لباس کار یکی از مهمترین وسایل ایمنی است که باید با دقت انتخاب شود. این لباس از فرد در حین انجام کارهای گوناگون در برابر خطرات احتمالی محافظت میکند. انواع مختلف لباس کار با توجه به نیاز هر شغل، در طرحها و جنسهای متفاوتی ساخته میشود.
در این مطلب، انواع لباس کار را معرفی کرده و هشت مدل پرکاربرد آن را در بازار مرور میکنیم.
رونیکس را بخوانید.
معرفی انواع لباس کار
برای انتخاب لباس کار مناسب، باید چند نکته مهم را در نظر بگیرید. این لباسها با توجه به شغل و محیط کاری، در مدلهای گوناگونی ساخته میشوند. به طور کلی، لباس کار را میتوان بر اساس شکل ظاهری و کاری که برای آن طراحی شده، به دستههای مختلف تقسیم کرد.
لباس کار یکسره، لباس کار دو تکه، لباس کار دو بنده، لباس ضد آب، لباس نسوز و … از انواع آن هستند که هر کدام برای کار خاصی تولید میشوند. قیمت لباس کار هم بستگی به برند سازنده، جنس پارچه و نوع کاربری آن دارد. در ادامه، مدلهای مختلف لباس کار را بررسی میکنیم.
لباس کار مهندسی
لباس کار مخصوص مهندسان، عمدتاً در محیطهای کارگاهی و صنعتی به کار میرود. کاربرد اصلی آن، تشخیص و تمایز مهندس از دیگر پرسنل و کارگران آن محیط است. به این شکل، افرادی که به کارگاه مراجعه میکنند، از روی این لباس متوجه میشوند که مهندس مسئول چه کسی است و برای صحبت یا دریافت راهنمایی به سراغ او میروند.
این لباسها در مدلهای یکسره (روپوش)، کت و شلوار، و نیز کاپشن و شلوار جداگانه تولید میشوند. هنگام انتخاب و خرید لباس کار مهندسی، به خاطر داشته باشید که پارچه آن معمولاً از جنس پنبه یا ویسکوز است و رنگهای رایج آن طوسی، سرمهای و قرمز میباشد.
جلیقه ایمنی
در کنار دیگر لباسهای کار، جلیقه ایمنی هم اهمیت زیادی دارد. این جلیقه در محلهای کاری گوناگون استفاده میشود. جلیقههای ایمنی شبنما یا شبرنگ، باعث میشوند کارگران در تاریکی شب یا محیطهای کمنور به راحتی دیده شوند.
این جلیقهها در مدلهای مختلفی تولید میشوند؛ مانند جلیقه ایمنی قابل جدا شدن، جلیقه ایمنی معمولی، جلیقه ایمنی سبک مخصوص فصل گرم، جلیقه مخصوص خبرنگاران و جلیقه ایمنی سنگین برای کارهای ساختمانی. این محصولات برای استفاده کارمندان شهرداری، پلیس و راهنمایی رانندگی، کارگران، خبرنگاران و سایر مشاغل طراحی شدهاند.
جلیقههای ایمنی بر اساس سطح حفاظت به دستههای زیر تقسیم میشوند:
**جلیقه کار کلاس ۱:** این نوع بیشتر در جاهایی استفاده میشود که رفتوآمد وسایل نقلیه کم است. مثل کارگرانی که در تعمیرات خارج از جاده یا در پارکینگها فعالیت میکنند.
**جلیقه کار کلاس ۲:** این جلیقه برای مکانهایی مناسب است که سرعت خودروها در آن حداکثر ۴۰ کیلومتر بر ساعت است. این مدل دید بسیار بالایی دارد و از فاصله دور یا در نور کم به خوبی دیده میشود. مناسب مأموران کنترل کیفیت و نگهبانان است.
**جلیقه کار کلاس ۳:** این جلیقه برای محیطهای پرخطر با میدان دید بسیار کم طراحی شده و مخصوص کارگرانی است که در بزرگراهها و آزادراهها کار میکنند. در جاهایی که سرعت وسایل نقلیه ۸۰ کیلومتر بر ساعت یا بیشتر است، از این کلاس استفاده میشود.
