها را مانند گیتار کوک کرد تا صداهای زیر و بم مختلفی ایجاد کند. در نوع فنری نیز با شل یا سفت کردن فنرها، میتوان کیفیت صدای چوب را تغییر داد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً هر آنچه باید در مورد فلوت ریکوردر بدانید را بخوانید.
پرلِکسی کاخن
پرلکسی یک گونه تازه از ساز کاخون میباشد که از جنس پلکسیگلاس ساخته شده است. این ساز در مقایسه با کاخون معمولی، صدای پرحجمتری تولید میکند و همچنین ابعاد بزرگتر و وزن بیشتری دارد.
در مورد بخش رویی ساز که از جنس چوب است (به نام تاپا)، باید اشاره کرد که این صفحه به طور کامل به بدنه کاخون متصل نیست و تنها در نقاط مشخصی به آن وصل شده است. این ویژگی باعث میشود هنگامی که به صفحه ساز ضربه میزنید، صدایی همراه با لرزش و موجدار به گوش برسد.