ممکن است شما هم تجربه کرده باشید که شعلههای اجاق گاز صفحهای روشن نمیشوند. در این حالت معمولاً صدای خروج گاز را میشنوید، اما آتش روشن نمیشود. در بسیاری از موارد، دلیل این مشکل خراب شدن قطعهای به نام ترموکوپل است. ترموکوپل یک بخش مهم و حسگر حرارت در اجاق گاز است که با تولید یک سیگنال الکتریکی کار میکند. این قطعه هم در عملکرد صحیح گاز نقش دارد و هم کمک میکند تا از خطر آتشسوزی جلوگیری شود. پس از مدتی استفاده، ممکن است ترموکوپل فرسوده شود و لازم باشد آن را تعمیر یا جایگزین کنید. در این مطلب، روش تعمیر ترموکوپل گاز صفحهای را یاد میگیرید تا بتوانید خودتان در منزل این کار را انجام دهید. رونیکس را بخوانید.
عیب یابی ترموکوپل اجاق گاز
پیش از شروع تعمیر ترموکوپل، ابتدا دفترچه راهنمای اجاق گاز خود را چک کنید تا ببینید مدت گارانتی آن تمام شده یا خیر. اگر دستگاه شما هنوز تحت پوشش گارانتی است، بهتر است دست به کاری نزنید و با مرکز خدمات پس از فروش تماس بگیرید تا تکنسینهای مجرب، این کار را به صورت رایگان برای شما انجام دهند.
اما اگر اجاق گاز صفحهای شما گارانتی نداشت یا مدت ضمانت آن به پایان رسیده بود، چه باید کرد؟
در این صورت، ابتدا باید ترموکوپل را بررسی کنید تا مشکل اصلی را پیدا کنید. شناسایی خرابی ترموکوپل اجاق گاز برای حفظ ایمنی و عملکرد درست آن در آشپزخانه بسیار مهم است. اگر آمادهاید، ادامه مطلب را بخوانید تا با روشهای تشخیص وضعیت و مشکلات معمول ترموکوپل آشنا شوید.
مقاله چسب سنگ اپوکسی چیست و چه کاربردی دارد؟ | بررسی چسب سنگ اپوکسی حاوی اطلاعات جامعی است.

۱. بررسی اتصال میلهها
ابتدا از قطع بودن کامل جریان گاز اطمینان حاصل کنید. سپس نقطهای را که دو سیم ترموکوپل به هم وصل شدهاند، با دقت نگاه کنید. این دو سیم باید کاملاً به هم چسبیده و یک تکه باشند و هیچ اثری از سوختگی یا آسیب روی آنها دیده نشود. اگر این سیمها سوخته باشند یا از هم جدا شده باشند، نشان میدهد که ترموکوپل مشکل دارد و باید تعویض شود.
۲. کنترل بوبین
در انتهای ترموکوپل، قطعهای به نام بوبین وجود دارد که وظیفهی اتصال میلههای داخلی و خارجی را با کمک یک واشر بر عهده دارد. در صورت خرابی بوبین، عملکرد ترموکوپل مختل میشود. به همین دلیل، بازرسی و بررسی دقیق این قطعه برای تشخیص هرگونه آسیب یا نشتی احتمالی بسیار مهم و لازم است.
۳. ارزیابی تأثیر حرارت
قسمتی از ترموکوپل که در مجاورت مستقیم با شعله قرار دارد، ممکن است بر اثر تماس طولانیمدت با دمای بالا، بسوزد یا شکل خود را از دست بدهد. این بخش را با دقت وارسی کنید تا هر نوع تغییر شکل یا آسیبی ناشی از حرارت را شناسایی کنید.
۴. آزمایش خودکار قطع گاز
شعله را روشن کنید و بعد با وزش باد، آن را خاموش نمایید. اگر بعد از خاموش شدن شعله، جریان گاز به سرعت قطع شد، نشان میدهد که ترموکوپل سالم است. اما اگر گاز قطع نشد، احتمالاً ترموکوپل مشکل دارد و باید تعمیر یا تعویض شود.
۵. آزمایش حرارتی بوبین
به ترموکوپل گرما بدهید. سپس بخش مرکزی آن را به سمت داخل فشار داده و به مدت ۲۰ ثانیه در همان حالت نگه دارید. پس از رها کردن، اگر سوپاپ (بوبین) همچنان بسته باقی ماند، نشاندهنده عملکرد صحیح ترموکوپل است. در صورتی که سوپاپ باز شود، ترموکوپل نیاز به بررسی دقیقتر یا تعویض خواهد داشت.