تجهیزات ایمنی رونیکس در یک نگاه
لباس کار صنعتی
لباسهای کار صنعتی معمولاً به شکل یک دست لباس یکتکه طراحی میشوند که همه قسمتهای بدن، دستها و پاها را کاملاً میپوشانند. طراحی این لباسها نقش بسیار مهمی در حفظ ایمنی کارگران دارد. افرادی که با دستگاهها و ماشینآلات کار میکنند، باید از لباس کاری استفاده کنند که هیچ بخش باز و آزادی نداشته باشد و در صورت نیاز، دارای نوارهای شبرنگ باشد. در فضاهایی که احتمال آتشسوزی بالاست، پوشیدن لباس کار ضدحریق ضروری است. جنس لباس کار صنعتی نیز با توجه به آبوهوای منطقه و همچنین فصلهای سال انتخاب میشود.
بیشتر بخوانید: دستکش جوشکاری چیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
لباسهایی که جیب یا چین و لبه دارند، برای محیطهای پر از گرد و غبار، مواد آتشزا یا سمی مناسب نیستند؛ زیرا ممکن است ذرات گرد و غبار یا آلودگیها در این قسمتها گیر کنند. در محیطهایی که مواد رادیواکتیو یا اسیدی وجود دارد، لباس ایمنی باید کاملاً یکپارچه و بدون هیچ روزنهای باشد. همچنین کارکنان در چنین مکانهایی باید از کلاه، دستکش و کفش مخصوص و نفوذناپذیر استفاده کنند.
بیشتر بخوانید:رنگ کلاه ایمنی؛ راهنمای استاندارد در صنایع برق، ساختمان و پتروشیمینکات ایمنی کار با دریل
یکی از انواع لباسهای کار صنعتی و کارگاهی، لباس مخصوص جوشکاری است. این لباس از موادی ساخته میشود که در برابر شعله و جرقههای جوشکاری مقاومت بالایی دارند و از سوختن یا آسیب دیدن در برابر حرارت مستقیم و نور فرایند جوشکاری جلوگیری میکنند. جوشکاران علاوه بر لباس مخصوص، باید از دیگر تجهیزات ایمنی مانند دستکش جوشکاری، عینک محافظ و ماسک تنفسی نیز استفاده کنند. هنگام کار با ابزارهایی مانند اینورتر نیز باید نکات ایمنی مربوط به آن ابزار رعایت شود.
لباس کار کادر درمان
در بیمارستانها، از لباسهای کاری با رنگهای متفاوت استفاده میشود تا پزشکان، پرستاران، کارکنان خدمات، بیماران و همراهان به راحتی از یکدیگر تشخیص داده شوند.
توصیه میکنیم این مطلب آموزش ۰ تا ۱۰۰ ساخت کمد دیواری + ابزار مورد نیاز را حتماً بخوانید.
معمولاً لباس کار کادر درمان رنگ روشن دارد. دلیل این انتخاب آن است که اگر آلودگی یا لکهای روی لباس باشد، به سرعت دیده شود و فرد لباس خود را عوض کند. رنگ سفید، از پرکاربردترین رنگها برای روپوش در بیمارستان است.
انواع لباس کار در بیمارستان شامل این موارد است:
**روپوش پزشکان:** جنس این روپوشها معمولاً از پنبه یا پلیاستر است و به صورت ستِ روپوش و شلوار ارائه میشود.
**لباس اتاق عمل:** بهداشت در اتاق عمل که حساسترین بخش بیمارستان است، بسیار مهم میباشد. لباس مخصوص این بخش معمولاً به رنگهای سبز یا آبی است. پارچهی این لباسها قابل استریل شدن است و پس از هر عمل جراحی، استریل میشوند.
**لباس کارکنان خدمات:** از آنجا که کارکنان بخش خدمات تحرک فیزیکی بیشتری دارند، دوخت و جنس لباس آنها اهمیت زیادی دارد. این لباسها در معرض مواد ضدعفونیکننده و آلودگی قرار میگیرند و دفعات شستشوی آنها زیاد است. بنابراین باید در برابر ساییدگی و آبرفتگی مقاوم باشند. رنگ این لباسها معمولاً آبی، طوسی یا قهوهای است.
**لباس پرسنل اداری:** برای کارکنان بخشهایی مانند پذیرش و اداری، از لباسهای اداری استفاده میشود. این لباس برای خانمها شامل مانتو و شلوار و برای آقایان شامل پیراهن و شلوار است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً میکرومتر (Micrometer) چیست؟ | بررسی ۵ کاربرد اصلی میکرومتر را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آموزش سرویس کولر گازی | چگونه کولر اسپلیت را سرویس کنیم؟ را مطالعه کنید.
