کولرهای آبی دستگاههایی برای خنک کردن هوا هستند که هنوز هم در بسیاری از خانهها مورد استفاده قرار میگیرند. این کولرها انرژی کمی مصرف میکنند، زیرا با مقدار کمی برق و با افزودن رطوبت به هوا، هوای گرم را خنک میکنند.
قطعه اصلی که این کار را در کولر انجام میدهد، پمپ آب است. پمپ، فرآیند خنکسازی را در چند گام پیش میبرد. پس از ورود آب به کولر، پمپ مسئول رساندن آب به پدها یا پوشالهاست. پمپ آب را به جریان میاندازد و توسط لولههای توزیع، آن را به طور یکنواخت روی پوشالها پخش میکند. وقتی پوشالها خیس شدند، هوای گرم از میان آنها عبور کرده و مرطوب میشود. این رطوبت باعث خنک شدن هوا میگردد. سپس هوای خنک از طریق دریچههای کولر به بیرون هدایت شده و فضای اتاق را خنک میکند. اگر پمپ خراب شود، کولر به درستی کار نخواهد کرد و اولین چیزی که باید بررسی شود، همان پمپ است. در این نوشته، به دلایل احتمالی کار نکردن کولر آبی و روشهای رفع مشکل آن پرداخته شده است.
رونیکس را بخوانید.
چرا پمپ کولر آبی کار نمیکند؟
خیلی از افراد وقتی میبینند کولر آبی آنها به درستی کار نمیکند، فکر میکنند که احتمالاً پمپ آن سوخته یا مشکل جدی پیدا کرده است. اما گاهی اوقات دلیل کار نکردن پمپ، یک مشکل ساده مثل شل بودن سیمها یا اختلال در کلید روشن و خاموش است و در این حالت جای نگرانی نیست. با بررسی پنج نکته ساده میتوان فهمید که مشکل از پمپ است یا از بخشهای دیگر کولر که باعث میشوند پمپ کار نکند.
متصل نبودن پمپ به برق، اولین علت درست کار نکردن کولر آبی
گاهی اوقات همه اجزای کولر سالم هستند، اما فقط به این دلیل که پمپ به برق وصل نیست، کولر به درستی کار نمیکند. تشخیص این مشکل بسیار ساده است. میتوانید با استفاده از یک مولتیمتر دیجیتال مانند مدل RH-9602 رونیکس، بررسی کنید که آیا پمپ کولر به برق وصل شده است یا نه. با این دستگاه متوجه میشوید که آیا برق از کلید کولر خارج میشود و به پمپ میرسد. اگر برق به پمپ میرسد اما پمپ همچنان روشن نمیشود، باید سیمکشی کولر را چک کنید. همچنین میتوانید با یک فازمتر مانند مدل RH-2714 رونیکس (با اندازه ۱۴۰ میلیمتر و دو سو) از وجود جریان برق در صفحهکلید کولر اطمینان حاصل کنید. در برخی موارد، دلیل روشن نشدن پمپ کولر آبی ممکن است خرابی صفحهکلید یا مشکل در سیمکشی آن باشد.
دومین علت کارنکردن پمپ کولر آبی، عدم آبرسانی به پمپ
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، اصلیترین کار پمپ، رساندن آب و پخش آن روی پوشالهاست. اگر آب به پمپ نرسد، کولر نمیتواند هوای خنک ایجاد کند. این مسئله بسیار مهم است. اگر برای مدت زیادی آب به پمپ نرسد، ممکن است بسوزد. در این حالت، معمولاً بوی نامطبوع سوختگی از دریچههای کولر به مشام میرسد. دلیل اصلی این اتفاق در بیشتر موارد، قطع شدن آب ورودی به کولر است.
اگر هوای خروجی از کولر گرم بود، به احتمال زیاد سیستم آبرسانی پمپ با اختلال مواجه شده است. رفع این مشکل معمولاً ساده است. ابتدا باید از وصل بودن و جریان داشتن آب ورودی به کولر اطمینان حاصل کنید و در صورت قطع بودن، آن را وصل نمایید. تا زمانی که آب به داخل کولر جریان ندارد، دستگاه را روشن نکنید. احتمال سوختن پمپ به دلیل خشککار کردن و یا خرابی قطعهای به نام شناور، در این شرایط بسیار بالاست.
گرفتگی شلنگ انتقال آب، سومین علت کارنکردن پمپ کولر
گاهی اوقات شیر آب اصلی باز است و داخل کولر هم آب به اندازه کافی وجود دارد؛ اما اگر شلنگ آب رسان دچار گرفتگی شده باشد، پمپ کولر روشن نمیشود. اگر شلنگ متصل به پمپ خراب باشد، باید در اسرع وقت تعویض شود. در برخی موارد، رسوبهایی که در طول زمان در شلنگ جمع میشوند، مسیر آن را میبندند و از عبور آب جلوگیری میکنند. برای اطمینان از اینکه آب از طریق شلنگ در جریان است، ابتدا بررسی کنید که منبع آب ورودی کاملاً باز باشد. اگر سیمهای برق متصل بودند و برق به پمپ میرسید، قطعاً مشکل از شلنگ کولر است. تعویض شلنگ کار سختی نیست و میتوانید آن را خودتان انجام دهید.
علت چهارم، پوسیدگی بدنه کولر و تشکیل رسوب در کف کولر و پمپ آن
گاهی اوقات، دلیل کار نکردن پمپ کولر آبی، فرسوده شدن مخزن کولر و جمع شدن رسوب در ته آن است. این مشکل میتواند پیامدهای مختلفی داشته باشد. برای نمونه، اگر مخزن کولر بر اثر تابش آفتاب سوراخ شده باشد، آب داخل آن جمع نمیشود و به بیرون نشت میکند. در چنین شرایطی، میتوانید با عایقکاری کولر یا نصب یک فیلتر، از ورود رسوب و ذرات اضافی به داخل شلنگ و پمپ جلوگیری کنید.