آموزش تعمیر ترموکوپل گاز صفحهای
حال که دلایل خرابی و اشکالات ممکن را یاد گرفتید، زمان آن فرا رسیده که برای رفع مشکلات ترموکوپل اجاق گاز اقدام کنید. تعمیر ترموکوپل برای بهتر کار کردن و بالا بردن ایمنی وسیله شما بسیار مهم است. این کار هم از بروز خرابیهای بیشتر پیشگیری میکند و هم باعث میشود هزینههای مربوط به تعمیرات سختتر یا خرید اجاق جدید کمتر شود. آیا آماده اید تا کار را آغاز کنیم؟
مرحله اول: ایمنی و قطع جریانهای ورودی
اول از همه باید از ایمنی خود مطمئن شوید. ابتدا جریان گاز و برق متصل به دستگاه را کاملاً ببندید.
مرحله دوم: دسترسی و بررسی ترموکوپل
در این مرحله از تعمیر ترموکوپل اجاق گاز، باید سر آن را که معمولاً در کنار شعله یا صفحه داغ قرار میگیرد، پیدا کنید. این قطعه ممکن است در بخش بالایی فر در اجاقهای فردار نصب شده باشد. اطمینان حاصل کنید که این ناحیه کاملاً تمیز است و هیچ گونه دوده، کثیفی یا آسیبی به آن نرسیده باشد.
مرحله سوم: پاکسازی و رسوبزدایی
اگر ترموکوپل شما دچار رسوب شده، میتوانید آن را به آرامی با کاغذ سنباده تمیز کنید. دقت کنید که همه رسوبات به طور کامل از بین بروند. باقی ماندن این رسوبات میتواند جلوی انتقال درست گرما به ترموکوپل را بگیرد و کارکرد آن را مختل کند.سنباده رول P80 رونیکس مدل RH-3782
مرحله چهارم: آزمایش و تست
بعد از تمیزکاری و اطمینان از سالم بودن قطعات و نبود رسوب، گاز و برق دستگاه را دوباره وصل کنید و آن را آزمایش نمایید. شمعک را روشن کنید و بررسی کنید که ترموکوپل به شکل صحیح کار میکند یا خیر. در صورتی که شعله به طور پیوسته و ثابت روشن ماند، نشان میدهد که مشکل برطرف شده و دستگاه آماده بهرهبرداری است.

اگر مشکل ترموکوپل با رسوب زدایی رفع نشد چه کار کنیم؟
گاهی اوقات تمیز کردن رسوبات از روی ترموکوپل گاز صفحهای مشکل را حل میکند؛ اما اگر مشکل عمیقتر باشد چه باید کرد؟ در واقع، در چنین شرایطی معمولاً خودتان نمیتوانید کاری انجام دهید. پس اگر تمام مراحل عیبیابی را انجام دادید و ترموکوپل هنوز کار نکرد، بهترین راه این است که با یک تعمیرکار ماهر تماس بگیرید و از او کمک بخواهید. ممکن است ترموکوپل اجاق گاز شما نیاز به جوشکاری یا لحیم کاری داشته باشد. این گونه تعمیرات حتماً باید توسط فردی با مهارت و تجربه کافی انجام شود تا از ایجاد مشکلات بعدی جلوگیری گردد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، فوت و فنهای برشکاری و جوشکاری لوله سیاه را از دست ندهید.
نکات مهم برای افزایش طول عمر ترموکوپل گاز
اگر از افراد با تجربه در این زمینه سؤال کنید، حتماً به شما خواهند گفت که مراقبت و نگهداری درست از ترموکوپل، عمر آن را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. توصیههایی که در ادامه آوردهایم را انجام دهید تا برای سالهای طولانی نیازی به تعمیر یا جایگزینی ترموکوپل اجاق گاز صفحهای خود نداشته باشید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله علت ریپ زدن ماشین چیست؟ | راههای جلوگیری از مشکل ریپ زدن ماشین ادامه دهید.
اجاق گاز را همیشه تمیز نگه دارید: همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، باقیمانده غذا، چربی و رسوبات به مرور روی ترموکوپل جمع میشوند و کار آن را با مشکل مواجه میکنند. برای پاککردن ترموکوپل، از یک دستمال نمدار و مواد شوینده ملایم کمک بگیرید. به خاطر داشته باشید که سیمظرفشویی یا اسکاجهای زبر ممکن است به آن آسیب بزنند.
از ظرف مناسب روی اجاق گاز استفاده کنید: از گذاشتن ظرفهایی که از شعله گاز بزرگتر هستند، خودداری کنید. این کار میتواند باعث خم شدن یا حتی شکستن ترموکوپل شود. همچنین از قرار دادن ظروف خیلی سنگین روی اجاق پرهیز کنید تا فشار اضافی به آن وارد نشود.
از ریختن مایعات روی ترموکوپل جلوگیری کنید: اگر آب یا هر مایع دیگری روی اجاق گاز ریخت، سریع آن را تمیز و خشک کنید تا ترموکوپل زنگ نزند.
اجاق گاز را در محیطی با هوای جریاندار استفاده کنید: تهویه مناسب از جمع شدن گاز و بخارهای مضر اطراف ترموکوپل جلوگیری میکند و به دوام بیشتر آن کمک مینماید.
بررسی دورهای و تعمیرات را جدی بگیرید: بهتر است ترموکوپل گاز به طور منظم، یا توسط خود شما یا یک تعمیرکار ماهر، بررسی شود تا در صورت مشاهده هرگونه آسیب یا مشکل، بلافاصله بتوان آن را تعمیر یا جایگزین کرد.