**لباس بیماران:** بیمارستانها به بیماران لباس مخصوص میدهند. این لباسها معمولاً یکبارمصرف، راحت و دارای نشان بیمارستان هستند. جنس آنها اغلب تترون است و معمولاً برای آقایان به رنگ آبی و برای خانمها به رنگ صورتی انتخاب میشود.
**لباس بارداری:** این لباس مخصوص بیماران باردار است و در قسمت شکم، کمر و آستین گشادتر از لباس معمولی بیماران طراحی شده است. جنس آن معمولاً از ترگال یا تترون است.
لباس کار آتش نشانی
شغل آتشنشانی با خطرات زیادی همراه است. به همین دلیل، استفاده از لباس محافظ در این کار بسیار مهم و حیاتی است. لباس مخصوص آتشنشانها از پارچههای مقاوم در برابر آتش ساخته میشود و معمولاً به شکل یک دستدوز کامل، شامل کاپشن و شلوار، طراحی شده است. این لباس کار حتماً باید استانداردهای بینالمللی مخصوص آتشنشانی را داشته باشد. اگر لباس این استانداردها را نداشته باشد، جان آتشنشان در معرض سوختگی، آسیبهای شدید یا حتی مرگ قرار میگیرد.
لباس کار اداری
لباس فرم کارمندان یا یونیفرم اداری، معمولاً با توجه به سلیقه و رنگهای خاص هر شرکت طراحی و انتخاب میشود. این لباسها برای زنان و مردان اغلب متفاوت است. برای مثال، کت و شلوار، پرکاربردترین لباس اداری مردانه است و مانتو و شلوار اداری نیز از متداولترین گزینهها برای زنان شاغل محسوب میشود.
دامن یا سارافون در برخی از محیطهای کاری مانند آژانسهای هواپیمایی، مطبها و مراکز مشابه، رواج بیشتری دارد و ظاهری امروزی و زیبا ایجاد میکند. همچنین جلیقه، پیراهن و شلوار، اغلب در هتلها، هواپیماها و شرکتهای مسافرتی برای هر دو گروه زنان و مردان استفاده میشود.
لباس کار تاسیسات و مکانیکی
کارهای مربوط به تأسیسات ساختمان شامل تعمیر و سرویس دستگاههایی مانند یخچال، ماشین لباسشویی، آبگرمکن، پکیج، کولر و موارد مشابه میشود. در این گونه شغلها، پوشیدن لباس کار مناسب و استفاده از وسایل محافظتی مانند دستکش مخصوص کار و دیگر تجهیزات ایمنی بسیار مهم است.

تعمیرکاران سیستمهای سرمایشی و گرمایشی میتوانند از لباس کار دو تکه، یکسره یا ست دوبنده (شلوار و بلوز) استفاده کنند. به طور کلی برای مشاغل حوزه تأسیسات، پوشیدن ست دوبنده به همراه یک تیشرت یا پیراهن مناسب فصل پیشنهاد میشود. اما برای افرادی که در کارگاههای مکانیکی و مشاغل مشابه فعالیت میکنند، به دلیل احتمال نفوذ آلودگی به لباس زیر و پوست، استفاده از لباس کار یکسره گزینه مناسبتری است.
لباس کار نقاشی
لباس یکسره کار، گزینه مناسبی برای فعالیتهای نقاشی و رنگکاری است. این نوع لباس از نفوذ رنگ، چسب و مواد مشابه به لباسهای زیرین شما جلوگیری میکند و آنها را تمیز نگه میدارد.

رنگ و مواد چسبنده به سرعت ظاهر و جنس لباس را خراب میکنند. به همین دلیل، لباس کار یکبار مصرف برای کار نقاشی گزینه مناسبی است. پارچه این نوع لباس کار معمولاً نازک بافت و به رنگ سفید است.
سخن آخر
در این مقاله از مجله رونیکس، انواع لباس کار و ویژگیهای آن را معرفی کردیم و هشت نمونه پرکاربرد از این لباسها را مرور نمودیم. به طور کلی، با در نظر گرفتن محیط کار و شغلی که دارید، باید از لباس کار مناسب همان حرفه استفاده کنید. اگر قصد خرید لباس کار دارید، امیدواریم مطالعه این مطلب به شما کمک کند تا با توجه به نیاز خود، راحتتر بهترین انتخاب را داشته باشید. در آخر، اگر پرسش یا نظری دارید، میتوانید از طریق بخش دیدگاههای همین صفحه با ما در میان بگذارید.