بسیاری از کارشناسان و مربیان موسیقی، روشهای گوناگونی برای آموزش ارائه دادهاند. یکی از نامهای شناختهشده در این زمینه، ماریا مونتهسوری است که روشی جالب و کاربردی برای آموزش موسیقی به کودکان طراحی کرده است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، به بررسی روش مونتهسوری در آموزش موسیقی میپردازیم.
مونته سوری که بود؟
ماریا مونتهسوری نخستین پزشک زن در ایتالیا بود. در آن دوران، به دلیل زن بودنش، هیچ بیمارستانی حاضر نبود او را استخدام کند. به همین خاطر، ماریا ناچار شد در یک مرکز نگهداری از کودکان دارای معلولیت مشغول به کار شود. در همین محل بود که او متوجه کاستیها و مشکلات روشهای آموزشی رایج شد و تصمیم گرفت برای بهتر کردن این شرایط اقدامی انجام دهد. بنابراین بار دیگر به دانشگاه بازگشت و این بار در رشتههای علوم تربیتی و جامعهشناسی به تحصیل پرداخت. پس از پایان تحصیلات، روش آموزشی جدیدی برای کودکان ارائه کرد که ابتدا در سراسر ایتالیا و سپس در تمام جهان شناخته شد. روشی که کاملاً بر پایه آزادی و تجربهی عملی بنا شده بود!
ویژگیهای روش مونته سوری در موسیقی
اهمیت محیط
ماریا مونته سوری بر این باور است که ذهن کودکان در سالهای اولیه زندگی، مانند یک اسفنج عمل میکند و همه چیز را به راحتی جذب میکند. به همین دلیل، طراحی و آمادهسازی فضای اطراف آنها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به عنوان مثال، اگر میخواهیم کودک با موسیقی آشنا شود و آن را فرا بگیرد، باید از همان دوران کودکی، گوش او را به صدای موسیقی و ریتمهای گوناگون عادت دهیم.
حرکات فیزیکی
در روش مونتهسوری برای آموزش موسیقی، حرکت و فعالیت بدنی نیز جایگاه ویژهای دارد. به این صورت که از کودکان خواسته میشود تا هماهنگ با موسیقی، روی یک خط صاف راه بروند یا برقصند. این کار به آنها کمک میکند تا مفهوم ریتم را به شکلی ملموس و طبیعی بیاموزند.
تنوع سازها
در روش مونتسوری، بچهها با آلات موسیقی مختلف آشنا میشوند. دلیل این کار آن است که هر ساز، صدای ویژهای دارد و تأثیر خاص خود را بر شنونده میگذارد.
برای گسترش دانش خود، مقاله بهترین سن برای شروع موسیقی را مطالعه کنید.
ریتم
بر پایه دیدگاه مونته سوری، کودکان کوچک استعداد زیادی در درک ریتم دارند و این توانایی ریشه در دوران پیش از تولدشان دارد؛ زمانی که در رحم مادر، صدای نفس کشیدن و ضربان منظم قلب او را میشنیدند. در رویکرد مونته سوری به موسیقی، این حس ریتمی در کودکان با فعالیتهایی مانند جست و خیز کردن، دویدن، راه رفتن و نیز نواختن سازهای ضربهای و کوبهای پرورش مییابد.
معرفی موسیقی
در کلاسهای موسیقی مونتهسوری، بچهها با پیشینه و فرهنگ انواع موسیقی آشنا میشوند. به این صورت که پیش از شروع نواختن هر آهنگ جدید، ابتدا نام آن قطعه، شخصی که آن را ساخته و سبک موسیقیاش به کودکان معرفی میشود.
خوانندگی
در روش مونتهسوری، بیشتر بچههای کوچک خیلی زود شروع به خواندن میکنند. آنها میآموزند که صدایشان مانند یک ابزار موسیقی فوقالعاده است و میتوانند با کمک آواز، احساسات مختلف خود را نشان دهند. بسیاری از ترانههایی که کودکان میخوانند، مربوط به زندگی روزمره است و موضوعات ساده و قابل درکی دارد؛ اما شعر و آهنگ آنها از کیفیت و زیبایی بالایی برخوردار است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، موسیقی، علم یا هنر؟! را از دست ندهید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بیوگرافی بلا ویکتور یانوش بارتوک ادامه دهید.
آزادی تجربه
در روش مونتهسوری برای آموزش موسیقی، آزادیِ تجربه کردن از پایهایترین اصول است. در این روش، مربی تنها نقش یک راهنما را دارد و زمانی که کودک به کمک نیاز داشته باشد، از او پشتیبانی میکند. همچنین، کودک این فرصت را دارد تا از میان کارهای مختلفی که پیش رویش قرار دارد، فعالیتی را که دوست دارد، خودش انتخاب کند.