آیا تاکنون برایتان اتفاق افتاده که مته دستگاه دریل شما کند شود و نتوانید نتیجه دلخواه را از کار خود بگیرید؟ مسلماً وقتی مته کند باشد، مجبورید هنگام کار فشار بیشتری به آن وارد کنید و این ممکن است باعث شکستن مته شود. در چنین شرایطی نه تنها نتیجه مطلوب را نخواهید گرفت، بلکه احتمال دارد شکستن مته حتی به خود شما نیز آسیب برساند. در مقابل، استفاده از یک مته تیز، هم کار را برای شما آسانتر میکند و هم ایمنی بیشتری دارد. بنابراین اگر با مشکل کندی مته روبرو شدهاید و نمیدانید چگونه آن را رفع کنید، زمان آن است که روش تیز کردن مته را یاد بگیرید. در این مقاله از مجله رونیکس، بهترین روش تیز کردن مته را به صورت گام به گام به شما آموزش میدهیم.
رونیکس را بخوانید.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قسمت های مختلف آن
انواع روش تیز کردن مته
روشهای مختلفی برای تیز کردن مته وجود دارد که بستگی به ابزارهایی دارد که در دسترس دارید یا میتوانید فراهم کنید. شما آزاد هستید تا با توجه به امکانات و موقعیت خود، یکی از این راهها را انتخاب کنید. برای این کار، دستگاههای مخصوصی مانند متهتیزکنهای دستی، متهتیزکنهای سردریلی و همچنین متهتیزکنهای برقی ساخته شدهاند. علاوه بر این، میتوانید از دستگاه فرز و معمولاً سنگهای سنباده رومیزی برای تیز کردن مته کمک بگیرید. هر روشی که انتخاب کنید، با دقت و توجه کافی به نتیجه مطلوب خواهید رسید. بخش بعدی با معرفی روشهای گوناگون تیز کردن مته، شما را در انجام این کار راهنمایی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قلم رونیکس
آموزش تیز کردن مته با مته تیز کن سر دریلی
مته تیزکن دستی یا سردریلی، یک وسیله کوچک و کاربردی برای تیز کردن متههای چوب و فلز است. این ابزار کمک میکند تا مته شما با زاویهای دقیق و مناسب تیز شود. عملکرد آن بر پایه قطعات مکانیکی ساده است. برای کار با این وسیله، باید یک دریل داشته باشید تا بخش چرخاننده دستگاه را به حرکت درآورد.
در یک سمت این مته تیزکن، یک سوراخ گرد وجود دارد که سه نظام دریل داخل آن قرار میگیرد. در انتهای این سوراخ، یک بخش پلاستیکی یا تفلونی تعبیه شده تا نوک سه نظام دریل در آن مستقر شود. همچنین یک پیچ در ابتدای حفره قرار دارد که با بسته شدن به گردن دریل، دستگاه را محکم در جای خود ثابت میکند.
بیشتر بخوانید: ویژگی مته مناسب سوراخکاری استیل چیست؟
اگر به این موضوع علاقه دارید، راهنمای نصب کلید دو پل به زبان ساده را از دست ندهید.
این نوع مته تیزکن معمولاً چندین جایگاه مختلف برای قرار دادن متهها در اندازههای گوناگون دارد. فقط کافی است دستگاه را به دریل متصل کنید تا سنگ ساینده داخل آن بچرخد و متههای کند را دوباره تیز کند. اغلب همراه با این وسیله، یک آچار نیز ارائه میشود تا در صورت نیاز بتوانید سنگ داخل دستگاه را تعویض کنید.
پیشنهاد میکنیم مقاله «راهنمای خرید دریل برقی» را بخوانید.
برای تیز کردن مته با این وسیله، ابتدا باید دستگاه متهتیزکن را به سهنظام دریل وصل کنید. بعد، دریل را روشن کرده و سرعت آن را روی دور آهسته تنظیم کنید. هنگام تیز کردن، سنگ داخل دستگاه متهتیزکن باید به سمت چپ بچرخد؛ پس باید دریل را روی حالت چرخش به چپ قرار دهید. اگر دریل را روی حالت چرخش به راست بگذارید، مته به جای تیز شدن، بیشتر کند میشود. وقتی یک طرف نوک مته تیز شد، آن را خارج کنید و ۱۸۰ درجه بچرخانید تا طرف دیگر نوک آن هم تیز شود.
روش تیز کردن مته با مته تیزکن برقی
دستگاه برقی تیزکن مته، کارکردی مشابه دستگاههای تیزکن دستی یا دریلی دارد؛ با این تفاوت که به یک موتور برقی مجهز است. این موتور نیروی لازم برای چرخش ابزار را فراهم میکند و دیگر لازم نیست دستگاه را به دریل متصل کنید تا بچرخد. در این روش، یک سنگ مخصوص برای تیز کردن مته در دستگاه قرار دارد. همچنین یک کلید تنظیم جهت چرخش این سنگ درون دستگاه تعبیه شده است.
متهتیزکنهای رومیزی برقی در اندازههای گوناگونی تولید میشوند و برای تیز کردن متههای مختلف کاربرد دارند. در استفاده از این دستگاه، محدودیتی از نظر طول مته وجود ندارد. همچنین میتوان زاویهی نوک مته را در این متهتیزکن بهراحتی تنظیم کرد.
راهنمای تیز کردن مته با سنگ رومیزی
اگر در کارگاه خود یک سنگ رومیزی یا چرخ سنباده دارید، میتوانید از آن برای تیز کردن متههای خود کمک بگیرید. این چرخ معمولاً دو صفحه سنگ دارد که در دو طرف آن نصب شدهاند؛ یک طرف دانههای درشت و طرف دیگر دانههای ریز دارد. اگر متههایتان به شدت کند شدهاند، ابتدا با صفحه درشت کار را شروع کنید و پس از آن از صفحه ریزتر برای تکمیل کار استفاده کنید.