انتخاب ترموکوپل مناسب برای اجاق گاز شما
اگر پس از بررسی ترموکوپل متوجه شدید که دیگر قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود، توجه داشته باشید که مدل و مشخصات اجاق گاز شما چیست تا ترموکوپل مناسب آن را انتخاب کنید. جدول زیر نکات کلیدی و راهنمای کلی برای این انتخاب را به شما نشان میدهد.
| جدول ویژگیهای ترموکوپل مناسب برای اجاق گاز صفحهای | ||
| نکات مهم | توضیحات | معیار |
| نوع ترموکوپلی که میخرید، باید با نوع قبلی که در اجاق گاز شما استفاده شده، مطابقت داشته باشد. | K، J، T، E، R | نوع |
| طول ترموکوپل را مطابق با دفترچه راهنمای اجاق گاز خود انتخاب کنید. | باید به شعله برسد. | طول |
| قبل از انتخاب، قطر رزوه ترموکوپل را با استفاده از یک کولیس اندازه گیری کنید. | باید با سوراخ رزوهای در اجاق گاز شما مطابقت داشته باشد. | قطر رزوه |
| این مورد را میتوانید با کمی تحقیق در بازار و پرسوجو از متخصصان متوجه شوید. | برندی را انتخاب کنید که کیفیت و عملکرد خوبی داشته باشد. | برند |
| ترموکوپل ها در قیمت های مختلف موجود هستند. | با توجه به بودجه خود انتخاب کنید. | قیمت |
برای حفظ ایمنی و کارایی بهتر، هنگام انتخاب اجاق گاز و دیگر وسایل آشپزخانه، دقت کنید که اندازه آنها با ابعاد کابینتهای شما هماهنگ باشد. اگر در حال طراحی و ساخت کابینت جدید هستید، مطالعه راهنمای گامبهگام اندازهگیری کابینت MDF نیز میتواند برای شما مفید باشد.

سخن آخر
ترموکوپل یک بخش حیاتی در اجاق گاز شماست که نقش کلیدی در ایمنی و عملکرد صحیح آن دارد. بنابراین حتی اشکالات جزئی آن را نیز باید مهم تلقی کنید. به یاد داشته باشید که با نگهداری مناسب و منظم از این قطعه، میتوانید از بروز مشکلات جدی و پرداخت هزینههای گزاف پیشگیری کنید. همیشه اجاق گاز را تمیز نگه دارید، نواقص کوچک را به موقع رفع کنید و در صورت نیاز، از یک فرد متخصص یاری بگیرید. با رعایت این اصول، اجاق گاز شما برای سالها به خوبی کار خواهد کرد و آشپزخانهای امن و مطمئن خواهید داشت.
سؤالات متداول
چطور میتوانم متوجه شوم ترموکوپل اجاق گازم مشکل دارد؟
علائم اصلی خرابی ترموکوپل اینها هستند: شعله روشن نمیشود (با وجود اینکه صدای خروج گاز را میشنوید)، شعله بلافاصله پس از روشن شدن خاموش میشود، یا جریان گاز پس از بستن شیر قطع نمیگردد. همچنین اگر دیدید قسمت انتهایی ترموکوپل که نزدیک شعله است تغییر شکل داده یا سوخته، به احتمال زیاد ترموکوپل معیوب شده است.
آیا خودم میتوانم ترموکوپل را عوض کنم؟
اگر با وسایل گازسوز آشنایی دارید و قبلاً کارهای مشابه انجام دادهاید، ممکن است بتوانید این کار را خودتان انجام دهید. اما همیشه ایمنی را در نظر اول قرار دهید. اگر در هر مرحله احساس ناامنی یا تردید کردید، حتماً از یک تعمیرکار مجرب کمک بگیرید. همچنین به خاطر داشته باشید اگر اجاق گاز شما هنوز تحت گارانتی است، تعمیر یا دستکاری شخصی ممکن است باعث از بین رفتن گارانتی آن شود.
آیا همه ترموکوپلها برای اجاق گاز من مناسب هستند؟
خیر. ترموکوپلها در اندازههای مختلف، با نوع اتصال و ویژگیهای فنی متفاوتی ساخته میشوند و باید دقیقاً با مدل و نوع اجاق گاز شما همخوانی داشته باشند. قبل از خرید یا تعویض، حتماً مطمئن شوید ترموکوپل جدید با مشخصات فنی اجاق گازتان سازگار است.