کثیف بودن و کهنگی پوشالها، پنجمین علت کارنکردن پمپ
کثیف یا فرسوده بودن پدهای کولر باعث مسدود شدن شلنگها میشود. وقتی پدها آلوده باشند، نمیتوانند آب پمپ شده را به خوبی جذب کنند. این کمبود آبرسانی میتواند به سوختن پمپ منجر شود. اگر آلودگی پدها به موقع تمیز نشود، فضای داخلی کولر نیز کثیف میشود و در کف آن رسوب ایجاد میکند. در نهایت، با مسدود شدن شلنگ و تشکیل رسوب در کف، پمپ از کار میافتد.
روغنکاری پمپ در تعمیر کولر آبی
علاوه بر مواردی که گفته شد، روغنکاری پمپ هم میتواند نقش مهمی در خنککاری و راهاندازی دوباره آن داشته باشد. گاهی اوقات نقطه اتصال شفت پمپ و بوش درپوش آن، بدون روغن باقی میماند. این موضوع روی کارکرد پمپ اثر میگذارد و باعث میشود عملکرد خوبی نداشته باشد. در بعضی موارد، همین دلیل باعث میشود پمپ کولر آبی روشن نشود و حتی ممکن است بسوزد. بهترین راهحل در چنین شرایطی، استفاده از روغن مناسب برای روغنکاری پمپ است. مراحل روغنکاری پمپ به ترتیب زیر است:
۱) ابتدا برق کولر را از فیوز اصلی قطع کنید.
۲) با کمک پیچگوشتی و دیگر ابزار مناسب، پیچهای پمپ را باز کرده و آن را از محفظه کولر خارج کنید.
۳) با استفاده از آچار، درپوش پمپ را باز کرده و جدا کنید.
۴) سپس محل تماس بوش و شفت را با روغن مناسب و باکیفیت روغنکاری کنید. (استفاده از روغن مناسب شرط اصلی محافظت از پمپ در برابر رطوبت است.)
دیگر علتهای درست کارنکردن پمپ کولر آبی
در بیشتر مواقع، مشکل پمپ کولر با راهنماییهای ساده قابل حل است. در بسیاری از خانههای ایران، به جز تهران، از کولر آبی استفاده میشود و مهمترین قطعهای که کارکرد درست این دستگاه خنککننده را تضمین میکند، پمپ آب آن است. علاوه بر این، گاهی تنها وجود چند آشغال ریز یا تکههای پوشال قدیمی باعث توقف کار پمپ میشود. این ذرات و باقیمانده پوشال ممکن است وارد پمپ آب شوند و در عملکرد آن اختلال ایجاد کنند. اگر بدنه و کف کولر به طور منظم تمیز نشود، این مشکل ادامه پیدا میکند و حتی ممکن است باعث نیمسوز یا سوختن کامل پمپ شود.
گاهی اوقات نیز تمام بخشها بررسی میشوند، اما در نهایت مشخص میشود پمپ سوخته است و باید در کوتاهترین زمان ممکن تعویض گردد. البته تعمیر پمپ سوخته امکانپذیر است، اما معمولاً کاری دشوار و پرهزینه محسوب میشود. در واقع، در چنین شرایطی هزینهای که برای تعمیر پمپ کولر آبی پرداخت میکنید، تقریباً معادل قیمت یک پمپ نو خواهد بود.
راهحل کارنکردن پمپ کولر آبی
برای رفع مشکل پمپ کولر آبی راههای مختلفی هست. میتوانید با چند مرحله ساده بررسی کنید که آیا پمپ سوخته یا نه. یادگیری روش صحیح مونتاژ کولر آبی و نحوه راهاندازی آن، مهمترین نکته برای افزایش عمر پمپ است. اگر کولر را از اول درست نصب کنید، میتوانید مطمئن باشید که پمپ آن مدت بیشتری کار میکند. همچنین، اگر کانالکشی کولر به شکل اصولی انجام شود، از جمع شدن رسوب در پمپ آب و شلنگ آن جلوگیری میشود و با این کار پمپ دچار آسیب جزئی نمیشود. اما اگر روزی دیدید پمپ کولر آبی کار نمیکند، قبل از اینکه نگران سوختن آن شوید، مواردی که گفته شد را دوباره چک کنید.
سؤالات متداول
آیا میتوان پمپ سوخته را دوباره تعمیر کرد؟
پاسخ مثبت است و این کار امکانپذیر میباشد، اما معمولاً فرایندی دشوار و پرهزینه است. در بسیاری از مواقع، هزینهای که برای تعمیر پمپ کولر آبی پرداخت میشود، تقریباً معادل خرید یک پمپ جدید تمام میشود. به همین دلیل اغلب افراد ترجیح میدهند به جای تعمیر، از یک پمپ نو برای کولر خود استفاده کنند.
آیا پوشال فرسوده میتواند باعث خرابی پمپ شود؟
بله. اگر پوشالها کهنه یا آلوده باشند، ذرات و گردوغبار ناشی از آنها ممکن است مسیر واترپمپ را مسدود کنند. در صورت رفع نشدن این گرفتگی، امکان سوختن پمپ وجود دارد.
اگر آب به منبع کولر وصل باشد، چرا ممکن است آبی در کولر جریان نداشته باشد؟
علت اصلی میتواند گرفتگی شلنگ آب باشد که باعث میشود پمپ کولر روشن نشود. در برخی موارد، رسوبهای داخل شلنگ مانع از انتقال آب به داخل کولر میگردند.