نکات مهم برای تیزکردن مته
اگر مته به اندازه کافی کند نشده باشد، کار را با یک صفحه نرمتر و دارای دانههای ریزتر آغاز کنید. کار را گام به گام پیش ببرید:
حتماً از عینک محافظ استفاده کنید تا ذرات ریز و پرتابشده از مته در حین کار به چشمان شما آسیب نرساند. به هیچ عنوان دستکش نپوشید؛ زیرا ممکن است به صفحه گیر کند و دست شما را به سمت دستگاه بکشد.
به یاد داشته باشید که از زاویهسنج، خطکش و کولیس استفاده کنید؛ زیرا در هنگام تیز کردن مته، باید زوایای لبههای برش و نوک آن به درستی تنظیم شوند.
برای راحتتر شدن کار، میتوانید از یک نگهدارنده ساده و دستساز از جنس چوب کمک بگیرید. ابتدا سنگ سنباده را روشن کنید. مته را طوری در دست بگیرید که لبه برنده آن با سطح سنگ تماس پیدا کند.
برای مطالعه بیشتر، به آموزش گام به گام نصب روشویی کابینتی به همراه تصویر سری سر بزنید.
زاویه لبه برش مته نسبت به راستای نوک آن باید حدود ۵۸ تا ۶۰ درجه باشد؛ یعنی زاویه بین دو لبه برش مته با استفاده از زاویهسنج، بین ۱۱۸ تا ۱۲۰ درجه تنظیم شود. پس از تنظیم این زاویه و تیز کردن مته، حتماً آن را با آب سرد خنک کنید؛ در غیر اینصورت آنقدر داغ میشود که قابل نگهداشتن نیست و همچنین زودتر فرسوده خواهد شد.
دقیقاً همین مراحل را برای لبه برش دیگر مته نیز تکرار کنید. بیدقتی در تنظیم دقیق زاویهها ممکن است باعث شکستن مته در حین کار شود.
فاصله هر لبه برش تا نوک مته را اندازه بگیرید. این دو فاصله باید کاملاً یکسان باشند. اگر اینطور نباشد، سوراخ ایجاد شده توسط مته از قطر واقعی آن بزرگتر خواهد شد؛ زیرا تنها یکی از لبههای برش با قطعه کار تماس پیدا میکند.
در پایان با کمک کولیس بررسی کنید که قطر مته با اندازه اسمی آن برابر باشد. اگر در طول تیز کردن، زوایای دو طرف مته اختلاف زیادی داشت، آن را با سنگ سنباده رومیزی دوباره تنظیم کنید. در نهایت، از یک سنباده دستی نرم استفاده کنید و نوک مته را پرداخت کنید تا هیچ براده اضافی روی آن باقی نماند.
آموزش تیز کردن مته، تضمین کار آسان و ایمن با ابزار
مراقبت درست از ابزارها و قطعات آنها، به اندازه انتخاب و خریدشان اهمیت دارد. اگر به هر دو مورد دقت کنید، بهترین بازدهی را از کارهای فنی خود خواهید گرفت. در این آموزش از مجله رونیکس، روشهای مختلف تیز کردن مته را به صورت گامبهگام برای شما شرح دادهایم. امیدواریم پس از خواندن این مطلب، بتوانید به سادگی متههای کند را خودتان تیز کنید و در نهایت، بیشترین بهره را از ابزارهای خود ببرید. شما چه راههای دیگری برای تیز کردن مته میشناسید؟ میتوانید دیدگاههای خود را در همین بخش با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا میتوان با یک میله، مته را تیز کرد؟
بله، امکان دارد. یک میله مناسب بردارید و آن را با زاویه حدود ۵۹ درجه به سمت چپ خود تنظیم کنید. از این میله برای ثابت نگه داشتن مته استفاده نمایید. زمانی که مته به چرخ سنباده برخورد کرد، میله را کمی بیشتر به چپ و پایین خم کنید و سپس آن را به آرامی در جهت حرکت عقربههای ساعت بچرخانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه اجرای صحیح کانال کشی کولر آبی به چه شکل است؟.
ست مته رونیکس را از کجا تهیه کنیم؟
برای خرید ست مته و دیگر ابزارها، لوازم جانبی و قطعات برند رونیکس میتوانید به فروشگاههای معتبر ابزارفروشی در سراسر کشور مراجعه کنید.
خلاصهای درباره متهها برگرفته از سایت ابزار صنعت ۲۴:
“دریل برقی سیمی یا بیسیم شما، نیروی چرخش مته را تأمین میکند، اما این خود مته است که کار اصلی سوراخ کردن سطح مورد نظر را انجام میدهد؛ چه دیوار بتنی باشد، چه فلز و حتی شیشه. بعضی فروشگاهها متههای تخصصی را به صورت تکی میفروشند، اما شما میتوانید متهها را به صورت مجموعههای متنوع نیز خریداری کنید. این مجموعهها معمولاً در اندازههای گوناگون و برای کاربردهای مختلف طراحی شدهاند و به شما کمک میکنند تا طیف وسیعی از پروژهها را انجام دهید. هنگام انتخاب مته، نوع کار خود را در نظر بگیرید و مجموعهای را بخرید که شامل انواع مناسب و گوناگون مته باشد. همچنین دقت کنید که هنگام خرید مجموعه مته، باید سایز چاک دریل خود را بدانید. چاک، قسمتی در جلوی دریل است که مته را محکم نگه میدارد.”